Alle media hebben er al genoeg over geschreven: 2023 was een jaar van record veel regen en record hoge temperaturen. Die regen was al wel in ons geheugen gegrift, maar van de warmte hebben we gevoelsmatig toch niet veel van gemerkt. En toch is ook hier een tendens van gemiddeld hoge temperaturen waarneembaar.
Door Hessel Kraaij*
Lang zag het er naar uit dat december een erg natte maand zou worden, maar nog geen record zou breken. Dat record stond voor Zaandam op 146,4 mm in december 2012. Maar op de oudejaarsdag deed pluvius nog een duit in het zakje. Om 23:59 uur stond de dag registratie op 11,7 mm en daarmee kwam het maandtotaal toch nog op een record uit van 151,4 mm. Normaal valt er in december zo’n 88 mm.
Dat december het jaarrecord zou breken leek al iets eerder duidelijk. Vooral het vierde kwartaal was extreem nat, maar ook januari, maart en augustus scoorde hoge neerslagcijfers. De totale neerslagsom over 2023 bedraagt voor Zaandam 1403,4 mm terwijl het jaargemiddelde normaal zo’n 870 mm is.
Landelijk gezien viel er dit jaar gemiddeld circa 1160 mm. Zaanstreek-Waterland behoorde tot de natste regio’s van ons land. Purmerend scoorde met 1430 mm het natste jaar ooit. (Bron Purmerend: Jan Visser).
Warm
Minder opvallend maar zeker net zo uniek zijn de temperatuurrecords die dit jaar werden gebroken. December kwam met gemiddeld 7,1 °C in de Zaanstreek op de tweede plaats van warmste december-maanden. Recordhouder blijft 2015 met maar liefst 9,3 °C. Maar deze tweede plaats draagt wel zijn steentje bij in de gemiddelde temperastuur over het hele jaar 2023, die voor Zaandam uitkomt op 12,1 °C. Daarmee komt dit jaar op een gedeelde eerste plaats met 2020 en 2022.
Landelijk gezien was 2023 met een gemiddelde temperatuur van 11,8 °C in De Bilt het warmste jaar sinds 1901, het begin van de metingen. Tot nu toe waren daar 2014 en 2020 met een jaargemiddelde temperatuur in de Bilt 11,7 °C de warmste jaren (Bron: KNMI).
December was voor de Zaanstreek een sombere maand met 34,3 zonuren tegen normaal 67 uur. Over het hele jaar genomen werd het toch een bijzonder zonnig jaar. In de Zaanstreek scheen de zon totaal 1911 uur, en daarmee kwam dit jaar op de zevende plaats van zonnigste jaren.
Ondanks alle regen scoorde november toch ook een bovengemiddelde temperatuur. Normaal voor november is 7,8 °C tegen nu 8,1 °C. We telden 2 dagen met lichte vorst met een minimum van -1,0 °C op de laatste dag van de maand. En ook het aantal zonuren kwam met 112 uur iets boven het gemiddelde van de afgelopen jaren uit.
Boven de temperatuur van de afgelopen maanden vergeleken met de gemiddelde temperatuur sinds 2004.
* Hessel Kraaij houdt al jaren het weer bij op weerstation Zaandam-Peldersveld. Hij schrijft daar maandelijks over. De Orkaan vond zijn waarnemingen bijzonder genoeg om ze hier over te nemen. Hij stuurde ook de neerslag- en zon-gegevens over de laatste jaren zodat we kunnen vergelijken. De meetgegevens zijn van Weerstation Kraaijenest Zaandam-Peldersveld en zonuren Weerhaas Zaandam-Centrum.
Data en tekst: Hessel Kraaij; grafiek: De Orkaan, de achtergrondfoto bij de temperatuur is van Siemen de Boer. Die bij de neerslag is van De Orkaan. De foto’s helemaal boven is Loki/Leo de Boer uit Oostzaan: regenvlagen en regenboog boven Oostzanerveld.
