Opinie: De ademnood van kleine Marjan

De recente overwinning van Urgenda’s Marjan Minnesma is van doorslaggevende betekenis voor hoe Nederland z’n klimaatdoelstellingen in de praktijk gaat brengen.

Volgens journalist Robert van Tellingen (Koog aan de Zaan) heeft het ook gevolgen voor het bouwen van biomassacentrales, eentje is al klaar om van start te gaan. Bovendien zijn er nog andere gepland. Van Tellingen is sceptisch ondanks de goede bedoelingen en de beloftes…

De zin en onzin van Biomassacentrales

Kort voor Kerst kreeg de Nederlandse overheid een klap te verwerken van Wormerveerse Marjan Minnesma. Als een David begon zij vijf jaar geleden met haar -toen nog kleine- organisatie Urgenda een rechtszaak tegen Goliath De Overheid. Ze won. Net als het hoger beroep en vlak voor kerst de cassatie bij de Hoge Raad. Dat is -zacht gezegd- overtuigend. De overheid vertrouwt haar eigen rechters niet en aangezien er een scheiding is der machten, heeft ook de overheid het recht om net zo lang door te procederen tot ze óf gelijk krijgt, óf het probleem op wat voor manier dan ook is opgelost. Foei overheid. Je moet dan ook niet zeuren als een uitgeprocedeerde asielzoeker doorgaat tot het Europese hof om gelijk te krijgen, maar dit terzijde.

Kleine Marjan

Marjan Minnesma zat in de jaren tachtig op het Pascal College, toen nog reformatorisch college Blaise Pascal. Gym gebeurde in één van de twee gymzalen of buiten. Je had pech als je een rondje Gouw moest doen van de gymleraren Ebbelaar en Breeuwer. Een paar honderd meter hardlopen tussen een voetgangersbruggetje en het viaduct. Iedereen die de finish haalde had de tong tussen de knieën. De finish was precies op de plaats waar nu de Zaanse Biomassacentrale staat, waar zo veel om te doen is.

De grote vraag is, leidt deze centrale ook tot ademnood of is dit onderdeel van de oplossing van het energievraagstuk, na het sluiten van de kolencentrales? En waarom waarschuwen Milieudefensie, Greenpeace en het Europese Wetenschapsinstituut EASAC dan voor centrales als deze? Ook Marjan Minnesma maakt zich zorgen, zo lezen we in De Volkskrant eerder dit jaar:

“Zodra de vraag naar biomassa stijgt, stelt Marjan Minnesma van Urgenda, organisatie voor duurzaamheid, zal ook de druk stijgen om biomassa op niet-duurzame wijze te produceren. ‘We zien nu zelfs in Nederland al dat er meer gekapt wordt dan ooit, omdat hout een verdienmodel is.”

Biomassacentrales in Zaanstad

Wie denkt dat er alleen tussen de Middelbare School en het Zaans Medisch Centrum een centrale komt heeft het mis. Het bedrijf Olam wil midden in Koog aan de Zaan een centrale bouwen en Loders Crocklaan in Wormerveer wil er ook eentje.

Op de kaart, die de Landelijke Federatie tegen Biomassacentrales heeft laten opstellen, lezen we dat er ook eentje gepland staat naast het verzorgingstehuis Het Pennemes (geen grappen over crematies alstublieft). Wie de Coentunnel naar Amsterdam uitrijdt en naar rechts kijkt ziet nog een centrale in aanbouw, waarvan de uitstoot in Zaanstad terecht komt. Dat zijn vijf biomassacentrales.

Centrales in Nederland

Biomassacentrales vormen ongeveer tweederde van de duurzame energiebronnen in Nederland. Een substantieel aandeel dus. In Duitsland, het land dat ongeveer 20x meer bos heeft en dus veel meer snoeiafval produceert dan Nederland, staan slechts 14 biomassacentrales. Nagenoeg allemaal in het Ruhrgebied. In België is ongeveer net zoveel bos als in Nederland. Daar staan er 21.

Wie nu op het kaartje van Nederland kijkt, schrikt zich een hoedje. In ons land staan liefst 525 biomassacentrales en dat aantal loopt op tot 628. 375 van deze centrales hebben hout als grondstof.

biomassa kaart 2

De biomassacentrales in Duitsland en België.

biomassa kaart

De biomassacentrales in Nederland.

Waar komt dat hout vandaan?

