Hoe Zaans en hoe oud is molen De Haan/De Paauw?

De deskundigen twijfelen of de romp van molen De Haan, die onlangs is overgebracht naar Nauerna, wel van Zaanse herkomst is. Maar Bart Nieuwenhuijs, specialist in het restaureren van molens en Zaanse houtbouw, sluit dat ook niet uit.

De Haan is in ieder geval een Noord-Hollandse molen én zou zelfs heel goed een stadskorenmolen geweest kunnen zijn. Dat leidt hij af uit de bijzonderheid dat de romp bestaat uit drie bintlagen, drie verdiepingen, wat tamelijk bijzonder is voor een achtkantige molen, maar gangbaar voor een stadskorenmolen. (Een bintlaag is de laag balken waarop een houten vloer is gefundeerd.)

“Maar het zou ook een houtzaagmolen geweest kunnen zijn. Dan stond het achtkant op een vierkante onderbouw,” voegt hij daar voor alle zekerheid aan toe. Wat voor hem wel vaststaat, is dat molen De Haan ouder is dan 168 jaar en eerder is gebouwd dan in 1848, het officiële bouwjaar. Hij trekt die conclusie uit de staat waarin het houtwerk verkeert.

de haan 1

Over een jaar draaien
De voorbereidingen om molen De Haan om te bouwen tot oliemolen De Paauw zijn nu in volle gang. Als alles mee blijft zitten dan verwacht Bart Nieuwenhuijs dat de molen in Nauerna over een jaar draait. De Haan/Paauw staat nog niet op zijn oorspronkelijk plek, omdat daar een hoofdwaterleiding ligt die verlegd moet worden om met de bouw te kunnen beginnen. Als die klus geklaard is, kunnen begin maart de genodigden komen om het slaan van de eerste paal te vieren.

Voor de bouw van de romp is de vergunning rond. Voor de kap en het wiekenkruis is de aanvraag in voorbereiding:

“De droom van de stichting Pakhuizen Zaanstreek om molen De Paauw te herbouwen kwam opeens zo snel binnen bereik dat we nog niet alle vergunningen rond hadden. Er was aanvankelijk alleen geld om de molenschuur te restaureren. Na mediation met Afvalzorg en de gemeenschap Nauerna is overeengekomen dat er tien miljoen euro beschikbaar zou komen voor Nauerna. Een deel van dat bedrag is gereserveerd om de molen die hier stond te herbouwen.”

Krom gegroeide stammen
Het zaagwerk is begonnen. Voor de kap is in Denemarken speciaal eikenhout gekocht dat afkomstig is van rond gegroeide stammen. Voor de overige delen van de houtconstructie is het grenenhout en larixhout afkomstig uit het oosten van Nederland en Duitsland. Bart Nieuwenhuijs is nu op zoek naar tienduizend gele stenen.

Transport molen De Haan II

Molen De Haan is afkomstig uit Benningbroek. In 2006 zijn de restanten gedemonteerd en door de koper, molenbouwer K. de Leeuw uit Schagen, opgeslagen. Het plan was de molen te herbouwen in Abbekerk en als blikvanger te plaatsen op een molenschuur die als wegrestaurant geëxploiteerd zou worden. Die plannen zijn niet door gegaan. Het restaurant was gepland aan de A7 en de spoorlijn van de stoomtrein Hoorn-Enkhuizen.

Tekst: Jaap de Jong, foto’s: Martin Schaap van de Zaansche Molen. Hier de reportage over de aankomst van de molen in Nauerna.

5 reacties op Hoe Zaans en hoe oud is molen De Haan/De Paauw?

  1. dirk schreef:

    Mooi en leuk initiatief voor toch een apart stukje Zaanstreek….
    Jammer, dat je de foto’s niet echt kan uitvergroten….De Orkaan????
    en dan Jaap de Jong : leuk geschrift maar de kop “Krom gegroeide stammen”
    mag van mij toch echt wel enige toelichting…..met als toegift :
    “rond gegroeide stammen ”
    kijk al jaren uit naar een vierkante boom…(stam)
    e.e.a. allemaal positief en opbouwend bedoeld hoor !!!

    • Jaap de Jong schreef:

      Voor het herstellen van de molenromp zijn eikenhouten planken nodig die een kromming hebben. Het is makkelijker die planken te maken van boomstammen die al krom gegroeid zijn dan van rechte stammen die rechte planken opleveren die vervolgens met veel spul en moeite gebogen moeten worden.

  2. De Orkaan schreef:

    Deze foto’s kunnen inderdaad niet groter In andere gevallen wel, maar hier niet), er zit standaard een link in – dat is inderdaad verwarrend. Hoe dat zit met die ronde en vierkante stammen moeten we aan Jaap vragen.

  3. Jan Wijs schreef:

    Hier in Oud-Beijerland is in de afgelopen 14 dagen een oude boerderij gesloopt met gevels van oude gele steentjes. Als het op prijs gesteld wordt wil ik wel informeren of die steentjes te koop zijn.

Hier vind je onze regels

Reageren? Ja, graag!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *