De herinnering aan de Februaristaking kreeg vanavond een nieuwe vorm in de Zaanstreek. Geen kranslegging of stille tocht, maar een wandeling langs plekken waar in 1941 geschiedenis werd geschreven.
Onze fotograaf Rens Kamminga liep mee met de allereerste editie van deze tocht, georganiseerd door Zaans Verzet. ‘De sfeer was gemoedelijk,’ meldde hij na afloop.
Vanaf het Stadhuisplein trok de groep langs onder meer de Verkadefabriek en de Dam – locaties die direct verbonden zijn met de staking van 25 en 26 februari 1941.
Het zoldertje aan de Harenmakersstraat werd geskipt omdat de tocht wat te lang begon te worden. Na de slideshow tikken we door:
Onder de leus ‘Altijd Antifa’ zochten de organisatoren nadrukkelijk de verbinding tussen toen en nu. Sprekers uit verschillende bewegingen en partijen stonden stil bij de politieke en sociale idealen achter de staking: verzet tegen onderdrukking, tegen deportaties, tegen ongelijkheid.
Door: Rens Kamminga (beeld) en (tekst) Merel Kan.
De reacties op de herdenking van de Februaristaking laten zien dat de emoties diep zitten. Hoewel de perspectieven uiteenlopen – van de angst voor politieke "kaping" tot de noodzaak om parallellen met het heden te trekken – is er één gemene deler: de diepe overtuiging dat we onrecht niet ongestraft voorbij mogen laten gaan.
De herdenking als anker
Laten we niet vergeten waar het in de kern om gaat. De staking van 1941 was een uniek moment van collectieve moed. Het was geen strijd van 'links tegen rechts', maar van 'menselijkheid tegenover wreedheid'. Wanneer we de discussie teveel laten vertroebelen door moderne politieke labels (zoals Antifa of Stormfront), doen we de oorspronkelijke stakers tekort.
De belangrijkste waarde van deze herdenking is dat we stilstaan bij de vraag: Wat zou ik doen als de basisrechten van mijn medemens worden geschonden?
De kloof overbruggen
De oproep om "het gesprek uit de intensive care te halen" is cruciaal. De politieke kloof groeit zodra we stoppen met luisteren en beginnen met labelen. Om weer nuchter en normaal met elkaar om te gaan, kunnen we drie stappen zetten:
Context boven oordeel: Zoals een van de reageerders terecht opmerkt: lees verder dan het eerste onwelgevallige woord. Begrijp de angst of de zorg die achter een mening zit.
Focus op waarden, niet op labels: In plaats van elkaar uit te maken voor "nazi" of "communist", is het constructiever om te praten over waarom we bepaalde zaken willen beschermen. Vaak willen beide kanten veiligheid, rechtvaardigheid en vrijheid, maar verschillen ze van inzicht over de route daarheen.
Respect voor de plechtigheid: Of een actie nu op de dag zelf of een dag later plaatsvindt, het fundament moet respect zijn. De geschiedenis is een spiegel, geen wapen om de ander mee te slaan.
Conclusie
De Februaristaking herinnert ons eraan dat we sterker zijn als we samen optrekken. Laten we die gedachte gebruiken om de dialoog weer aan te gaan, zonder agressie en met open vizier. "Nooit meer" begint bij hoe we vandaag met onze buren omgaan, ook als die een andere politieke kleur hebben.
Beide kanten van het politieke spectrum proberen bepaalde zaken te beschermen en dat gaat vaak ten koste van dat wat de politieke overkant probeert te beschermen. Het zou prettig zijn als beide kanten wat meer begrip voor elkaar op zouden brengen en het gesprek weer uit de intensive care halen. Dat anderen zaken verschillend waarderen maakt ze nog geen nazi, noch communist.
Mijn persoonlijke mening is dat de gewelddadige extremisten van beide kanten géén loftuitingen verdienen, maar bestreden moeten worden. Een wandeling als deze zou daarom niet onder de vlag van de Antifa griezels moeten plaatsvinden, zo min als onder die van de debiele tegenpolen van Stormfront of hoe dergelijke lui ook mogen heten. Beiden zijn griezelige mafklappers.
