Fototijdreis: Koog bij de Jan Bestevaerstraat

De tijd staat niet stil. Er wordt gebouwd en gesloopt, straten verdwijnen, nieuwe wijken verrijzen. Winkels gaan weg, bedrijven sluiten en natuur wordt opgeofferd om plaats te maken voor nieuwbouw, stadsvernieuwing en bedrijventerreinen.

De Zaanstreek is de afgelopen decennia – soms zelfs onherkenbaar – veranderd. De Orkaan brengt die verandering in beeld. Op één plek die in het verleden op de foto is gezet, maken we nu opnieuw ‘dezelfde’ foto. Zoek de verschillen…

De originele foto’s komen uit twee albums met oude Zaanse foto’s die Zaandammer Henk van Dalen op de kop tikte op een rommelmarkt. Bert Versteeg maakte de eigentijdse foto en zorgde ook voor de achtergrondinformatie. Vandaag: Koog aan de Zaan, de Lagendijk ter hoogte van de Jan Bestevaerstraat.

Koog a/d Zaan bij de Jan Bestevaerstraat

Op de oude foto ter hoogte van de Jan Bestevaerstraat (dat is ongeveer waar de Lagendijk overgaat in de Hoogstraat) staat niets meer wat aan de huidige situatie herinnert. Op de hoek (nieuwe foto) staat een oud Zaans houten huis aan Lagendijk 47. Deze woning dateert uit 1790 maar zal op de oude foto ergens achter de bomen staan.

De Jan Bestevaerstraat, ooit Jan Bestevaerspad, was ook bekend onder de naam Piet Tuinenpad, het kreeg het padreglement in 1754. Het pad heeft zijn naam te danken aan Jan Claesz. Bestevaer, één van de eigenaren van oliemolen, later papiermolen De Bestevaer in Assendelft, die aan het pad woonde. De molens is in of iets voor 1649 gebouwd en is gesloopt in 1848.

De tweede naam, Het Piet Tuinenpad is waarschijnlijk afkomstig van Piet Krom, die aan het pad een appel- en perenboomgaard had. In 1901 maakten de appel- en perenbomen plaats voor 4 woningen en tussen 1905 en 1909 kreeg het pad de naam Jan Bestevaerstraat, dus zonder s.

Er is een dagboek van Lambertus van Calcar bekend waarin de straat wordt beschreven, zo waren er in 1890 44 huisgezinnen en dat aantal was in 1901 opgelopen tot 53 gezinnen met in totaal 232 mensen. Het pad was 265 meter lang en er was volop bedrijvigheid. Er stonden onder andere de cacaofabriek van Francken, vier kruidenierswinkels, een papierenzakkenplakkerij, de scheepstimmerwerf van Swart, twee boerderijen, een bakkerij, een metselaarszaak en een koperslagerij, in totaalwaren er 19 bedrijfjes. Dat er zoveel bedrijvigheid was zal zijn gekomen doordat het pad pal ten zuiden van de Sluissloot lag.

De cacaofabriek van J.A. Francken startte in 1899 en na de zware jaren van WO I stopte het bedrijf in 1924. Het pand is nog aanwezig (nr. 60) en er zitten enkele woningen in.

Op 1 maart 1941 vielen er enkele bommen van een aangeschoten Engelse bommenwerpen op een woning in de Jan Besteaerstraat waarbij 6 doden en enkele zwaargewonden vielen.

De ‘oude’ situatie, links de brug naar de Jan Bestevaerstraat, rechts het tuinhek van no. 56, daarnaast de voormalige bakkerij ‘De Zoete Inval’. Datering: in ieder geval voor WO I.
December 2022 (Bert Versteeg)

Bekijk hier alle fototijdreizen.

Foto en tekst 2022: Bert Versteeg.

Deel dit artikel:

3 reacties

  • Anneke Marcus

    Wat leuk om de jan bestevaerstraat te zien. Ik ben er geboren. Mijn ouders Henk klut hadden een kruideniers winkel. Ik heet Anneke Marcus ( Klut ) .Inmiddels 81 jaar. en woon in Alkmaar. De zaanstreek heb ik al op mijn 21ste verlaten, maar blijft toch altijd trekken. Daar ligt mijn roets. Gr. Anneke

  • Ada Ent de Bruijn

    Hallo Anneke, wat leuk, mijn naam Ada de Bruijn woonde op nr 13. Mijn ouders hadden een spuiterij ik had 2 oudere broers Kees en Leo inmiddels overleden,, en een jonger zusje Edith. Ik ben getrouwd met mijn jeugdliefde Barend Ent, jammergenoeg 7 jaar geleden overleden. Later heeft mijn vader nr. 87 en 89 gekocht en keken op molen ‘t Pink! Nu woon ik ial 29 jaar in wormer en heb 3 zonen. Groet Ada

  • Jan Leguijt

    Op de website van de Historische Vereniging Koog-Zaandijk staan nog twee achtergrondverhalen, met veel meer foto’s van de Jan Bestevaerstraat

    https://www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl/elementor/?s=jan+bestevaerstraat

Reageren? Ja, graag! Houd je aan onze regels

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *