Ooit gaan we van het gas af. Maar wanneer, en vooral: hoe? Daarop zijn nog geen antwoorden. Die moeten uiteindelijk komen uit het nieuwe Warmteprogramma van Zaanstad, waarvan de uitgangspunten donderdagavond in het Zaanstad Beraad werden besproken.
Een veelal kritische Zaanstad Beraad vloog het agendapunt aan alsof er al een uitgewerkte versie lag. Het is nu ‘bouwen op drijfzand’, alarmeerde Jos Kerkhoven (DZ). ‘Het programma is nog lang niet af, het zit nog vol onzekerheden.’
Dat is echter precies wat de bedoeling is. Deze fase van de ontwikkeling van het Warmteprogramma is niet bedoeld om knopen door te hakken, maar om helder te krijgen hóé de gemeente gedurende het proces tot besluiten gaat komen en in welke volgorde wijken en plaatsen bijvoorbeeld aan de beurt zijn om op het warmtenet te worden aangesloten. Voorlopig zouden eerst Krommenie en daarna Oost-Zaandam gasloos moeten worden. Over een derde wijk wordt nog nagedacht.
‘Nog niet rijp’
Het college wil de gemeenteraad al vroeg in dit proces betrekken, maar voor sommigen leek het té vroeg. ‘Dit plan is nog niet rijp’, zei Nick Hendriks (CDA). Kerkhoven wilde het plan weer terugsturen naar het college.
Toch kwamen er veel tongen los in het debat (er komt zelfs een tweede ronde aan). Want ontwerpfase of niet, er staat veel op het spel. Het aanleggen van warmtenetten is een ingrijpende operatie waarbij veel obstakels op de loer liggen, weet ook de gemeenteraad.
Neem de netcongestie die de regio meer en meer in z’n greep heeft (maar waar ook oplossingen voor komen). Kan het stroomnet de aanleg van die nieuwe warmtenetten wel aan? Andere zorgen in de gemeenteraad gingen over de (financiële) stabiliteit van de aannemers die de warmtenetten moeten aanleggen (en de gevolgen als het misgaat), en de onzekerheid over de kosten van de aanleg en aansluiting.
En waar wordt de warmte voor het net vandaan gehaald? ‘Is het aardwarmte, warmte uit oppervlaktewater, de restwarmte van de industrie of komt het van de biomassa?’, vroeg Anna de Groot (SP) zich af. Dat laatste wordt het in ieder geval niet, zegde wethouder Natasja Groothuismink tot genoegen van de SP toe.
Energiearmoede
Ook uitten de SP en de PVV hun zorgen over de energiearmoede die zou kunnen ontstaan na de omschakeling naar een warmtenet. ‘Voor alle huishoudens moet het voordelig zijn om, al dan niet gedwongen, mee te doen’, zei De Groot. ‘Wanneer er energiearmoede ontstaat bij huishoudens, moeten zij gecompenseerd worden. Daar is nu nog geen regeling voor.’
Daarnaast vroegen raadsleden zich af of het wel nodig is om nu al haast te maken om van het gas af te gaan. Zaanstad heeft weliswaar in zijn eigen coalitieakkoord afgesproken om voor 2030 2040 van het gas af te zijn, maar de landelijke deadline staat op 2040 2050* Zaanstad wil dus voorlopen op landelijk beleid, maar DZ en de PVV opperden dat het misschien beter is om die ambitie los te laten en dit proces meer tijd te gunnen. Melchior Mattens (PvdD) hekelde het ‘telkens maar opschuiven van de maatregelen’ om verdere klimaatverandering tegen te gaan.
* Aanvankelijk schreven we dat Zaanstad in het coalitieakkoord heeft afgesproken om voor 2030 van het gas af te zijn en dat de landelijke deadline staat op 2040. We werden er terecht op gewezen dat deze data niet koppen. In het Zaans Warmteprogramma staat vermeld ‘Gemeente Zaanstad werkt aan een toekomst zonder aardgas in 2040’.
