In een brandbrief aan het ministerie van Klimaat en Groene Groei, de provincie Noord-Holland en netbeheerder TenneT trekken Zaanstad, Beverwijk en Heemskerk fel van leer tegen de mogelijke komst van een hoogspanningsstation in het laatste open gebied tussen de IJmond en de Zaanstreek.

De drie gemeenten maken zich zorgen over de impact op de leefomgeving, het landschap en de gezondheid van inwoners. Ze vinden het niet te verteren dat hun regio opnieuw de klappen moet opvangen, terwijl het station niet eens bedoeld is om de lokale stroomvoorziening te verbeteren.

Plan

De brief is onderdeel van het overleg over het regioadvies voor de nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding van TenneT. Die verbinding is nodig om het overvolle stroomnet in Noord-Holland Noord te versterken.

Voor het zuidelijke station zijn tien mogelijke locaties in beeld, waarvan er vier in Zaanstad liggen (rond Assendelft) en twee in Wormerland (Wijdewormer). Die plekken vallen binnen het zogeheten ‘groene tracé’, dat nu als voorkeursroute wordt genoemd.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is zoekgebieden-hoogspanning.jpeg
‘Onderzoeksalternatieven’ zuidelijk 380 kV-hoogspanningsstation op de kaart met ZW1 en ZW2 liggen westelijk van Assendelft, ZW3 en ZW4 liggen ten oosten van het dorp. ZM1 en ZM2 liggen resp. ten noorden en ten zuiden van de A7.

Volgens de gemeenten is die keuze gebaseerd op aannames die nog helemaal niet goed zijn onderzocht, bijvoorbeeld dat bestaande hoogspanningslijnen onder de grond zouden gaan. Als dat niet doorgaat, vrezen ze dat er straks een dubbele of zelfs driedubbele rij masten door het gebied komt. Ook wijzen ze erop dat het haaks staat op eerdere afspraken om dit landschap juist open te houden.

Alternatief

Eerder trokken ook natuurorganisaties aan de bel. Natuurmonumenten, Landschap Noord-Holland en de Natuur- en Milieufederatie noemden de plannen voor een station bij Assendelft en in de Wijdewormer ‘zeer ongewenst’, omdat die gebieden belangrijk zijn voor natuur, rust en weidevogels.

Zij kwamen met een alternatief: bouw het station langs de A9 bij Heemskerk of Beverwijk. In de brandbrief van de drie gemeenten verwijzen ze ook naar dat idee. Ze zeggen er zelf niet direct voor of tegen te zijn, maar vinden het wel vreemd dat die plek nooit serieus is onderzocht.

TenneT

In een interview van december 2024 met De Orkaan gaf Mike Lucacevich, omgevingsmanager bij TenneT voor het project in Noord-Holland Noord, aan dat er geen ideale locatie bestaat voor een nieuw hoogspanningsstation.

‘Waar je de hoogspanningsstations ook neerzet, je gaat belangen raken.’

Volgens hem zijn zorgen van gemeenten begrijpelijk, zeker in dichtbebouwde regio’s als de Zaanstreek, waar ruimte schaars is en natuurgebieden onder druk staan. Toch is uitbreiding van het stroomnet volgens Lucacevich onvermijdelijk.

Zonder extra capaciteit kan de regio niet voldoen aan de groeiende vraag vanuit woningbouw, industrie en duurzame energie. Hij benadrukte dat alle potentiële locaties, ook die in Zaanstad en Wormerland, gelijk worden beoordeeld:

‘De belangen van Zaanstad zullen op dezelfde manier afgewogen worden als die van andere gemeenten’.

Beslissing

De uiteindelijke beslissing over de locaties ligt bij demissionair minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei). Eind 2025 neemt zij een besluit over het definitieve tracé en de plaatsing van de stations. Tegen die tijd moet het regioadvies klaar zijn. Maar volgens Zaanstad, Beverwijk en Heemskerk is er te weinig tijd en te veel onzekerheid om nu al een gedegen advies uit te brengen.

‘Wij pleiten daarom voor meer tijd tussen de afronding van alle onderzoeken en voor duidelijkheid over de mitigerende en compenserende maatregelen voordat we overgaan tot een regieadvies.’

Lees ook:

Door Nick Boeske. Info uit Raadsinformatiesysteem Zaanstad en eerder geschreven artikelen. Foto van hoogspanningsmast in Oostzaan uit het archief van De Orkaan.