XR Zaanstreek-Waterland baalt ervan dat Zaanstad tijdens het klimaatprotest van begin december 2025 nog tijdens de actie de stoep waarop de demonstranten stonden, schoon liet spuiten met een hogedrukspuit.

Leden van Milieudefensie en Extinction Rebellion (XR) demonstreren traditiegetrouw op de eerste maandag van de maand voor het stadhuis van Zaanstad tijdens het loeien van de sirenes. Doel is het vergroten van het bewustzijn over de noodtoestand van het klimaat door de opwarming van de aarde en de noodzaak van maatregelen om de CO2 uitstoot tegen te gaan.

Maar in december ging dat mis. Extinction Rebellion:

‘Bij het laatste klimaatalarm op 1 december 2025 werd op abrupte wijze de vreedzame demonstratie verstoord. Medewerkers van de gemeente grepen op intimiderende wijze in, door al tijdens de demonstratie met de hogedrukspuit de krijtteksten van de straat te spuiten op de plaats waar de demonstranten nog volop in actie waren. Dit heeft tot gevolg gehad dat er bij de gemeente een klacht is ingediend door de demonstranten en dat de gemeente is aangesproken op haar verantwoordelijkheid om het demonstratierecht te beschermen.’

Op een filmpje van de actie is te zien hoe een van de demonstranten de leuzen tegen het wegspuiten probeert te beschermen door op de grond te gaan liggen.

XR benadrukt dat er op vreedzame wijze wordt gedemonstreerd ‘met protestborden, banners, muziek, en een speech en een die-in’. Bij de laatste actie liggen de demonstranten op de grond om de gevolgen van de klimaatramp zichtbaar te maken.

Demonstratierecht

Volgens XR is de spuitactie van Zaanstad een inbreuk op het demonstratierecht. En dat is een recht dat in Zaanstad ook gewaarborgd zou moeten zijn omdat de gemeente het ‘manifest demonstratierecht’ van Amnesty International waarin dat geregeld is ook heeft ondertekend.

Demonstratierecht is een mensenrecht, schrijft XR, en ‘schending van dit recht op vreedzaam demonstreren is dus een misdrijf’. In een gesprek met demonstranten zou burgemeester Hamming toegezegd hebben ‘vreedzame demonstraties te respecteren, te beschermen en te faciliteren’.

XR laat weten dat medewerkers van de gemeente met nadruk nog eens op de regelgeving rond het recht van demonstratie zijn geïnstrueerd.

Morgen – 5 januari – is er om 12.00 uur tijdens het loeien van de sirenes opnieuw een klimaat-demonstratie bij het stadhuis in Zaandam.

Door Piet Bakker op basis van mail van Extinction Rebellion.