Participatie
Maar het punt waarvan de gemeenteraad het belang het meest benadrukte was burgerparticipatie. Voor een succesvol proces moeten er uit burgers bestaande overleggroepen komen die worden begeleid door vaste, betaalde krachten, stelde Mariska Schuttevaer (ROSA). Over het belang van burgerparticipatie leken de raad en de wethouder het eens, maar hoe die participatie er in de praktijk uit gaat zien, is nog onduidelijk.
Er zijn dus nog veel onbeantwoorde vragen, terwijl de behoefte aan antwoorden groot is. De tijd van de antwoorden dient zich echter later pas aan. Eerst moet Zaanstad vaststellen welke route het gaat bewandelen om tot die antwoorden te komen.
Door: Jelmer de Vries. Op basis van Zaanstad Beraad 8 januari en uitgangspunten Warmteprogramma Zaanstad. Boven: Groothuismink, Cornelisse, Kerkhoven en De Groot.
Zaanstad heeft weliswaar in zijn eigen coalitieakkoord afgesproken om voor 2030 van het gas af te zijn, maar de landelijke deadline staat op 2040.<- dit klopt niet. Landelijk 2050, Zaanstad 2040. Zit 10 jaar tussen, nogal een verschil dus...
U heeft helemaal gelijk, bedankt voor het attenderen. Zaanstad wil voor 2040 van het gas af, en de landelijke deadline is 2050, zoals u al zei. Foutje van mij, pardon.
Even een voorbeeld hoe we worden misleid door de overheid. Onze dochter woont samen met vriend in Amsterdam in een appartement met energielabel F, kosten gas (koken en verwarming) en licht 240 euro per maand. Gaan binnenkort verhuizen naar een appartement in Amsterdam-Noord. Zelfde oppervlakte, met een A++ label. Verplicht aangesloten op Warmtenet Vattenfall. Kosten warmtenet en stroom 240 euro in maand. En is nog te verklaren ook; betalen voor kilometerslange leidingen die onderhoud nodig hebben, warmteverlies geven en een rendement voor investeerders. Groot risico op collectieve en langdurige storingen die moeilijk snel te repareren zijn. Met dit soort operaties kan je geen kant op en bovendien is er geen prijsconcurrentie; de eerst komende 25 jaar zit je vast aan een leverancier die steeds de tarieven volgens het wettelijke maximum zal verhogen; je hebt geen keuze! Hoezo ‘marktwerking’ en liberalisering van de energiemarkt? Met andere woorden NIET maar dan ook NOOIT aansluiten op een Warmtenet. Maar de Zaanse gemeenteraad zal het wel weer beter weten!? Een mooie verkiezingsbelofte voor welke partij?
Deels ben ik het met je eens over de stadsverwarming, ben blij dat ik zelf weer onafhankelijk kan kiezen. Echter zijn er een aantal zaken welke je vergeet te melden. Zijn onderhoudskosten, mogelijk kans op storingen e.d. in de € 240,- meegenomen voor de huidige situatie? om eerlijk te vergelijken zou dat wel moeten.
Daarnaast heb je het over langdurige storingen, er bestaat iets als de warmte wet. Deze wet zegt iets over leverings zekerheid, dat de bewoners niet in de kou komen te zitten. De installatie wordt tot in de straat veelal redundant uitgevoerd, zodat als er een onderdeel stuk gaat er voldoende tijd is om het te vervangen (i.v.m. leverings zekerheid). Dit maakt de installatie wel weer duurder. Is dat nu ook zo, of zijn ze als eigenaar huurder afhankelijk of de installateur tijd heeft.