De centrale aan de Pascalweg in Zaandam bezweert dat het alleen op gecertificeerd Nederlands snoeiafval draait en zegt dat te kunnen aantonen. Dat is dus prima. Hoewel? De vraag naar snoeiafval is intussen zo groot, dat er opvallend veel bossen ‘gesnoeid’ worden. Staatsbosbeheer verwoordt het op zijn eigen site als volgt:

“Bomen worden weggehaald om de andere bomen de ruimte te geven voor hun groei of om het bos te verjongen. Het bos blijft bos. Door dit regelmatig te doen zorgen we ervoor dat ook toekomstige generaties van het bos kunnen blijven genieten en dat we hout van goede kwaliteit uit het bos kunnen blijven oogsten.”

Er is dus meer hout nodig om de biomassacentrales te voeden met brandstof. Het aantal programma’s om ‘bossen gezond te houden’ is in aantal toegenomen, want tsja, toekomstige generaties moeten ook van het bos genieten. Hoe hebben die bossen de  afgelopen duizenden jaren kunnen overleven zonder ‘bijsnoeien’ van de mens? Miraculeus. Er worden ook ineens plannen gemaakt om het ‘unieke zandlandschap’ in Schoorl in ere te herstellen. En wat is het dan fijn dat de bomen van het Baaknolbos een goede bestemming krijgen.

Rutte: de Bolsonaro der Lage Landen

Iedereen die de kaart van de Nederlandse Biomassacentrales bestudeert, voelt op zijn of haar klompen aan dat we het niet redden als we alle Nederlandse bossen ‘snoeien’. Veel hout wordt als geperste korrels aangeleverd uit het buitenland. Het zijn zogeheten pellets. Om de vier grootste centrales te voorzien van hout, is jaarlijks een bos nodig ter grootte van anderhalf keer de oppervlakte van Estland.

Dat land noem ik niet voor niets. Daar staat de grootste Europese pelletfabriek. In Estland staat ook een oerbos, dat volgens de satellietfoto’s in rap tempo aan het verdwijnen is. Een onnatuurlijk grote vraag naar houtpellets is één van de oorzaken. En let wel, een bos ter grootte van anderhalf keer Estland geldt alleen voor de grootste vier centrales. En we hebben er 375, die hout nodig hebben.

De vraag naar pellets zal de komende jaren stijgen van 200.000 ton naar 4.000.000 ton per jaar.  Premier Rutte van Nederland is hiermee net zo verantwoordelijk voor mondiale ontbossing als president Bolsonaro van Brazilië.

Zembla maakte deze zomer een uitzending over de grootste pelletleverancier ter wereld. Die staat in Canada. 82% van de pellets wordt gemaakt van hele Canadese bomen, 18% van snoeiafval. Hoe groter de vraag, hoe kleiner het aandeel snoeiafval. In Zaandam zullen ze dat op termijn ook gaan merken.

Hoe groen is Biomassa?

Bioforte, de eigenaar van de biomassacentrale in Zaandam, zegt dat niet goed gesnoeide bossen, net als koeien, methaan (CH4) produceren en dat snoeiafval in de fik mag omdat dat CO2 neutraal is, sterker nog, als je het niet doet is dat slecht voor het milieu:

“Hoogwaardig verbranden betekent een CO2-neutrale energiewinning. Wat er aan CO2 door verbranding weer in de biosfeer terecht komt, wordt in principe weer in hout (gras, riet enz.) vastgelegd. Blijft het liggen in de natuur, dan komt dat deels de biodiversiteit van bijvoorbeeld bossen vanwege schimmels en insecten en daarmee andere flora en fauna ten goede, maar er wordt ook methaangas gevormd dat als broeikasgas vijfentwintig keer belastender is dan CO2.

Daarom is een en/en benadering belangrijk. Wat door landschapsonderhoud aan heggen en wallen en door houtdunning vrijkomt, kan dus zonder probleem grotendeels worden gebruikt voor het duurzaam verwarmen van onze leefomgeving.”

Het is de omgekeerde wereld, zegt Amsterdams hoogleraar Ecohydrologie Han Dolman. In de Volkskrant van 28 juni 2019 zegt hij dat het door Bioforte geschetste probleem marginaal is. De veestapel en het verbranden van hout zorgen juist voor Methaanschade. Zei hij nou Verbranden?:

“Vuur waarbij de zuurstoftoevoer niet optimaal is. Het gevolg is dat koolstofatomen worden afgescheept met waterstof- in plaats van zuurstofatomen, zoals bij een goede fik eigenlijk hoort. Krijg je CH4, in plaats van CO2. Ongeveer een kwart van al het aardse methaan ontstaat op die manier”.

