De door burgemeester Jan Hamming beloofde brede reflectie op de politieke crisis in Zaanstad komt er niet. De reden die hij hiervoor opgeeft is dat de opgestapte wethouders* en raadsleden** weigeren mee te werken aan een evaluatie over de gebeurtenissen die leidden tot hun zelfgekozen vertrek.
In plaats daarvan organiseert de ‘Stuurgroep Samenspel’ nu een ‘Pakhuissessie Samenspel’ over bestuurlijke samenwerking, gebaseerd op het oude rapport It takes three to tango.
De uitnodiging stuurt aan op een positief samenzijn waarbij de aanwezigen kijken hoe ze straks samen beter dansen.
* Wethouders René Tuijn en Wessel Breunesse blijken best te willen reflecteren. Met zijn tweeën achter de eigen microfoon. Zij kregen bij hun afscheid van Zaanstad een cursus podcast-maken cadeau. Inmiddels hebben ze aangekondigd dat hun eerste podcast over de Zaanse politiek ‘met een ongefilterde frisse blik op wat er écht speelt in het politieke circus en de achterkamertjes’ op 17 februari de lucht in gaat. Dat is precies op de dag van ‘Pakhuissessie Samenspel’.
De sessie wordt gepresenteerd als een moment om lessen voor de toekomst vast te leggen, niet als een moment om het recente bestuurlijke conflict te analyseren. Daarmee schuift de sessie feitelijk van crisisreflectie naar samenwerkingsreflectie.
Democratisch Zaanstad (DZ) plaatst daar stevige inhoudelijke kanttekeningen bij. In een brief aan de Stuurgroep Samenspel schrijft de partij dat reflectie belangrijk is, maar dat de huidige opzet volgens hen belangrijke onderdelen van de recente bestuursperiode buiten beeld laat.
De afgelopen periode werd gekenmerkt door bestuurlijke instabiliteit, waaronder het voortijdig aftreden van wethouders, wisselingen in de ambtelijke top en uitval van raadsleden. Dat zijn volgens de partij geen randverschijnselen, maar onderwerpen die centraal moeten staan in een serieuze evaluatie van het bestuurlijk functioneren.
In de brief schrijft fractievoorzitter Juliëtte Esmée Rot dat een reflectie die zich vooral richt op positieve ervaringen, terwijl structurele spanningen, bestuurlijke uitval en druk op de controlerende rol van raadsleden niet expliciet worden meegenomen, per definitie een onvolledig en normatief vertekend beeld oplevert.
DZ benadrukt dat ‘samenspel’ volgens de partij niet alleen gaat over samenwerking en cultuur, maar ook over macht, controle en de ruimte voor kritische tegenspraak binnen het bestuur. Volgens de partij moet een evaluatie daarom ook kijken naar bestuurlijk falen, oorzaken daarvan en de gevolgen.
Democratisch Zaanstad sluit deelname aan de sessie niet uit, maar stelt wel voorwaarden. De partij schrijft alleen deelname te willen overwegen als thema’s als bestuurlijke veiligheid, rolvastheid en de positie van de gemeenteraad expliciet onderdeel zijn van de opzet en verslaglegging van de bijeenkomst.
** In de brief wordt gesproken over ‘betrokken’ wethouders en raadsleden. Bij de wethouders gaat dat om René Tuijn en Wessel Breunesse. Maar niet alle ‘betrokken’ raadsleden zijn opgestapt. Geert Rijken, Hans Stokebrand, Marieke Visser en Natascha Stroo hebben dus geweigerd – en waarschijnlijk steunfractielid Rienk Spiekstra omdat ook hij opstapte. Eylem Köseoglu is uiteraard ook ‘betrokken’ en zou dan ook niet mee hebben willen werken. Dat klopt niet volgens haar: ‘Ik ben gewoon in gesprek met de burgemeester’. Ook Rienk Spiekstra zegt niet benaderd te zijn voor een gesprek.
Door: Merel Kan en Piet Bakker, op basis van de uitnodiging voor Pakhuissessie Samenspel, de reactiemail daarop van DZ, de brief van burgemeester Hamming en het Orkaan-archief. Afbeelding van een fotocollage met foto’s van de afscheid nemende wethouders René Tuijn en Wessel Breunesse in Kreatief Pakhuis in Zaandijk (Pascal Fielmich voor de gemeente Zaanstad).