In de huidige situatie is de afrekening van energie bepaald op gebruik, en in de toekomstige situatie volgens een inschatting. Als ze op de zelfde manier zouden blijven leven (zelfde situatie), dus ook warmwater en warmte gebruik zou de energie die ze gebruiken toch minder moeten zijn. Wat het ook een iets eerlijker vergelijk zou maken is om de elektra en gas nota als totaal te zien en dan een vergelijking maken met de warmte leverancier.
Op een aantal punten heeft stadsverwarming ook voordelen, geen onderhoud meer hoeven te organiseren, in hele hoge mate zeker van warmte, geen wachttijd als de installateur een storing moet oplossen en als die de onderdelen niet op voorraad heeft, hoge temperatuur levering, hoeft er minder in de woning te worden aangepast (al zou ik daar altijd mee beginnen, trias energetica), e.d. (geen zout op het tracé voor gladheid bestrijding 😉)
Afhankelijk van het type woning kan stadsverwarming een uitkomst zijn. Het zou helemaal mooi zijn als dat duurzaam kan.
En anders een lucht-water warmtepomp per woning welke het nodige aan geluid maakt naast iedere voordeur, daar zit ook niet iedereen op te wachten.
Eerst zonnepanelen promoten subsidies reclame op tv goed voor het milieu enz enz
Dan zijn er zonnepanelen en dan blijkt het toch niet te zijn wat het moet zijn iedereen moet nu verplicht een nieuwe elektrameter terwijl de oude draaischijf meter het meest eerlijk is , verbruik je stroom gaat de teller omhoog lever je stroom draait de teller terug .
Het kan niet eerlijker 1 op 1 hetzelfde .
Maar daar valt niet genoeg op te verdienen dus daar moeten we maar snel van af dus verplichten ! ! !
Stadsverwarming is niet goedkoper voor de hardwerkende burger die toch al wordt uitgemolken
De warmtepomp hype zal waarschijnlijk ook een sigaar uit eigen doos worden ben ik bang .
In Amsterdam zijn bewoners die zonnepanelen op het dak wilden plaatsen en in een buurt wonen die op een warmtenet aangesloten zou gaat worden, actief tegengewerkt (vergunning) door de gemeente waarin GroenLinks stevig vertegenwoordigd is. De kennelijke reden zijnde de financiele haalbaarheid van het warmtenet als niet alle bewoners mee zouden doen. Dat klinkt als gedwongen winkelnering en is ook strijdig met de inzet op zonnepanelen te faveure van een warmtenet met voor mij nog onduidelijke bronenergie.
Gaat zoiets ook hier gebeuren?
De termen netcongestie, warmtenet en gasloos lopen hier nogal door elkaar heen. Gasloos betekent dat je de CV ketels gaat vervangen door een (all electric) warmtepomp OF de huizen van warm water voorziet met collectieve stadwarmte. Dat laatste wordt overigens vaak alsnog vanuit gascentrales gevoed. Maar heeft dan als voordeel dat het geen verdere problemen voor netcongestie oplevert.
Een warmtenet kan ook op een hoge temperatuur werken, zoals de huidige CV ketels. Da's mooi, want dan hoef je de woningen niet te verbouwen. Alles wat op een lagere temperatuur werkt, dus een laag temperatuur warmtenet of individuele warmtepompen, moet je combineren met het verbouwen van huizen: De afgiftesystemen moeten geschikt zijn voor lage temperatuur, zoals vloerverwarming of LTV radiatoren. Daarnaast moeten de huizen voorzien zijn van een redelijk tot goede isolatie. Dat zijn ingrijpende verbouwingen voor veel bewoners.
Wanneer beleidsmakers hier zich niet voldoende van bewust zijn, loopt de boel in de soep en worden bewoners geconfronteerd met hoge kosten.
Ze zijn echt niet goed bij hun hoofd. Neem alsjeblieft een voorbeeld aan Amsterdam. Het is een bodemloze put. Oude bestaande woningen koop en huur zijn vaak bouwkundig niet geschikt om over te stappen op een warmte net.