Het gaat dus om slechte verbranding en Bioforte spreekt over hoogwaardige verbranding. Dus als de mensen in Zaandam hun werk goed doen is er niets aan de hand. Het discutabele “methaanprobleem” wordt ingezet om extra te kunnen snoeien in de Nederlandse bossen.

En daar maakt Marjan Minnesma zich dan weer zorgen om. Meer en meer milieuorganisaties keren zich tegen biomassacentrales. Greenpeace, Milieudefensie en Urgenda zetten grote vraagtekens bij de omschakeling naar biomassa en in het bijzonder hout. Hoe kan het dat de één zegt dat een biomassacentrale CO2 neutraal is en de ander zegt dat ze extreem milieubelastend zijn?

Het heeft alles te maken met de norm die in 2009 in de EU gesteld is, waarbij gesteld wordt dat een boom in 30 jaar net zo veel CO2 opneemt als uitstoot. Het product van een boom is hout en dus mag ie in de fik. Deze norm is in de loop der jaren aangescherpt, maar Nederland houdt zich nog aan de norm die in 2009 is gesteld, omdat ons kleine land anders de klimaatdoelstellingen niet kan halen. Het is dus een boekhoudkundige truc, waar de producenten van biomassacentrales nu gebruik van maken. En het jammere is dat de Staat de Nederlanden sinds twee weken verplicht is die klimaatdoelstellingen uit te voeren. De kans dat Rutte de Bolsonaro der Lage Landen blijft, is dus groot.

Biomassacentrale als CO2 bom

De Europese koepel van wetenschappers stelde dit najaar dat biomassa niet duurzaam is. Doordat nieuwe bomen tijd nodig hebben om te groeien voor ze genoeg CO2 opnemen en de vraag naar biomassa momenteel gigantisch is, komt komende jaren een ‘koolstofbom’ vrij, waarschuwde wetenschapskoepel EASAC.

Emeritus hoogleraar Katan (briljante naam) doet er nog een schepje bovenop. Hij berekende dat in werkelijkheid biomassacentrales 21% meer CO2 uitstoten dan kolencentrales en zelfs 100% meer dan gascentrales. Als we de berekeningen van de EASAC en Katan volgen, gaan we die klimaatdoelstellingen dus helemaal niet halen met biomassacentrales. Sterker nog, Nederland komt in ademnood, door 628 gesubsidieerde centrales.

Intussen heeft de intussen heeft de Eerste Kamer, na aandringen van Niko Koffeman, bedongen dat er geen subsidies meer verstrekt mogen worden voor nieuwe biomassacentrales, maar de geplande centrales mogen draaien. Kosten 11.600.000.000 euro.  De pelletbedrijven in Canada en Estland liggen krom van het lachen, net als de eigenaren van de biomassacentrales. Onze kinderen liggen volgens de experts ook krom. Van ademnood.

Olam en Loders CrockLaan

Niet alleen Energiereuzen als RWE en Vattenfall en Startups als BioForte, ook bedrijven in Zaanstad willen eten uit de subsidieruif die er vastkleeft aan biomassa. Loders Crocklaan in Wormerveer en Olam in Koog aan de Zaan hebben een aanvraag gedaan. Oud Wethouder Sanna Munnikendam stond vorig jaar nog vol trots op de foto met Olam directeur Eric Nederhand. Ze noemden dit “verantwoord en circulair ondernemen”. (verhaal gaat onder afbeelding door)

munnikendam olam

Bewoners in de omgeving noemen dit het “permanent vergiftigen van oud-Zaandijk”, hierbij doelend op de 57.000 kilo ammoniak, die de fabriek nog steeds uitstoot. “Ze hebben beloofd om het te reduceren en tegelijkertijd komen ze met zo’n centrale. Lekker betrouwbaar”, aldus een bewoner van de Lagedijk, die niet met naam en toenaam in deze publicatie wil.

Verzet groeit

In andere plaatsen in Nederland is intussen veel protest ontstaan. Bewoners verenigen zich in stichtingen met bijzondere namen, zoals The FAB, Federatie Anti Biomassacentrales, die een prachtig overzicht heeft gemaakt van alle geplande biomassacentrales in Nederland, of biomassmurder.org. Een rabiate naam voor een club brave huisvaders uit Arnhem.

