De verkiezingen komen eraan; over een paar dagen is het 18 maart en gaat Zaanstad naar de stembus – net als alle andere gemeenten. Elke dag komt een partij die meedoet langs op De Orkaan (of zelfs twee); vandaag het programma van het FvD, dat met lijsttrekker Tom de Krijger de verkiezingen ingaat.

FvD doet voor het eerst mee in Zaanstad. Het verkiezingsprogramma heeft geen titel. Wij kijken naar de inhoud van het programma. Wat zal FvD gaan proberen te doen als ze een of meerdere zetel(s) weten te bemachtigen?

Sociale huur

FvD wil de sociale huureis voorlopig laten zoals het is. In de toekomst kan de partij zich voorstellen dat de sociale huureis bij nieuwbouw wel eens verlaagd zou kunnen worden. Inzet op betaalbare koop is volgens FvD het belangrijkste.

Verder wil de partij inzetten op behoud en renovatie van bestaande woningen. Verder laat FvD zich ‘niet dwingen en sturen door de Rijksoverheid’ als het gaat om ruimtelijke ontwikkeling. Waartoe FvD zich niet laat dwingen en sturen, wordt niet duidelijk.

Activisme

Volgens FvD moet Zaanstad ‘geen globalistische agenda’s [ ] als sturend kader voor gemeentelijk beleid’ gebruiken. Een voorbeeld daarvan is volgens FvD de Sustainable Development Goals (SDG’s). Hoewel de doelstellingen van het Zaanse klimaatakkoord overeenkomsten hebben met die SDG’s, wordt er niet direct naar gerefereerd. Waarom de SDG’s ‘globalistisch’ zouden zijn, wordt ook niet helder.

Globalisme is: ‘het proces van wereldwijde economische, politieke en culturele integratie’. Waarom de SDG’s aan die definitie voldoen, is duister.

Verder wil FvD geen subsidie meer voor activistische organisaties. Welke organisaties in Zaanstad FvD onder ‘activistisch’ schaart, zet de partij dan weer niet in haar programma.

De partij wil ook dat de gemeente geen ‘activistische symbolen’ in de openbare ruimte plaatst. Alleen neutrale symbolen mogen, hoewel een toetsingsgrond daarover ontbreekt. Als voorbeeld van een dergelijk symbool worden regenboogzebrapaden genoemd. Het zebrapad bij de Gedempte Gracht moet weer wit worden als het aan FvD ligt.

AI

FvD benadert AI ‘optimistisch’ en wil dit inzetten om bureaucratie te verminderen en processen te versnellen. Beslissingen moeten nog steeds door mensen worden gemaakt.

Hoe de FvD een AI wil organiseren waarbij de gegevens van Zaankanters veilig zijn, wordt niet duidelijk. Het gebruik van AI bij gemeentelijke organisaties waar ook privégegevens mee gemoeid zijn wordt bemoeilijkt door de regelgeving.

Zo mag er geen gebruik worden gemaakt van social scoring. Dit houdt in dat AI-systemen mensen beoordelen op basis van hun sociale gedrag of persoonlijke kenmerken.

In feite is de inzet van AI het toepassen van een algoritme (iets wat Zaanstad met klem ontkende te doen, behalve bij parkeerboetes) en houdt vrijwel altijd in dat de gegevens gedeeld worden met de partij die de AI levert (Google, Microsoft, Amazon).

Veiligheid

FvD wil meer cameratoezicht op plekken waar zij dat nodig vinden. Verder zet de partij in haar programma dat ze meer politie op straat willen; maar daar gaan ze niet over.

Ze zeggen ook: ‘We geven de politie de vrijheid om te profileren op basis van eigen ervaring en inzicht.’ Daar gaan ze niet over en wat ermee bedoeld wordt is niet duidelijk. Politie laten profileren op basis van eigen ervaring en inzicht valt niet alleen buiten de bevoegdheid van de gemeente, maar is ook onwettelijk.

De politie mag profileren als opsporingsmethode, maar dit mag niet naar eigen inzicht in de zin van willekeur. Profileren moet gebaseerd zijn op objectieve criteria, feiten en gedrag, niet op afkomst, huidskleur, religie of nationaliteit. Dat zou in strijd zijn met het discriminatieverbod en mag nooit.

AZC

FvD wil alle AZC’s in Zaanstad sluiten. Daar gaat de gemeente helemaal niet over. Via de spreidingswet worden asielzoekers eerlijk over het land verdeeld. Via de inplaatsstelling kan de rijksoverheid gemeentes die zich niet aan die verdeelsleutel houden dwingen dit toch te gaan doen.

Daar trekt FvD zich niet zoveel van aan; misschien gaat die spreidingswet wel weer weg, zeggen zij. Maar de spreidingswet blijft voorlopig van kracht, en ook al is het geprobeerd tijdens de vorige kabinetsperiode, is het niet gelukt om het geesteskind van Eric van der Burg van tafel te vegen. De gemeenteraad van Zaanstad kan er in ieder geval niets aan veranderen.

Democratie

Forum voor Democratie zegt ook de democratie te willen bevorderen. Dit willen zij doen door het invoeren van een bindend lokaal referendum. ‘Echte burgerparticipatie’ desgewenst door middel van wijk- en burgerberaad. Collegeakkoorden moeten volgens de partij geen dichtgetimmerde afspraken zijn, maar hoofdlijnen waaruit bestuurd kan worden door ‘vakwethouders’ waar de voltallige raad écht controleert.

Verder wil FvD een verkozen burgemeester; dat kan niet door een gemeenteraad rechtstreeks worden besloten. De burgemeester wordt in Nederland nog altijd aangewezen door de kroon. Van de partij die nu landelijk de premier levert (D66) was de verkozen burgemeester ooit kroonjuweel; nu is het er een van FvD-Zaanstad, maar deze bestuurslaag kan er dan weer niets aan veranderen.

Lees hier het FvD-verkiezingsprogramma en bekijk ook de lijsttrekkersinterviews op De Orkaan.

Door Marijn Kerkhoven op basis van het verkiezingsprogramma van FvD. Foto: Tom de Krijger (gemaakt door Merel Kan).