Wil Abels werkt als restaurateur van eeuwenoude gevels en objecten. In zijn vrije tijd maakt hij kunstwerken. De creatieve duizendpoot deelt zijn verhaal. 

De Zaanstreek wordt ook wel het oudste industriegebied van Europa genoemd. De regio bruist van de bedrijvigheid; van wereldberoemde Zaanse iconen tot lokale ondernemingen. In deze rubriek delen Zaankanters met bijzondere beroepen hun verhaal. 

De woonkamer van Wil Abels staat vol opvallende objecten. Van neongekleurde druiplampen tot een kolossaal canvas gevuld met speelgoed. Ook de rest van het huis doet daar niets aan af.

‘Al die kunstwerken maak ik voor de grap. Ik heb weleens een expositie gehouden in de tuin, maar eigenlijk weet niemand dat ik dit doe. Ik houd me vooral bezig met het renoveren van gevels.’

Ambachtsschool

Wil Abels is vijftien jaar oud als hij begint op de ambachtsschool in Amsterdam. Na zijn opleiding gaat hij als letterschilder aan het werk voor een schildersatelier in de Jordaan. ‘Wij maakten bioscoopreclameborden vanaf nul: je begint met verfkleuren mengen en de borden een achtergrondkleur geven. Daarna werden er allerlei teksten en figuren op geschilderd.’ 

Later beschildert Wil ook trams. ‘Tegenwoordig gebeurt dat allemaal heel snel met computers en robots.’ Het begin van die ontwikkeling herinnert hij zich nog goed. ‘Toen de reclameborden op een gegeven moment fabrieksmatig gemaakt konden worden, werd ons bedrijf opgesplitst; een deel ging failliet. Het was handmatig niet meer bij te benen.’ 

Wil wordt door zijn werkgever uitgeleend aan opdrachtgevers in de monumentenzorg en restauratie; het vakgebied waar hij nog altijd actief in is.

‘Ik maak veel marmer- en houtimitaties. Ook schilder ik nog vaak; laatst heb ik de zonnewijzer op de Bullekerk gerenoveerd. Die wordt op 21 juni, de langste dag van het jaar, officieel onthuld.’ 

Elitefamilie Six

Inmiddels is Wil zelfstandig ondernemer. Via zijn werk komt hij bij bijzondere opdrachtgevers terecht. Bijvoorbeeld de Amsterdamse familie Six, die behoort tot een van de oudste nog bestaande elitefamilies. Voor hen heeft Wil vaker dingen gerestaureerd, zoals gebroken marmerplaten of schoorstenen van lood. 

‘Dat zijn geen materialen en technieken waarmee je leert werken op de ambachtsschool, hoor. Ik heb me breder verdiept met cursussen. Gewoon, omdat ik interesse heb in dat soort zaken.’ 

Hij vertelt enthousiast over nieuwe technieken die hij heeft geleerd. ‘Ik vind het leuk om dingen te proberen. Dan kom je er bijvoorbeeld achter dat koper zacht wordt wanneer het goed wordt verhit.’ 

Zaanse gevelmakelaars

Naast hout, marmer, koper en lood verdiept Wil zich ook in kunststof. ‘Dat was toen boeddhabeeldjes helemaal hip werden. Nu kun je die overal kopen, maar toen nog niet, dus de doorverkoop liep hartstikke goed.’ 

Kunststof blijkt ook de oplossing voor gebroken ornamenten van de familie Six. Later raakt Wil in contact met architect Han van Leeuwen, die zich specialiseert in Zaanse bouw.

‘Hij vertelde mij dat de gevelmakelaars op huizen altijd verrotten. Daarom heb ik typisch Zaanse gevelmakelaars van kunststof gemaakt.’  

Een gevelmakelaar is oorspronkelijk bedoeld als afwerking om een puntdak waterdicht te maken, legt Wil uit. Later werd het ook een decoratiestuk. Zaanse makelaars zijn te herkennen aan de gedraaide kurkentrekker-achtige vorm. Wil is de enige die kunststof gevelmakelaars maakt, voor zover hij weet. ‘Het is ook best lastig om een goede mal te maken.’ 

Beschuitstoren

Ondanks dat hij nooit reclame heeft gemaakt en niet eens een eigen website heeft, heeft Wil altijd een klus. ‘Ik heb heel afwisselend werk. Ik doe bijna nooit hetzelfde.’ Zo heeft hij onder andere een timpaan op het Scheepvaartmuseum gerenoveerd: een (vaak versierd) driehoekig vlak bij de top van een gevel bij klassieke gebouwen. 

Binnen de Zaanstreek heeft hij replica’s gemaakt van de vier gevelstenen die oorspronkelijk in de Beschuitstoren in Wormer zaten. Eind 1940 werden deze ingemetseld in de achtergevel van het Honig Breethuis. Samen met de koperen windvaan zijn dit de enige onderdelen van de toren die bewaard zijn gebleven. 

Van de gevelstenen werden gipsen mallen gemaakt, die Wil vervolgens ingoot met gietsteen. Sinds 2018 staat de Beschuitstoren, inclusief de vier replica’s van de gevelstenen, weer in de Dorpsstraat in Wormer.

Door: Mila Lange.