In het Groningse Winschoten en Finsterwolde zijn de biomassacentrales gesloten, nadat bleek dat er zwarte rook uit de schoorstenen kwam. Een telefoontje naar Hart van Nederland was voldoende. Sinds dit jaar hebben de tegenstanders van biomassacentrales een belangrijke bondgenoot. Johan Vollenbroek, de man die in Nederland het Stikstofprobleem op de kaart zette en daarmee duizenden boeren tot wanhoop dreef, strijdt nu tegen biomassacentrales. Op de site van Een Vandaag wordt hij geïnterviewd:

“We hebben op dit moment zes zaken lopen. Nijmegen en Zutphen zijn al gesloten, dus dat was een succes.” Zijn uiteindelijke doel is duidelijk: zoveel mogelijk biomassacentrales sluiten. “Je moet geen bomen gaan verbranden, je moet bomen planten.”

Wie heeft er gelijk? Moet ik voor de komst van biomassacentrales zijn of juist tegen? De centrale in Zaandam claimt dat met moderne technieken de emissie van schadelijke stoffen klein is en dat al het hout snoeiafval is. Minieme uitstoot. Fijn. Is de uitstoot van al die vrachtwagens houtsnippers die dagelijks naar de centrale rijden ook meegerekend? En de productie en afvoer van die houtsnippers? U merkt. Ik ben sceptisch.

In ieder geval is duidelijk dat het draagvlak voor dergelijke centrales in bewoonde gebieden buitengewoon laag is. Ook is er groeiend verzet van maatschappelijke organisaties als Milieudefensie en Greenpeace en de MOB van Johan Vollenbroek. Die doen dat toch niet voor niets? 12 GGD’s in Nederland en het RIVM hebben aangedrongen op meer onderzoek naar het effect van deze centrales. Ook die doen dat toch niet voor niets?

Is die ene centrale in Zaandam de uitzondering op de regel? Het is en blijft een lastig te beantwoorden vraag. Eén ding is voor mij zeker: Het aantal biomassacentrales is hoog als je het vergelijkt met ons omliggende landen. En vijf Zaanse centrales? Laten we eerst maar eens kijken hoe die ene het doet, voordat we praten over nieuwe.

Op 1 december van dit jaar kwamen het KNMI en het RIVM met iets nieuws: een stookalarm. Op windstille dagen met hogedruk, moet je oppassen met stoken, want “rook van verbrand hout is slecht voor de gezondheid”, wordt er gesteld. Een stookalarm. Interessant. Ik ben benieuwd of dat ook voor de biomassacentrales geldt. Of wat dacht je van andere Zaanse fabrieken, die andere rommel uitstoten. Ook niet fris op een dag dat de rook niet weg wil. Raar eigenlijk, dat de burger geen fikkie mag stoken en de biomassacentrales wel.

Robert van Tellingen

(Foto Urgenda/Klimaatzaak van Chantal-Bekker)

22 reacties op Opinie: De ademnood van kleine Marjan

  1. Frieda kok schreef:

    Lekker hoor, eindelijk zijn we vd hemwegcentrale af, krijgen we dit.

    Waanstad, lekker beleid weer,
    Nog meer patienten voor ZMC!

  2. David Sluis schreef:

    Los van het hele duurzaamheidsvraagstuk, maak ik me ook zorgen om de luchtkwaliteit, zie een eerdere persoonlijk bijdrage hierover. Daarom heb ik (uit hoofde van de werkgroep A8 Coenbrug) gefaciliteerd dat er een permanente meetunit wordt gestationeerd bij het Pascalcollege en de IJdoorn flat. Als het een beetje meezit zal dit in het eerste kwartaal van 2020 operationeel zijn. E.e.a. is een project van de Provincie Noord-Holland in samenwerking met (o.a.) Gemeente Zaanstad. Dit is goed nieuws en een stap vooruit!

    Al eerder heb ik bij de Gemeente Zaanstad aangegeven dat er beleid moet komen rondom luchtkwaliteit. Dit betekent ook voorlichting geven en mensen handelingsperpectief bieden, waar dat kan. Milieufactoren, waarvan luchtkwaliteit de belangrijkste is, hebben een net zo grote impact op de algehele volksgezondheid als bv overgewicht. Aan dit laatste thema wordt veel aandacht en middelen besteed door de GGD-ZW, terwijl luchtkwaliteit klassiek ondergeschoven is. Hier is behoorlijk aandacht voor gevraagd door ondergetekende, maar tot op heden nog zonder een verdere uitwerking of resultaat.

    Bovenstaande slaat ook terug op het hele biomassa verhaal. Ik vind dat er vanuit GGD advies moet komen naar omwonenden en zeker het Pascal College. Ook naar kwetsbare groepen als luchtweg patiënten, kinderen en ouderen. Hoe groot de belasting nu is weten we nog niet, maar weersomstandigheden en falende techniek of mensen kunnen onwenselijke piekbelastingen geven. We hopen dat het niet zover komt en voor nu ga ik uit van het positieve, maar maak me wel zorgen!

  3. Herman Aartsen schreef:

    Niemand heeft het over de vervuiling die veroorzaakt wordt door het transport van die onzin. Die zal ook alleen maar toenemen.

    • David Sluis schreef:

      Dat is in de marge, met alle respect, als je het afzet tegen alle vervoersbewegingen anno 2019. De supermarkt wordt ook niet bevoorraad met paard en wagen, de boeren ploegen en rooien met trekkers die op fossiel lopen. Hoe is uw huis gebouwd, heeft u een auto? Zelfs een windmolen valt niet uit de lucht. Laten we zaken wel in de juiste orde van grootte plaatsen.

      • Jaap Meeuwsen schreef:

        Dus dan is het niet belangrijk ?
        We hebben het over 375 keer.
        Het telt allemaal mee.
        De weinigen die nog met een oudere auto rijden mogen ook al steeds minder steden in.
        Dat is pas marge. Maar wel veel makkelijker aan te pakken natuurlijk.

  4. Jaap Meeuwsen schreef:

    Zijn zij nou zo dom of ben ik nou zo slim ?
    Hoe is het toch mogelijk dat onze overheden gewoon met dit kortetermijndenken doorgaan ?
    Je kunt toch op je vingers natellen dat er nooit genoeg hout in de wereld is om dit langdurig ( dat is toch duurzaam ? ) vol te houden ?
    Weet toch iedereen ?
    Nieuw planten is geen oplossing, dat duurt veel te lang voordat je er weer wat aan hebt.
    Weet toch iedereen?
    Uiteindelijke conclusie zal wel weer zijn dat het allemaal om ( heel veel ) geld gaat want dat er wereldwijd grof aan verdiend wordt is wel duidelijk.

    En daar moeten we nu eens met z’n allen mee stoppen….hoewel ik vrees dat dit een Utopie is helaas.
    Zo slim ben ik nu ook wel.
    En ik ben er zeer van overtuigd dat er iets moet gebeuren met het klimaat maar niet op deze manier(en).
    Maar het blijft niet te bevatten.

  5. Jos Kerkhoven schreef:

    Johan Vollenbroek van MOB heeft vandaag een zienswijze ingediend over de biomassacentrale in Zaandam.
    Conclusie;
    En zitten fouten in de overwegingen en er is geen adequate coördinatie tussen omgevingsvergunning en Wnb-vergunning. Een Wnb-vergunning kan niet worden verleend.
    De vergunning verlenging deugt van geen kant.

  6. Erik Esteie schreef:

    Ik zal mezelf wel weer niet populair maken met deze post

    Maar wat willen we nu, doodgaan van de hitte of de longen laten verpesten en dan doodgaan?

    Uiteindelijk gaan we eens dood en voor een ieder die denkt 137 te worden, droom lekker verder…

    Ik durf de stelling wel aan(even los van het feit dat we niet eindeloos bomen kunnen blijven verbranden) dat fijnstof goed is, het zorgt er namelijk voor dat de aarde minder snel opwarmt!

    https://www.duurzaamnieuws.nl/fijnstof-koelt-opwarmende-aarde-sterker-af-dan-gedacht/

    Dus kom maar op met alle vervuilende industrieen en vervuilende diesels…

    En voor wie fijnstof niet zo prettig vind, ga alsjeblieft in de buitenlucht wonen want er is niks wat meer fijnstof oplevert dan wonen in een huis met een dak er op

    https://www.nd.nl/leven/leven/540862/de-meeste-fijnstof-zit-in-huis

    Ik word zo moe van deze discussie en het wordt tijd om de gezondheidsmaffia eens aan te pakken. Zij zorgen er namelijk voor dat iedereen als de dood is voor de dood en we panisch reageren op dingen die de kans reduceren op een lang leven..