Doe godallejezus eens normaal tegen elkaar, blijf met je poten van elkaar af en doe je ogen ook eens open voor andere zienswijzen.
En als De Orkaan niet meteen bij het eerste onwelgevallige woord ophoudt met lezen zonder te kijken naar de context, dan hoeft een redelijk stukje niet meteen geweigerd te worden, ook al heb ik ook begrip voor het nare moderatiewerk.
Antifagriezels? Antifa betekent gewoon anti fascisme. wat is er griezelig aan om tegen fascisme te zijn? daar ging die hele Februaristaking toch over? Zo zie je maar dat framing werkt zoals reclame; Als je maar vaak genoeg roept dat iets "eng" is gaat iedereen het geloven. Zo werkt het ontmenselijken van bepaalde groepen mensen ook met alle vreselijke gevolgen van dien. En dat is juist waar mensen die zichzelf Antifascist noemen zich tegen verzetten, dat zou iedereen moeten doen.
Nou, R. vd Weerdt heeft gelijk. Je hoeft ook niet per se je gezicht te bedekken toch? Men herkent de boom aan zijn vruchten. Als je jouw redenering over Antifa doortrekt, stem je dan ook PVV? Wie is er immers tegen vrijheid? Door de Palestijnse vlag mee te dragen was de verbinding al direct mislukt. De eenzijdige focus op dat conflict is behoorlijk verdacht. Waar zijn de protesten voor Koerden (het grootste volk zonder eigen land), tegen de bezetting van de voormalige Spaanse Sahara, de massaslachtingen in Soedan, de schandelijke behandeling van de Oeigoeren en Tibetanen, Rohingya en Papoea's, de recente verdrijving van de Armenen uit Nagorno-Karabach, de onderdrukking van het Iraanse volk, de aanvallen op de Druzen en Alawieten in Syrië. Ga zo maar door. Het past dus niet om daar één conflict zo uit te lichten, altijd hetzelfde ook. Waarom moet de herdenking van de Februaristaking trouwens ook nog iets anders zijn? Vergelijkingen gaan toch altijd mank. Het was in 1941 buitengewone moed (en zónder gezichtsbedekking, terwijl er van de Duitse bezetter meer te vrezen viel) in een buitengewone tijd. Na de oorlog heeft geen enkele demonstrant/staker in Nederland zoveel moed nog hoeven tonen, want er wordt geen strobreed meer in de weg gelegd. Dus ja, men probeerde toch de herdenking (gelukkig niet tijdens de échte herdenking) te kapen voor verkeerde doeleinden, anders was er wel een totaal andere datum gekozen.
Antifa noemt alles wat ook maar een beetje van hun ideeën afwijkt als snel "fascist" en de antidemocratische en gewelddadige wijze waarop zij te werk gaan vind ik ronduit abject.
Het is helemaal prima om fascisme te bestrijden, maar noem dan niet elke tegenstander direct fascistisch of Nazi, hou je poten thuis, laat de democratie in tact, belemmer de pers niet (ook al ben je het niet met hen eens), probeer niet telkens anderen het spreken te ontzeggen en strijd met open vizier. Want ook dat is ontmenselijkend.
Datzelfde geldt ook allemaal voor de andere zijde van het spectrum, maar het is lastig bij die extremisten een werkende hersencel te vinden.
Tot die tijd vind ik Antifa een stel verwerpelijke engnekken, nauwelijks verschillend van de kaalkopjes aan de andere zijde en met de bek vol van "verbinding". De kleuren van die Antifa vlag wekken bij mij ook omgekeerde, nare associaties op.
Hee Orkaan, zie ik hieronder nu het woord "Razzia" staan?
Wat een trieste reactie op mijn nette reactie. Iedereen die tegen Fascisme is, is Antifa. Dat is geen organisatie. Het is een naam voor mensen die tegen fascisme zijn.
Mensen die die groet doen heb ik inderdaad niet hoog staan, nee, dat klopt.
Ik had het over de razzia's die in 1941 plaatsvonden. Mag dat niet meer benoemd worden?
Of wist u gewoon niets anders meer te zeggen om commentaar op uw commentaar te laten verwijderen?
Deze wandeling was voor verbintenis. Uw reactie erop zorgt voor verdeeldheid.
Wij zijn antifascisten. Wat voor geweld plegen alle mensen die tegen fascisme zijn dan in Godsnaam volgens U? Want ik en de andere mensen die gisteren aanwezig waren doen geen vlieg kwaad.
Dat heet alle mensen over 1 kan scheren. Precies wat er nu mis gaat in de wereld.
Uw reactie was idd netjes, maar bevatte zaken waarmee ik het oneens ben. Helaas is mijn reactie op uw stukje spoorloos verdwenen en u klaagt nu over een reactie die niet aan u is gericht.
Uitdrukkelijk NEE tegen uw stelling dat iedereen die tegen fascisme is, daarmee ook Antifa is. Ik ben tegen fascisme, maar wens me absoluut niet te associeren met Antifa, een losvaste groep cellen met een meer dan griezelig karakter.
Hebt u weleens gezien wat mensen allemaal uitspoken onder die Antifa vlag? Daarmee zeg ik nog niks over de deelnemers van deze wandeling, maar wel over de mededeling dat deze onder de verfoeilijke Antifa vlag plaats zou vinden.
De verwijzing naar het woord "razzia" was niet gericht aan u, maar aan de moderator die zegt op te houden met lezen bij dat woord en de reactie dan verwijdert. Daar zit wat wrok.
Beste R. v/d Weerdt,
Jammer dat u niet bent meegelopen.
Dan had u kunnen zien dat deze wandeltocht niets dan vredelievend was en niet alleen over de verbinding van toen en nu was, maar ook over verbinding tussen alle mensen nu.
Een paar dagen terug was er ergens in Nederland weer een anti AZC demonstratie waar, niet voor de 1e keer, de Hitlergroet werd gedaan.
Deze kant moeten we niet op willen gaan.
Waar de rijken steeds rijker worden en de armen nog armer geplukt worden.
En waar bepaalde regeringspartijen doodleuk ipv naar zichzelf, bepaalde mensen in de samenleving aanwijzen.
Kijk! Door hun heb je het zo krap, door hun kan je geen huis vinden.
Alles is de schuld van die ander.
En helaas werkt dat.
Voorafgaand aan de razzia's van 1941 is een hele periode voorafgegaan waarvan mensen dachten, ja, alles is de schuld van die ander.
Antifascistische zijn zou de norm moeten zijn, niet gezien als extreem.
Hoe zijn we zover gekomen dat bepaalde groepen mensen in het verdomhoekje zetten weer geaccepteerd wordt?
Niets extreems aan daar mensen bewust van proberen te maken.
Wat een mooie (foto)reportage. Dank daarvoor, Orkaan. Fijn dat er aandacht geschonken wordt aan moedige mensen die opkwamen voor de onderdrukten en zwakkeren. Ook toen werden de vluchtelingen (Joods, homo , zigeuner of politiek) vervolgd en zelfs teruggestuurd naar land van herkomst, Duitsland in dat geval. We weten hoe dat voor hen afgelopen is, laten we waarderen dat er nu weer mensen zijn die het opnemen voor "anderen" en zich keren tegen onrecht, ontmenselijking en genocides. Mooi dat sprekers bereid zijn geweest om hun zorgen met de aanwezigen te delen. Fijn dat mensen bereid zijn geweest op deze mooie dag mee te lopen om hun steun te betuigen. NOOIT MEER IS NU
Jammer dat allerlei andere groeperingen deze verzetsdaad kapen met hun overtuigingen. Het getuigt van weinig respect, ongeacht een oordeel over hun persoonlijke meningen.
Waarom getuigt dit van weinig respect, het is een dag na de officiele herdenking en er is niks verstoort tijdens de herdenking.
Ik vind het juist goed dat er op dit moment bij stil gestaan wordt dat er allerlei paralellen te trekken zijn tussen toen en nu, en we leven nu in een gevaarlijke tijd waar je je ogen eigenlijk niet voor zou mogen sluiten (wat maar al te vaak gebeurd)