In het LZ-team dat gister meedeed aan de Orkaan Eindejaars Quiz (OEN) dook een bekend gezicht op: oud D66-raadslid Jan de Vries. Hij zat niet alleen in het LZ-team maar komt ook op de kandidatenlijst van de partij voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026.

De Vries was 20 jaar raadslid voor D66 in Zaanstad, eerst tussen 1990 en 1998 en daarna van 2010 tot 2022. Landelijk blijft hij D66-stemmer, maar met de lokale afdeling heeft hij het wel gehad. We spraken De Vries over deze opmerkelijke transfer:

‘Ik heb een tijdje geleden mijn D66-lidmaatschap opgezegd. Dat heeft niks met landelijk te maken. Maar ik vond de lokale D66-afdeling zo grijs en lauw geworden, er zat geen vuur in. En dat heb ik er heel lang op allerlei mogelijke manieren proberen in te blazen, maar die moed heb ik opgegeven.’

De politiek bleef kriebelen. De Vries zet zich bijvoorbeeld samen met LZ-steunfractielid Rob Karst (ook oud-D66) in voor de leefbaarheid in Zaanstad-Noord, het lijntje met die partij is kort.

‘Ik was een tijdje dakloos. Toen heeft Marianne de Boer me gevraagd of ik me bij haar partij wilde aansluiten. We hebben uitgebreid gesproken over wat we dan kunnen verwachten van elkaar. Ik heb er goed over nagedacht en gezegd: zet me er maar op. Het is een heel leuke club. Er zijn verschillende ondernemers bij aangesloten en ik ben ook oud ondernemer natuurlijk. Dus we spreken een beetje dezelfde taal.’

A8-A9

Inhoudelijk is het vooral de opstelling van D66 over de A8-A9-verbinding die De Vries dwars zit. Hij voelt zich in de in de steek gelaten, zowel door de provinciale als de lokale politiek. In de Noordkop van de provincie wordt fors gebouwd: ‘zo’n 100.000 huizen en dan komt er een zootje auto’s bij en die moeten allemaal dwars door de Krommenie als ze naar Amsterdam willen’. Dat D66 dat geen probleem vindt, ‘ja, daar kan ik slecht mee omgaan’.

‘Als het zo moet, als de vlindertjes en de klavertjes vier en de koetjes die erin lopen belangrijker zijn dan de mensen die het betreft en vooral de kinderen die daar op school zitten en zo, dan denk ik bij mezelf: ja, dan ben je volgens mij niet helemaal goed bezig. Dat kan ik moeilijk verkroppen. Daarom ben ik er ook uitgestapt.’

Het afscheid is geen eenvoudige beslissing geweest. De Vries (77) is al sinds 1981 lid van D66.

‘Het is een hele moeilijke beslissing geweest waar ik best wel een hele lange tijd over heb nagedacht, het is echt niet van de ene op de andere dag gegaan. Maar de laatste keer dat ik bij een bijeenkomst was van D66 heeft eigenlijk de doorslag gegeven.’

‘En er zit een hele groep jongelui, die denken over een aantal dingen gewoon heel anders. Ik vind als je gaat bouwen moet je ook de infrastructuur op orde hebben. Heel veel mensen denken dat je met brede fietspaden ook al die problemen oplost. Dan denk ik: doe daar een paar geitenwollen sokken bij aan en dan komt het misschien goed met je. Ik zit anders in de wedstrijd.’

Onzichtbaarheid

De A8-A9-verbinding is wat betreft De Vries helemaal nog niet aan de baan. Wat hem betreft is de Heemskerk-variant overigens de beste oplossing.

‘Het is een hele belangrijke schakel ook in de buitenring van Amsterdam. En dat heeft Amsterdam denk ik nog steeds niet door. Als ze Krommenie straks aan de bruggen gaan werken en er komt storing zit een heel groot gedeelte van Noord muurvast.’

De A8-A9 is niet het enige punt waarop De Vries zich niet kan vinden in het huidige D66-beleid: 

‘Het is met name de onzichtbaarheid van mijn voormalige politieke vrienden. Ze zullen ongetwijfeld erg tevreden zijn over zichzelf, maar ik vind ze heel erg onzichtbaar.’

Dat het voor de (verdeelde) oppositie niet eenvoudig is om Zaanstad iets voor elkaar te krijgen omdat de coalitie als één blok opereert en er van dualisme weinig sprake is, kan voor De Vries geen reden zijn om je daarbij neer te leggen:

‘Dan deugt het niet, hè? Als je daar je hoofd voor neerlegt, dan kun je net zo goed thuisblijven. Dan hoef je ook niet meer naar die vergaderingen te gaan. Dan hoef je daar ook geen glaasje wijn meer te drinken. Dan is het gewoon zinloos om het te doen. Dan moet je thuisblijven vind ik.’

Het ‘oude’ D66-elan wordt node gemist door de kersverse LZ’er:

‘Wij waren ooit een club om het establishment omver te schoppen, en het op een andere manier te doen en opener te zijn enzovoort. Daar zie gewoon helemaal niks meer van terug. Zorg dat je zichtbaar bent. Dat gebeurt niet.’

Bloedend hart

Landelijk stemt De Vries nog steeds D66 (‘dat deed ik vanaf mijn 18e toen ik stemrecht kreeg, ik heb altijd D66 gestemd’) maar lokaal is het voorbij. Het afscheid gebeurde wel ‘met een bloedend hart’.

Na lijsttrekker Marianne de Boer is De Vries de tweede naam die bekend is op de lijst van LZ. De volledige lijst wordt tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de partij in januari bekend gemaakt. De Vries weet nog niet op welke plek hij komt, maar als hij genoeg voorkeursstemmen krijgt zien we hem weer in de raad:

‘dan ga ik ook voor goud’’

Door Piet Bakker.