    Dus stop met je druk maken over eerder dood gaan en leef gewoon je leven, iedereen gaat eens dood en voor de ene is dat eerder dan de ander

    Tot slot, verrassing, niemand gaat dood vanwege ouderdom…

    • Jaap Meeuwsen schreef:

      Ja Erik,daar heb je zeker een punt.
      We moeten het ook niet overdrijven.
      Als je nagaat hoe vuil de lucht was ten tijde van onze ouders en grootouders met alle vuil uitstotende fabrieken en alle kolenkachels in de huizen dan kun je je erover verbazen dat deze mensen evengoed nog in de 70 geworden zijn, die van mij tenminste.
      Het lijkt erop dat de natuur en dus ook de mens zich toch nog wel aardig aanpast.
      Maar het gaat er hier meer om het gedraai en gelieg van diverse partijen omdat er toch uit naam van het milieu veel geld verdiend moet worden en dat gaat vaak niet even netjes.
      Maar goed, weer een paar vulkaanuitbarstingen en wat fikse bosbranden en alle milieuwinst is weer tenietgedaan.

      • Evert Kuiken schreef:

        Ik moet toch elke keer weer lachen als ik dit soort berichten lees. “Mijn ouders zijn 70 geworden, dus luchtvervuiling is niet erg.” Totaal feitenloos geouwehoer.

        1. De levensverwachting van mensen stijgt nog steeds. Mensen worden ouder.
        2. De luchtvervuiling is nu veel erger dan pakweg 100 jaar geleden.
        3. Vulkaanuitbarstingen en bosbranden hebben veel minder invloed op het klimaat dan de mens.
        4. Er wordt meer geld verdiend met het vervuilen van het klimaat dan met daartegen strijden. De fossiele industrie, bijvoorbeeld, krijgt nog steeds meer subsidie dan de duurzame industrie.

        Mijn opa is trouwens 99 geworden en die rookte, dus roken is gezond!

        • Robert Van Tellingen schreef:

          Beste Evert, Er wordt inderdaad nog altijd meer subsidie verleend aan vervuilende dan schone industrieën, maar als een “schoon” alternatief op gebaseerd wordt op dubieuze aannames en massale mondiale Boskap stimuleert, is er toch iets niet goed gegaan in de besluitvorming.

      • André van Beveren schreef:

        Juist! Uiteindelijk gaat het maar om één ding: grof geld verdienen. Dat blijkt wel uit de plannen om biomassacentrales te plaatsen op de fabrieksterreinen van deze fabrieken. Onze gezondheid is voor niemand een issue, geld verdienen, dat is het. De gas en olie voorraden worden minder, zegt men. Niets is minder waar, men weet gewoon nog steeds niet hoeveel er wereldwijd nog in de bodem zit. Maar hout verbranden is weer een fossiele stof (op)gebruiken.

    • David Sluis schreef:

      Gezondheidsmaffia, pffff
      Ik voel me niet persoonlijk aangesproken, maar een discussie voeren op dit niveau, bedank ik wel voor.

      • Erik Esteie schreef:

        Beste David,

        Je kunt natuurlijk altijd afhaken als het niveau je niet aanstaat, scheelt weer een inhoudelijke reactie…

        Het gaat hier over het paniek voetbal wat gespeeld wordt en daar zit zeer zeker een financieel belang achter en ik vind het begrip gezondheidsmaffia in dit verband zeer passend

        Ik vind het jammer dat je echter niet ingaat op de andere punten die ik maak en dat je je laat afschrikken door een woord wat je niet aanstaat

    • Evert Kuiken schreef:

      Fijn stof is niet fijn omdat het de aarde misschien minder snel laat opwarmen. Dat is leuk, maar ondertussen worden je longen zwart en ga je veel eerder dood aan longkanker dan zonder fijn stof.

      Verbranden van hout geeft meer ellende dan fijn stof. Vooral heel snel heel veel CO₂. Dat we niet hoeven mee te tellen omdat bomen CO₂ opnemen. Dat ze dat in een veel trager tempo doen dan dat wij het met verbranden produceren is dan kennelijk niet relevant. Want we hebben een “koolstoftegoed” opgebouwd roepen mensen als Junginger dan.

      Verbranden van hout geeft ook meer stikstof in de omgeving.

      Ik heb een tijdje fijn stof in huis en buiten huis gemeten. Binnen huis was er bij mij aanmerkelijk minder dan buiten. Kwestie van goed ventileren tijdens het koken, geen vlees meer braden en wokken en olie in plaats van boter gebruiken.

      “Gezondheidsmaffia aanpakken”? Zullen we het gewoon over de feiten hebben in plaats van dit soort onzin? Je diskwalificeert jezelf met roeptoeteren.

  7. Aad Möntemann schreef:

    De commentaren van Erik Esteie en Jaap Meeuwsen kan ik alleen maar onderschrijven. Heb zelf sinds een jaar een fijnstofmeter aan huis hangen die onderdeel is van het RIVM burgermeetnet. Conclusie na een jaar meten: geen hogere waarden tijdens de ochtend- en avondspits over de Houtveldweg. Meting blijft ruim onder de door de EU gestelde max, waarde. En inderdaad, kijk eens naar het filmpje wat regelmatig op Zaan TV wordt gedraaid: Zaanstreek in de jaren 40-50, één grote rookwolk van fabrieken en schepen. Wat dat betreft hebben we heel veel gewonnen. Maar intussen is klimaat en milieu het nieuwe verdienmodel geworden.

  8. Jaap Meeuwsen schreef:

    Blijft natuurlijk wel belangrijk dat we het niet maar allemaal op z’n beloop moeten laten.
    We moeten blijven doen wat we kunnen maar niet al te paniekkerig.
    Je kunt nu eenmaal niet verwachten dat alles in tien jaar opgelost kan worden.
    Maar hele bossen kappen dat kan natuurlijk niet.

  9. Erik Esteie schreef:

    Laten we dingen eens op een rijtje zetten en als intro wil ik stellen dat wetenschap iets is van voortschrijdend inzicht en dat iets dat vandaag als theorie geponeerd wordt morgen weerlegd kan worden

    Het verbranden van fossiele brandstoffen veroorzaakt het zogenaamde broeikas effect
    (BROEIKASGASSEN HOUDEN WARMTE IN DE ATMOSFEER VAST -> https://www.urgenda.nl/themas/klimaat-en-energie/klimaatvragen/waarom-weten-we-zeker-dat-de-mens-klimaatverandering-veroorzaakt/ )

    Terwijl de uitstoot van fijnstof tijdens het verbranden de stijging van de globale temperatuur tempert..
    (Fijnstof koelt opwarmende aarde sterker af dan gedacht -> https://www.duurzaamnieuws.nl/fijnstof-koelt-opwarmende-aarde-sterker-af-dan-gedacht/ )

    Wat is het nu?

    Is het nu slecht of goed dat we fossiele bronnen verbranden?

    Van Urgenda uit de eerste link
    (en ze weten het echt niet, in de middeleeuwen wees niks er op dat de zon rond de aarde draaide en niet andersom, tenminste, men kon geen bewijs vinden van het tegendeel, en mocht je dat wel vinden dan werd je kop er af gehakt)

    Urgenda

    “Al het bovenstaande wijst dus de mens aan als de oorzaak van de recente opwarming. Naast de bewijzen voor menselijke invloed hebben wetenschappers vastgesteld dat geen enkele andere natuurlijke oorzaak voor klimaatverandering de recente opwarming van de Aarde kan verklaren.”

    Let even op het laatste stukje

    Men weet het niet, men kan het niet “verklaren”

    “Naast de bewijzen voor menselijke invloed hebben wetenschappers vastgesteld dat geen enkele andere natuurlijke oorzaak voor klimaatverandering de recente opwarming van de Aarde kan -> verklaren.<- "

    Dus zonne actieviteit, vulkanen en noem het maar op geven geen verklaring

    Sterker nog, Urgenda heeft de zonne activiteit 35 jaar in gaten gehouden(de wetenschappers dan die ze quoten natuurlijk 😉

    Dus ze denken iets te weten na controles van de afgelopen 35 jaar en kunnen daar conclusies uit trekken

    Zijn zij nu zo dom of ben ik zo slim(of snap ik het niet)

    Nu gaan we even over naar de theorie, en onthoud dat een theorie leuk is tot het tegendeel bewezen is, het is namelijk een theorie

    "Zo zou de opwarming van de Aarde in theorie veroorzaakt kunnen zijn door een verhoogde zonneactiviteit" <- Het zou kunnen, zeker weten doen we het echter niet, de zonneactiviteit wordt al 35 jaar! in de gaten gehouden en we snappen er niks van maar baseren er wel onze theorie op

    Nu komt het mooiste punt van Urgenda

    – We hebben totaal geen idee waar we het over hebben en wetenschappers geven ons gelijk(en een rechter), we snappen er helemaal niks van en dus is de mensheid schuldig… –

    "Al het beschikbare onderzoek wijst dus naar de mens als oorzaak van de huidige opwarming van de Aarde en geen van de mogelijke natuurlijke oorzaken blijkt een verklaring te kunnen geven voor de gerealiseerde opwarming."

    Lees het even rustig terug op deze site

    https://www.urgenda.nl/themas/klimaat-en-energie/klimaatvragen/waarom-weten-we-zeker-dat-de-mens-klimaatverandering-veroorzaakt/

    Ik noem het stieren poep en vind het diep triest dat er steeds manieren gevonden worden om ons angst aan te praten(en ik ga verder niet in op de gezondheidsmaffia maar dat is echter wel de beste manier om ons te kunnen besturen)

    Ook vind ik het jammer dat we als idioten bezig zijn om onze fossiele brandstoffen te verbranden terwijl we totaal niet weten waarvoor ze eventueel nog nuttig zouden kunnen zijn in de toekomst.

    Ook ben ik het met iedereen eens dat we niet op de juiste manier bezig zijn op deze planeet en dat we meer naar de natuur moeten luisteren, we zijn nl compleet de weg kwijt geraakt met het meer meer meer systeem

    Maar goed, ik wens iedereen een prettige kerst en hoop niet dat er weer een vulkaan uitbarst binnenkort
    (alhoewel, ik zou een nieuwe ijstijd verwelkomen, eindelijk weer eens bannetocht schaatsen..)

  10. Jaap Meeuwsen schreef:

    Tja, angst kweken = macht.
    Dat is in de geschiedenis al een hele ouwe waarheid.

  11. robert jan simons schreef:

    Kundig opgebouwd, steekhoudend artikel. Mijn dank voor het plaatsen.

    Verbeterpunt: de sterke opbouw vond ik af en toe wat minder sterk op het moment dat schrijver cynisch werd. Beter houdt hij zich aan de feiten en een feitelijk opbouw van zijn redenaties die vervolgens tot onweerlegbare conclusies leiden. Dan staat het als een huis. Nu wiebelt het een beetje en brengt het cynisme twijfel over de bedoelingen van de schrijver.

  12. Wie had ooit kunnen vermoeden dat in de 70/80 er jaren! dat na het magische jaar 2000 milennium wisseling! Kennelijk :Stikstof-Fijnstof- Afsluiting GAS toevoer en Houtkap Bossen als vervanging door Biomassa Houtverbrandings Centrales : De oorzaak zijn van de Toename 100% CO2?, de gezondheid van alle Nederlanders in gevaar zou kunnen brengen ? Niet de Boeren de hoofdoorzaak zijn *Stikstofprobleem * maar de Industrie -Schiphol etc ? en met name Windturbines mogelijk de oorzaak zijn van alles wat Vliegt: Vogels en Insecten worden vernietigd door deze grote aantallen Windturbines ?en de Insecten(Voedsel voor Vogels) mogelijk gezamelijk gereduceerd worden van 40-60 % naar mogelijk O?
    Kennelijk (in)direct veroorzaakt door een Politieke elite ?-EU Cordon sanitair-Het verdien model multinationals ? Kennelijk wil men doen voorkomen dat de Landbouw voedsel voorziening van onze onmisbare Boerenbedrijven,de oorzaak zijn van ontstaan toename Stikstof ? Er komen nu vele landelijke groepen van mensen milieu des kundigen / Organisties mogelijk in opstand tegen deze klimaatonzin ? Er is zelfs nu een kentering gaande? In zijn Roman (anti-utopie 1984 van George Orwell was een waarschuwing tegen elk totalitair systeem dat zich,in welke historische ,politieke, sociale, of morele samenhang ook, opstelt als bedreiging van de vrijheid en eigen persoonlijkheid van het individu. In 1984 heeft een systeem van lugubere perfectie greep op de wereld gekregen . De Partij (EU) ? beheerst de ziel van de mens en dus het hele mechanisme van liefde en haat ? Als oudere bijna 80 jaar ,heb ik met toenemende verbazing geconstateerd ,dat onze (te)jonge politici (vaak nooit gewerkt)? ,kennelijk de (in)directe oorzaak zijn van deze klimaatonzin? Blijf van onze GAS voorziening af-Stop de Biomassa Centrales-Stop verder aanleg (Subsidie) Windturbines= aantoonbare oorzaak toenemende hoge Energie rekeningen ! Immers in sommige Nederlandse gebieden is de Subsidie op BiomassaCentales al tijdig gestopt!!? Grondwet Europa (275)Titel Vrijheden Artikel II-71 Eenieder heeft het recht op vrijheid van meningsuiting . Dit recht omvat de vrijheid een mening te hebben en de vrijheid kennis te nemen en te geven van informatie of ideeen , zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen. De vrijheid en de pluriformiteit van de media worden geeerbiedigd. Wij maken ons ernstig zorgen !
    u

Hier vind je onze regels

Reageren? Ja, graag!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *