Analyse: Zaans Ondernemersfonds als verlengstuk van ZON

De initiatiefnemers van het Zaanse Ondernemersfonds gaan op vrijdag 20 november met ondernemers en politici met de bus op stap naar Leeuwarden om te kijken hoe het fonds daar functioneert.

Het Zaans Ondernemers Netwerk ZON, ziet voor zichzelf een grote rol bij een eventueel te starten Zaans Ondernemersfonds.

Het plan was om in 2016 met het Zaanse fonds te starten maar B&W van Zaanstad zag “aandachtspunten die om nadere uitwerking vragen.”

Het ondernemersfonds wordt gefinancierd door de Onroerend Zaak Belasting (OZB) van bedrijven te verhogen. Omdat een belastingverordening in het najaar vastgesteld wordt, is 2017 de volgende optie. Volgend jaar wordt het voorstel opnieuw naar B&W gestuurd. Wat zijn de voor- en nadelen van zo’n fonds?

De voordelen

  • De lokale economie wordt versterkt omdat er extra geld besteed wordt aan voorzieningen waar bedrijven van profiteren.
  • Iedereen betaalt, er zijn dus geen free riders die niet meebetalen maar wel profiteren.
  • Het geld wordt voor het grootste deel besteed in het ‘eigen’ gebied, dus in de omgeving waar het bedrijf zit dat een bijdrage geleverd heeft (de onderstaande gebieden worden voorgesteld in het onderzoeksrapport naar de haalbaarheid).

kaart ondernemersfonds

De nadelen

  • De belasting gaat met 13% omhoog, dat kan al snel om enkele honderden euro’s per jaar gaan. Het gaat om € 70 per € 100.000 euro woz-waarde, 55% door de eigenaar, 45% door de gebruiker of huurder. Met dat tarief zit Zaanstad in de top van de 35 steden die zo’n fonds hebben, er zijn ook fondsen die het met een afdracht van € 43 doen.
  • Alle niet-woningen betalen: dus ook sportparken, zorginstellingen, scholen, kerken en culturele instellingen, wat voor hen een grote belasting kan zijn. In Zaanstad gaat dat om 20% van de betrokken ‘bedrijven’.
  • Ondernemers Zonder Pand (ZZP’ers) betalen niet mee maar profiteren wel.

In het onderzoeksrapport (kosten € 50.000, door de gemeente betaald) worden vooral de plannen en de voordelen opgesomd. Ook ontbreekt een onderzoek naar het draagvlak van zo’n fonds, willen ondernemers dit wel?

Nergens is aandacht voor problemen bij fondsen zoals in Woensdrecht, Breda, Aalten, Den Bosch, Delft en Arnhem. In Leiden is ook niet iedereen blij met het fonds. Niet alle fondsen zijn overigens volgens het ‘Leidse model’ (via OZB) opgezet.

De vragen

En dan zijn er ook vragen: bijvoorbeeld wat het in de lucht houden van zo’n fonds kost (management, bestuur, beheerskosten), wie dat gaat doen (bestuur, directeur) en wie beslist waaraan het geld wordt uitgegeven. De kosten zouden maximaal 5% van de opbrengst moeten zijn wat neerkomt om zo’n € 85.000 per jaar.

Bij het tot stand komen van het fonds wordt afgesproken dat de gemeente zich niet bemoeit met de bestedingskeuzes, en dat de gemeente niet zal proberen om bestedingen die voor rekening van de gemeente horen te komen, op het fonds af te schuiven. De gemeente zou wel mee moeten betalen: € 142.000 per jaar.

De plannen

Wat zou er eigenlijk gerealiseerd kunnen worden met zo’n fonds? In een specifiek gebied kan de veiligheid, de toegankelijkheid en de aantrekkelijkheid worden vergroot. In het onderzoeksrapport worden ook enkele voorbeelden gegeven van ‘stadsbrede’ doelen, zaken die dus niet alleen in het gebied van de deelnemende bedrijven worden georganiseerd:

  • Marketing, de ‘lead’ moet bij ondernemers komen te liggen volgens het onderzoekrapport
  • Toeristische promotie (ook marketing dus)
  • Professionalisering en kwaliteit van de belangenbehartiging (“de lobbyfunctie bij de gemeente”)
  • Samenwerking van bedrijven met onderwijsinstellingen
  • ‘Food’ een gezicht te geven en “als sector op Zaanstadbreed niveau te beleggen”
  • Parkmanagement en promotie

Het is een curieus rijtje van wat er in Zaanstad de afgelopen jaren faliekant mis is gegaan: citymarketing, vestiging van hoger onderwijs en het House of Food. Promotie is onderdeel van alle taken.

De rol van ZON

In het rapport wordt ook voorgesteld om het Zaans Ondernemers Netwerk (ZON) een leidende rol te laten spelen:

“Het heeft in elk geval bij de gemeente al de status van lobbyist en spreekbuis van ondernemend Zaanstad verworven. Het ligt daarom ook voor de hand om ZON als ‘public affairs’ platform te verbinden met het Ondernemersfonds.”

De conclusie van van het rapport (waar ZON-voorzitter Folkerts zelf in de begeleidingsgroep zat) is dan ook: “ZON krijgt beschikking over een trekkingsrecht van 20% op het fonds.” Dat komt neer op € 340.000 per jaar.

ZON wil de “stadsbrede lobby- en belangenbehartigingstaak” uitvoeren en “spant zich in om heel ondernemend Zaanstad bij deze ‘centrale’ doelen te betrekken”.

jan folkertsFolkerts & Komen

Voorzitter Jan Folkerts (ZON voorzitter, rechts) en Ton Komen (stichting Parkmanagement Zaanstad, ondernemerssociëteit De Corner, Stad aan de Zaan, Rotary Zaanstad, links) zijn voorvechters van het ondernemersfonds.

ton komenZON krijgt de hoofdrol binnen een Ondernemingsfonds. Ze krijgt daarmee niet alleen de beschikking over de € 340.000 per jaar maar ook over de 5% beheerskosten van € 85.000 per jaar, € 425.000 in totaal.

ZON willen vooral veel marketing gaan doen en lobbyen bij de gemeente. Wie directeur wordt (iemand van ZON of de een andere initiatiefnemer?) is niet bekend.

Het is niet bekend of ondernemers zo’n fonds wel willen. De gemeente moet de belasting innen en ook meebetalen, maar krijgt niks te zeggen. Eigenlijk niet zo gek dat ze niet meteen ‘ja’ tegen dit voorstel hebben gezegd.

7 Reacties op Analyse: Zaans Ondernemersfonds als verlengstuk van ZON

  1. Ton komen schreef:

    Piet,
    Bel voortaan eerst even, er staan heel veel feitelijke onjuistheden in je stuk, te veel om hier even op te schrijven.
    Ga as vrijdag mee naar Leeuwarden, mooie kans voor een juist verhaal
    Ton komen

  2. De Orkaan schreef:

    Hallo Ton,

    Het artikel over het ondernemersfonds is voornamelijk op één bron gebaseerd, het rapport over het fonds zelf. Dus als er “te veel fouten om even op te schrijven” in zouden zitten, komen die uit een rapport dat jij zelf begeleid hebt zoals er in de inleiding duidelijk is te lezen.

    Maar we zijn uiteraard benieuwd naar de feitelijke onjuistheden die jij hebt gevonden.

    Helaas heb ik vrijdag al andere verplichtingen, maar we zijn uiteraard altijd geïnteresseerd in een bijdrage over die tocht van één van de deelnemers.

    Hoe meer discussie, hoe beter!

    Piet Bakker

  3. Frits Krom schreef:

    Het is mij onduidelijk wie het plattegrondje bij dit artikel maakte, maar ik heb er een paar aanmerkingen op. Ten eerste zijn de woorden “Koog” en “Zaandijk” verwisseld: Zaandijk ligt, geannexeerd en wel, nog steeds ten NOORDEN van Koog. En wat de geachte cartograaf voor “Zaandam Zuid” houdt, is in feite Zaandam Oost, hoogstens Zaandam Zuidoost.

  4. De Orkaan schreef:

    De plattegrond komt uit het rapport dat over een eventueel Ondernemersfonds is gemaakt. ZON heeft de begeleiding van dit rapport verzorgd, de gemeente heeft het rapport betaald. De link naar het hele rapport staat vlak boven de kaart.

    En voor de zekerheid hier nogmaals:
    http://www.zonvooru.nl/2014/wp-content/uploads/2015/06/rap-OF-Zaanstad-27-aug-2015.pdf

  5. Gerard schreef:

    De tekst begint al met een grote fout , er staat namelijk ,Het ondernemersfonds wordt gefinancierd door de Onroerend Zaak Belasting (OZB) van bedrijven te verhogen. END QUOTE > Dit is niet waar , een opslagruimte , eigen garage enz staan ook te boek bij de gemeente als NIET woning en vallen daarmee onder de plannen. Kennelijk heeft meneer Komen zich een leuke directeurpost beloofd want zo een fonds brengt geen enkel voordeel. Zo een fonds krijgt zijn eigen overheadkosten, zijn eigen beheerskosten enz. De gemeente kan deze gelden veel goedkoper zelf beheren en besteden. Ik snap werkelijk niet waarom een gemeente hier al over spreekt onder leiding van de VVD. De VVD staat toch voor lagere lasten en een kleinere overheid ? Waarom gaat de VVD dan serieus op dit voorstel in ? Via de achterdeur hogere lasten en een grotere overheid met wat aparte functies voor het old boys netwerk. Dat de politiek duistere kanten heeft kan iedereen dagelijks lezen maar de boel zo openlijk in de maling nemen is toch wel heel brutaal.

    • De Orkaan schreef:

      Volgende week maandag (de 20e)om 17:00 uur kan je deze vragen rechtsreeks aan de hoofdrolspelers stellen. Wethouder Dennis Straat zal vanuit de gemeente aanwezig zijn op een voorlichtingsavond waarop de voordelen tentoongespreid zullen worden.
      locatie: Sportcomplex Hercules Zaandam

  6. Gerard schreef:

    Ik weet het maar sommige mensen moeten werken en ik was totaal verrast door de ontvangen uitnodiging. Ik hoop dat anderen de vragen kunnen stellen vandaar dat ik mijn mening gepost heb. Ik vind het ronduit schandalig hoe dit bekokstooft word. Gelukkig zijn vele clubjes voorstander van zo een fonds getuige de mening van die meneer van dat makelaarsgebeuren zodat het erg makkelijk moet zijn om ruim fondsen te werven binnen de eigen gelederen op vrijwillige basis. Ik begrijp dus niet waarom dit moet gebeuren door een belastingverhoging. Deze vest – broekzak actie moet snel in de kiem gesmoord worden. Dit is een democratie onwaardig en moet derhalve breed in alle media gedeeld worden.

Laat een reactie achter op Ton komen Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *