Op landelijk niveau zetten GroenLinks en PvdA in op een fusie. Maar in Wormerland staan de afdelingen bij het belangrijkste dossier van deze verkiezingen recht tegenover elkaar. GroenLinks vindt dat ‘een zelfstandig Wormerland niet langer realistisch en haalbaar is’. Hiermee vaart GL een fundamenteel andere koers dan de PvdA, die zelfstandigheid nog niet wil uitsluiten en afgelopen maandag nog een discussieavond organiseerde over de zelfstandigheid.

Zowel de gemeentelijke organisatie als de financiële positie zouden te kwetsbaar zijn geworden volgens GroenLinks. Daarom wil de partij verder kijken naar een fusie met een grotere buurgemeente: Zaanstad of Purmerend. Ook CDA, POV en D66 zijn voorstander van een fusie.

De gemeenteraad moet de komende maanden een voorlopige richting kiezen voor de bestuurlijke toekomst van Wormerland.

Medewerkers vertrekken

Volgens lijsttrekker Karen Schoonheim wordt het voor een kleine gemeente steeds lastiger om alles goed te organiseren. Wormerland krijgt, net als andere gemeenten, steeds meer taken, terwijl de ambtelijke organisatie klein en kwetsbaar blijft. Medewerkers vertrekken geregeld naar grotere gemeenten met betere salarissen en doorgroeimogelijkheden. Daardoor kan één vertrek al grote gevolgen hebben, zeker omdat sommige beleidsterreinen door slechts één ambtenaar worden gedaan.

Ook eerdere pogingen om Wormerland te versterken leverden volgens Schoonheim niets op. Zo werd een fusie met Oostzaan en Landsmeer (de zogenoemde WOL-fusie) onderzocht, maar ook die combinatie bleek op termijn niet sterk genoeg. Een grotere fusie, bijvoorbeeld met Waterland of Edam-Volendam, viel af omdat die gemeenten geen interesse hadden.

Daarom richt GL de blik op Zaanstad en Purmerend. Die gemeenten hebben bestuurlijk en ambtelijk meer slagkracht. Wormerland kan daarin zijn dorpskarakter behouden, terwijl de organisatie stabieler wordt.

Financiële druk

Op papier lijkt Wormerland er best goed voor te staan: weinig schuld en een flinke pot reserves. Maar volgens GL geeft dat een wat rooskleurig beeld. Veel van dat geld staat al apart voor specifieke plannen en kun je dus niet zomaar gebruiken om tekorten op te vangen. Tegelijk is de begroting de afgelopen jaren deels sluitend gemaakt met geld uit de algemene reserve, iets wat volgens de partij geen oplossing is voor de lange termijn.

Volgens Schoonheim komt daar nog bij dat het overzicht van toekomstige uitgaven niet helemaal helder is. Een duidelijk meerjareninvesteringsplan ontbreekt, waardoor niet goed zichtbaar is welke grote kosten er nog aankomen. Dat kan flink oplopen. Zo was voor wegonderhoud in Jisp eerst zo’n € 100.000 begroot, maar later werd ineens gesproken over bijna € 900.000. Zo’n tegenvaller kan volgens haar meteen een flinke hap uit de gemeentekas nemen.

Voor Schoonheim gaat het uiteindelijk niet alleen om cijfers. Ze wil dat voorzieningen zoals het zwembad, de bibliotheek en het theater behouden blijven, net als een gemeenteloket in Wormer. Volgens haar helpt een sterkere gemeente om dat ook op langere termijn overeind te houden.

Door Nick Boeske, met informatie van GroenLinks Wormerland en een eerder gepubliceerd artikel. Foto uit het Orkaan-archief.