Orkaan-krachten op vakantie struikelen om de haverklap (af en toe) over de Zaanstreek. En niet alleen vanwege de Zaanse mayonaise of een AH-XL.

We waren al in Duitsland, België, Estland, Noorwegen, Suriname, Taiwan en Argentinië. En in Nederland natuurlijk: Alkmaar, Kampen, Frederiksoord, IJst, Egmond, Arnhem, Doorwerth, Zoutkamp en Sittard. Deze keer blijven we dicht bij huis: Amsterdam – en daar kwamen we net als bij de vorige aflevering uit deze serie (Buenos Aires) een wereldberoemde Oostzaner tegen.

Jacob Cornelisz van Oostsanen (Oostzaan 1470 – Amsterdam 1533) hangt gewoon in het Rijks – op de begane grond, ver weg van de Nachtwacht. Van Oostsanen werd geboren in Oostzaan maar werkte in Amsterdam aan de Kalverstraat. Jacobs hele familie (zoons, kleinzoons, broers, neef) zaten in het schildersvak. Behalve schilderijen – waarvan er nog zo’n 30 ergens hangen – maakte hij veel houtsneden. De thematiek was vrijwel overal religieus.

Dit schilderij lijkt een zelfportret maar is het niet volgens het Rijks. Het is waarschijnlijk een kopie van een verloren gegaan zelfportret, maar dat wel in het atelier van Van Oostsanen werd gemaakt.

In Oostzaan is Jacob ook geen onbekende. Hij staat levensgroot afgebeeld op het kunstwerk bij de fontein op het Kerkplein. Daarvoor heeft weer een ander schilderij model gestaan dat nu in een museum in het Amerikaanse Toledo hangt. Ook dat is geen zelfportret. Het is gemaakt volgens het museum door Dirck Jacobsz, de zoon van de schilder en laat naast zijn vader ook zijn moeder zien.

Opvallend volgens het Rijks: Van Oostsanen heeft geen wimpers of wenkbrauwen

Ook over iets Zaans in den vreemde gestruikeld? Mail het ons! Hier alle afleveringen van Zaans op Vakantie.

Door Piet Bakker.