Na een lange geschiedenis van discussies, plannen en initiatieven rond de muskuseenden, in Oostzaan krijgt Stichting Ducktopia nu een officiële rol. De stichting heeft met de gemeente Oostzaan een overeenkomst gesloten om in 2026 nestbeheer uit te voeren.

Dat betekent dat Ducktopia de komende tijd wekelijks in het dorp op zoek gaat naar nesten en bestaande nestlocaties controleert. Daarbij vraagt de stichting ook hulp van inwoners. Wie een nest ziet, kan dat melden zodat de locatie bekend blijft en beheerd kan worden.

Hulp van bewoners

Muskuseenden zoeken vaak beschutte plekken om te broeden. Dat kan in dicht struikgewas zijn, maar ook onder bruggetjes, bij boten die op de kant liggen of zelfs in tuinen.

Ducktopia hoopt daarom dat inwoners nesten doorgeven. Dat kan telefonisch, via WhatsApp, via Facebook of per e-mail. Op die manier wil de stichting zoveel mogelijk broedlocaties in beeld krijgen.

Eén ei is geen ei

Bij het nestbeheer gebruikt Ducktopia een methode waarbij drie eieren in het nest blijven liggen en mogen worden uitgebroed.

Volgens de stichting heeft dat meerdere voordelen. Als een nest volledig wordt leeggehaald, bestaat de kans dat de eend op een andere plek opnieuw begint met leggen. En het schudden of oliën van eieren kan ertoe leiden dat een eend te lang blijft broeden en dat riekt naar mishandeling.

Door enkele eieren te laten liggen kan de eend haar natuurlijke gedrag blijven uitvoeren. Tegelijk blijft de broedplek voor de stichting herkenbaar, waardoor de locatie ook in volgende seizoenen goed gevolgd kan worden.

Daarnaast overleven jonge eenden in het wild lang niet allemaal, waardoor de populatie met deze methode volgens de Ducktopianen toch beperkt blijft.

Vogelgriep

Het nestbeheer komt op een moment dat het wegvangen van eenden al een tijdje stilligt door de maatregelen rond vogelgriep. Daardoor kan de populatie weer toenemen als er geen andere vormen van beheer plaatsvinden.

Het nestbeheer van Ducktopia helpt, op een diervriendelijke manier, om de aantallen beter in balans te houden en nieuwe discussies over overlast te voorkomen.

Lange geschiedenis

Wie vandaag een muskuseend langs een sloot of onder een bruggetje in Oostzaan ziet, kijkt eigenlijk naar een stukje dorpsgeschiedenis. De eenden die nu door het dorp waggelen zijn geen toevallig verschijnsel. Ze zijn het overblijfsel van een tijd waarin Waterland bekend stond om zijn pluimveehouderijen en eierhandel.

De muskuseenden zijn al jaren onderwerp van gesprek in Oostzaan. Rond 2019 begon Cor Hottentot met vrijwilligers zorg te dragen voor eenden die in het dorp leefden. Dat groeide uit tot het initiatief Ducktopia, dat later een stichting werd.

Het burgerinitiatief werd gedragen door een hoop vrijwilligers, maar niet altijd op waarde geschat door de zittende macht.

Het besluit om Ducktopia een rol te geven bij nestbeheer betekent dat de stichting nu onderdeel wordt van de praktische uitvoering van het beheersbeleid. Vooralsnog zonder eigen opvangmogelijkheid, maar de kop is eraf.

Eerste stap

De overeenkomst geldt voorlopig voor het jaar 2026. In dat jaar zal Ducktopia nesten opsporen en monitoren en inwoners betrekken bij het melden van broedplekken.

Of en hoe deze samenwerking daarna wordt voortgezet, zal later blijken. Voor nu betekent het dat een lokaal initiatief dat al jaren actief is rond de muskuseenden een formele rol krijgt in het beheer van de populatie in Oostzaan.

Door: Dorine Kat (en een beetje Merel Kan), op basis van informatie van Ducktopia en het Orkaan-archief.