De bouw van het nieuwe zwembad De Slag in Zaandam duurt al jaren, maar nu wordt duidelijk dat vooral het gebruik fors duurder uitvalt dan gedacht. Volgens verantwoordelijk wethouder Gerard Slegers komt het jaarlijkse tekort uit op ongeveer € 770.000, met een mogelijk risico dat dit oploopt tot ruim € 1 miljoen per jaar.

Het zwembad, dat midden 2027 moet openen op sportpark Hoornseveld, vervangt het bad in de Kleurenbuurt. De bouwkosten stegen de afgelopen jaren al flink: van € 15,7 miljoen in 2017 naar ongeveer € 38 miljoen nu.

De jaarlijkse kosten voor het nieuwe zwembad worden geraamd op bijna € 4,9 miljoen. Dat is ruim het dubbele van de huidige exploitatie van rond de € 2,1 miljoen.

De inkomsten stijgen daarentegen beperkt. De verwachting is dat het nieuwe zwembad ongeveer € 1,5 miljoen per jaar oplevert, zo’n 6 procent meer dan nu. Het aantal bezoekers zou groeien van gemiddeld 162.000 naar zo’n 175.000 per jaar.

Per saldo ontstaat een exploitatietekort van ruim € 1 miljoen. In de begroting is al een deel van dit bedrag opgenomen, maar er blijft een gat over van ongeveer € 1,06 miljoen. Mogelijke btw-compensatie (SPUK) kan dit terugbrengen tot die € 770.000, maar die inkomsten zijn onzeker.

Vooral huur en onderhoud drukken zwaar

De grootste kostenstijging zit in de huur die het Sportbedrijf aan de gemeente betaalt. Die loopt op van € 265.000 naar ruim € 1,8 miljoen per jaar, vooral door rente en afschrijving op de bouwkosten.

Ook andere kosten nemen toe. Personeelskosten stijgen met ongeveer 20 procent, energie en chemicaliën met bijna 30 procent en onderhoudskosten die meer dan verdubbelen. Daarnaast wordt voor het eerst structureel geld gereserveerd voor groot onderhoud.

De gemeente blijft eigenaar van het zwembad en verhuurt het aan Stichting Sportbedrijf Zaanstad, die verantwoordelijk is voor de exploitatie.

Groter bad

Opvallend is dat het zwembad niet wordt gebouwd om meer bezoekers te trekken. Het bad wordt groter om te voldoen aan internationale normen voor topsport, onder meer voor waterpolo en wedstrijden van Zaanse verenigingen.

Tegelijkertijd ziet de gemeente risico’s. Het zwembad komt ongeveer drie kilometer verderop te liggen, waardoor bezoekers uit de huidige wijk mogelijk afhaken. Ook ligt het dichter bij zwembad Zaangolf, wat kan leiden tot verschuiving van bezoekers.

Al in 2022 werd vastgesteld dat de oorspronkelijke inschatting van de exploitatiekosten niet meer realistisch was. Een actualisatie zou volgen, maar bleef uit omdat het ontwerp nog niet definitief was.

Nu die berekening er wel ligt, wordt duidelijk hoe groot het verschil is tussen de eerdere aannames en de huidige kosten.

Jaarlijks bijstellen

Het college laat weten dat de exploitatielasten voortaan jaarlijks worden geactualiseerd in de begrotingscyclus, zodat kostenontwikkelingen eerder zichtbaar worden.

Voor de gemeenteraad betekent dit dat het nieuwe zwembad niet alleen in de bouw, maar ook in het gebruik aanzienlijk duurder wordt dan werd voorzien.

Door: Merel Kan op basis van het Orkaan-archief en de brief van wethouder Slegers aan de raad. De foto boven is van Meneer de Fotograaf.