Een spectaculaire drugsvondst in Krommenie die leidde tot de sluiting van een woning aan de Landzichtlaan, bleek uiteindelijk toch geen juridisch ABC’tje. Dat werd dinsdag 28 januari duidelijk tijdens de behandeling van het bezwaar van de bewoner door de onafhankelijke bezwaarcommissie van Zaanstad.

Inmiddels is het huurcontract van de bewoner vanwege de kwestie ontbonden, terwijl na onderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) bleek dat de 164,7 gram witte brokken waarvan aanvankelijk uitgegaan werd dat het cocaïne was (met een straatwaarde van ruim € 8.000) helemaal geen cocaïne was.

De sluiting was op 3 oktober 2025, toen de politie het huis aan de Landzichtlaan betrad op basis van de Wet wapens en munitie. Wapens noch munitie werden gevonden, maar wel 164,7 gram cocaïne (althans, daar gingen ze toen van uit), minder dan tien gram MDMA en amfetamine, een weegschaal en verpakkingsmateriaal.

Dit alles was voor burgemeester Jan Hamming voldoende reden om over te gaan tot sluiting van de woning. Het was namelijk aannemelijk dat er sprake was van drugshandel vanuit het pand. Vanaf 3 januari is het weer geopend, de bewoner heeft momenteel een zaak lopen met zijn huurbaas die hem er vanwege de kwestie uit wil hebben.

Nep-cocaïne

Met het onderzoek van het NFI valt de grootste bewijslast, de 164,7 gram cocaïne, weg. Toch houdt de gemeente Zaanstad vol dat haar besluit legitiem was.

De kleine tien gram drugs die is gevonden is weliswaar minder dan gedacht, maar het gaat nog altijd om een ‘handelshoeveelheid’ van boven de vijf gram. De jurist van Zaanstad benadrukt dat er onder de Opiumwet niet bewezen hoeft te worden dat het daadwerkelijk om handel gaat, enkel dat er een handelshoeveelheid is.

Verder was de bewoner al eerder in contact geweest met justitie vanwege drugsgebruik, bezat hij verpakkingsmateriaal en een weegschaal en getuigde zijn voormalige huisgenoot dat hij zich bezighield met drugshandel.

De bezwarencommissie bevraagt de gemeente daar kritisch over. Bijvoorbeeld over de eerdere incidenten met drugsgebruik van jaren geleden: ‘Is het zo dat die tot in de lengte der jaren de bezwaarder blijven achtervolgen?’

Weegschaal

Dat is volgens de jurist niet zo, maar het is een optelsom van verschillende omstandigheden. Advocaat van de bezwaarmaker Thei Houben hekelde dat er zwaar ingezet werd op de aanwezigheid van een weegschaal.

‘Ik heb denk ik ook wel een weegschaal staan.’

Volgens Houben is er geen enkele reden om ervan uit te gaan dat er sprake is van drugshandel, en heeft de gemeente te snel gehandeld. De getuigenis van de voormalig huisgenoot wuift de advocaat terzijde: dit is volgens hem een leugen gebaseerd op wrok.

Een andere reden die de sluiting rechtvaardigde, is volgens de jurist de locatie in de Rosariumbuurt, een ‘kwetsbare wijk’ voor criminaliteit. In welke wijk je woont, weegt voor de gemeente Zaanstad dus ook mee in de afweging of zij overgaan tot sluiting van een pand.

Verder benadrukt Houben dat Zaanstad aanvankelijk dacht dat het om een veel grotere hoeveelheid drugs ging. Volgens Houben is de belangenafweging fundamenteel vertroebeld door de onjuiste veronderstelling dat het om die grotere hoeveelheid harddrugs ging.

Het oordeel van de burgemeester is desondanks onveranderd. Bij meer dan vijf gram harddrugs volgt sluiting als herstelsanctie om de rust in de wijk terug te brengen. Het artikel dat de sluiting van een drugspand mogelijk maakt, heet ook wel: de wet Damocles. Dat lijkt in dit geval toepasselijk. De bezwarencommissie zal nu een advies gaan uitbrengen aan B&W, daarna die beslist wat ze daarmee zullen doen.*

Invloed zal dat alleen hebben op de zaak van de bewoner om niet uit zijn huis gezet te worden, het pand zelf is immers al weer geopend.

* De zittingen zijn openbaar, de uitspraken houdt Zaanstad geheim. Dat is op zich al vreemd omdat het een ‘onafhankelijke’ hoor- en bezwaarcommissie betreft waar de gemeente dus niks over te zeggen heeft, maar het lijkt ons ook in strijd met het openbaarheidsbeginsel en de Wet openbare overheid (Woo). De Orkaan bereidt op dit moment een Woo-prodecure voor om deze geheimhouding op te heffen.

Door Marijn Kerkhoven op basis van hoorzitting van de onafhankelijke bezwaarcommissie van Zaanstad en eerder nieuws op de Orkaan. Foto van de verzegelde deur van het pand (Zaanstad).