Zaankanters kunnen bij de gemeenteraadsverkiezingen kiezen uit in totaal precies exact 400 mensen. Hoeveel daarvan op je stembiljet staan, hangt af van in welke gemeente je woont. In Zaanstad is de keuze veruit het grootst; daar zijn 275 kandidaten. In Oostzaan zijn het er 63 en in Wormerland net eentje minder: 62 kandidaten. Dat maakt het stembiljet dan wel weer overzichtelijk.

Van de 400 mensen zijn er 142 vrouwen en 258 mannen, dat komt neer op minder dan 36 procent vrouwen. De gemeentes verschillen onderling best wel als het gaat om de hoeveelheid vrouwen op de lijst. Oostzaan doet het het best (ervan uitgaande dat 50-50 het streefgetal is). In die gemeente zijn 25 vrouwelijke en 38 mannelijke kandidaten, rond de 40 procent. Zaanstad volgt niet ver daarna met 102 vrouwelijke en 173 mannelijke kandidaten; 37 procent is daar vrouw.

Kampioen

Wormerland is kampioen ‘mannen’. Slechts 15 van de 62 Wormerlandse kandidaten is vrouw; dat houdt een schamele 24 procent vrouwelijke kandidaten in. Klik op pijpjes of swipe hieronder voor de verdeling in de drie Zaan-gemeenten.

Het maakt als het gaat om vrouwelijke vertegenwoordiging op de lijsten ook zeker uit op welke partij je stemt. Hoe de man-vrouwverdeling per partij zit, loopt per gemeente wel sterk uiteen.

Op de lijsten in Zaanstad is er één met een in meerderheid vrouwelijke lijst, die van de ChristenUnie. Deze bestaat uit acht vrouwen en vijf mannen. De enige partij die voor volledige gelijkheid kiest (of nog waarschijnlijker, daar per toeval op uitkomt) is de Partij voor de Dieren. Daar staan zowel acht vrouwen als acht mannen op de lijst.

Lijsttrekkers

De partijen met meer vrouwen op de lijst in Zaanstad zijn over het algemeen links georiënteerd, maar dat kent benoembare uitzonderingen. De POV heeft bijna net zoveel vrouwen als mannen op de lijst staan. Het is dan wel weer zo dat de eerste vrouw pas op plek vijf terug te vinden is.

De SP is een tegenovergestelde uitzondering; deze linkse partij heeft relatief weinig vrouwen op de lijst staan, hoewel zij wel de verkiezingen ingaan met een vrouwelijke lijsttrekker, Anna de Groot. Op het gebied van vrouwelijke lijsttrekkers heeft Zaanstad überhaupt geen tekort. Negen van de veertien partijen gaan met een vrouwelijke roerganger de verkiezingen in.

Dat geldt voor de PvdD, GL-PvdA, D66, PVV, SP, CDA, LZ, DZ en voor de VVD. De POV, CU, ROSA, DENK en FvD gaan als enige met een man de verkiezingsstrijd aan. Er doen dus weliswaar meer mannen mee aan de verkiezingen in Zaanstad, de leider is dikwijls een vrouw. In Oostzaan is dat hetzelfde: de PvdA, GL en het CDA hebben een vrouwelijke lijsttrekker, de VVD en D66 worden geleid door een man.

In Oostzaan is een links-rechtsverdeling als het gaat om vrouwen op de lijst een stuk moeilijker te beargumenteren. GroenLinks heeft relatief de meeste mannen op de lijst, terwijl de PvdA-lijst in Oostzaan wordt gedomineerd door vrouwen.

In Wormerland is geen lijst met een meerderheid aan vrouwen; wel heeft GroenLinks er daar in plaats van minder juist meer vrouwen.

Een links-rechtsverdeling is duidelijker dan in Oostzaan, maar geen enkele partij komt in de buurt van de 50/50. CDA-Wormerland heeft de minsten vrouwen (één – naar boven afgerond) op de Zaanse lijsten.

Kandidatenlijsten zonder vrouwen zijn er nergens. En hoewel PvdA-Oostzaan in de buurt komt, is er ook geen lijst zonder mannen. Voor wie bij stemkeuze een bepaalde voorkeur heeft als het op gender aankomt, vreest dus niet, er valt geen enkele partij af.

Disclaimer: bij de meeste lijsten staat (m) of (v) achter de naam. In de gevallen waar dat niet zo was hebben we gegokt op basis van de voornaam.

Geinig detail: de lijst met de meeste vrouwen is ROSA; zij hebben vijftien vrouwelijke kandidaten. Dat is exact evenveel als op alle lijsten van Wormerland samen te vinden zijn.

*Deze data klopt niet helemaal, ROSA heeft vijftien vrouwelijke kandidaten.

Door Marijn Kerkhoven op basis van de processen verbaal van de kiescommissie in Zaanstad, Wormerland en Oostzaan.