Na het faillissement van de ZaansePas wil de gemeente zich niet voor de tweede maal in zo’n kostbaar avontuur storten. Als het aan B&W ligt komt er geen nieuwe stadspas. Zaanstad wil wel dat kinderen uit gezinnen met een minimuminkomen gratis kunnen sporten en gebruik kunnen maken van culturele voorzieningen. Maar deze Meedoen-regeling kan beter en goedkoper georganiseerd worden zonder stadspas.
Zaanstad had met Groupcard, het bedrijf achter de ZaansePas, nog een contract tot eind 2026. Groupcard ging in de zomer van 2025 failliet, Zaanstad met een schuld van € 323.000 achterlatend. In de periode t/m 2025 heeft de kaart Zaanstad volgens schattingen van De Orkaan zo’n € 1,5 miljoen gekost (zonder de schuld van ruim drie ton).
Uit de evaluatie van de gemeente blijkt dat de pas niet aan de verwachtingen heeft voldaan. Wel wordt de Meedoen-regeling nu iets vaker gebruikt. Maar het is lastig om minima te bereiken: ‘ruim de helft van de doelgroep heeft geen gebruik gemaakt van de pas’. Mensen die wel tot de doelgroep behoorden maar niet automatisch een pas kregen, hebben ‘zeer beperkt’ zelf een pas aangevraagd.
Doelstelling niet gehaald
Van de mantelzorgers die een pas kregen, gebruikte slechts 19 procent de pas. Mensen die de pas kochten, zeiden vooral het aanbod van basisproducten beperkt te vinden.
In 2024 werden 11.729 passen uitgegeven, 1.586 (15 procent) maakte gebruik van de pas. In de eerste vijf maanden van 2025 was dat iets beter: 20 procent van 11.343 passen werd gebruikt, maar dat lag ver onder de doelstelling (45 procent) van de gemeente. In 2025 werden de passen 4.000 keer gebruikt terwijl Zaanstad op ruim 20.000 transacties gerekend had. De conclusie:
‘Het gebruik van de ZaansePas bleef achter bij wat Zaanstad voor ogen had. Het aandeel pashouders dat de pas actief gebruikte groeide, maar was nog lager dan de doelstelling, die al relatief laag lag.’
Forse kosten
Om toch een keus te hebben, heeft Zaanstad toch laten onderzoeken of een nieuwe pas een optie zou zijn. Maar omdat ‘inwoners, bedrijven en verenigingen niet onverdeeld enthousiast waren over de ZaansePas’ – een understatement – lijkt dat scenario bij voorbaat kansloos. En dan wordt zo’n nieuwe pas ook veel duurder dan de vorige.
De kosten van een nieuwe stadspas worden door de gemeente geschat op € 600.000 per jaar. En het invoeren van de pas gaat ook € 500.000 kosten. Bovendien is extra ambtelijke capaciteit nodig wat ook op € 300.000 zou neerkomen.
Deze kosten zijn fors hoger dan die voor de ZaansePas van Groupcard. Daar kostte de invoering € 340.000 en was de jaarlijkse bijdrage € 300.000. De ambtelijke ondersteuning kwam op € 250.000 neer. Het Groupcard-avontuur is kennelijk een duur maar ook leerzaam lesje geweest.
Keuze?
De kosten van het alternatief: stoppen met de ZaansePas en de Meedoen-regeling op een andere wijze organiseren, worden geraamd op € 100.000 door de gemeente.
De raad mag kiezen van wethouder Natasja Groothuismink (ROSA) die dit dossier van haar opgestapte collega René Tuijn (PvdA) moest overnemen, maar een echte keuze is het natuurlijk niet.
Door Piet Bakker en Merel Kan op basis van Raadsinformatiesysteem van Zaanstad.
Wat ik wonderlijk vind is dat we nu praten over een ton wat in de zakken van een louche "zakenman" is verdwenen, iemand die precies weet hoe de verschillende gemeentes te bespelen (alles binnen de regels?) en die ook nog wat extra centjes heeft binnen geharkt in andere gemeentes, behalve Zaanstad, en over een eventuele aanklacht tegen deze "zakenman" horen we niets meer? Zal het ermee te maken hebben dat als dit voor een rechter zou komen dat dan de incompetentie van de verschillende gemeentes zou uitkomen?
Vervolgens wordt een duur onderzoeksburo ingeschakeld wat ook weer een ton (meer, of minder) kost om uit te zoeken of er iemand louche genoeg en gehaaid is om zoveel mogelijk geld binnen te harken zonder iets te leveren, want op het moment dat er iets geleverd moet worden is men plotseling falliet en zijn er allerlei schijn constructies die allemaal legaal zijn dicht getimmerd.
Voor alle duidelijkheid, het gaat mij niet om 100.000, of 200.000 Euro, op de begroting van de gemeente Zaanstad is dit kleingeld. Het gaat mij om de graai cultuur die rond alles heerst wat met gemeente, provincie, of rijksgeld te maken heeft. Als Jan met de pet iets verkeerd doet dan wordt hij(of zij) door de mangel gehaald als ware het de grootste crimineel ter wereld, maar met dit soort zaken wordt het bedekt met de mantel der liefde en heet het in ene vrij ondernemen
Sorry dat ik het zeg maar ik wordt hier kotsmisselijk van en dit is een typisch VVD verdien model, je mag het ook neo liberalisme noemen, wat hoog in het vaandel staat van de multi nationals op deze planeet (de Zaanse pas was een verdien model in het klein)