Meer zelfredzaamheid, andere tarieven, een boete op ‘loosmelden’, meer OV en een eigen bijdrage voor meer ouders. Per 2026 wordt de regeling van het leerlingenvervoer in Zaanstad anders. De vorige regeling was te complex volgens de gemeente, en bovendien rijzen de kosten voor jeugdzorg de pan uit.
Kostenbesparing is overigens geen doel volgens wethouder Groothuismink, het gaat om ‘kansengelijkheid voor alle leerlingen te vergroten door duidelijke regels en een betere uitvoerbaarheid van het leerlingenvervoer’.
De criteria in 2026 zijn gedetailleerder en op veel onderdelen ook strenger dan in 2021. Wat zijn de belangrijkste veranderingen?
- In 2026 wordt aangepast vervoer toegekend als de reistijd met OV meer bedraagt dan anderhalf uur voor basisonderwijs of voortgezet onderwijs en één uur voor speciaal basisonderwijs (SBO) of voortgezet speciaal onderwijs (VSO) en 30 minuten voor speciaal onderwijs (SO). Aangepast vervoer moet de OV-reistijd kunnen terugbrengen tot 50 procent of minder.
- Om van OV gebruik te kunnen maken is er een maximale afstand tot een OV-halte aangegeven: 2 kilometer voor basisonderwijs en 500 meter voor SBO en (V)SO.
- Vervoer naar het V(S)O wordt niet vergoed, behalve als de leerling door een handicap niet zelfstandig gebruik kan maken van het OV.
- In 2021 werd er vergoed op basis van de OV-kosten of een vaste fietsvergoeding van 9 cent per kilometer. In 2026 zijn de vergoedingen voor de leerling en de begeleider gebaseerd op de maximale onbelaste kilometervergoeding (€ 0,23 per kilometer in 2025).
- In 2026 kan een vervoerstraining ingezet worden om de zelfredzaamheid te vergroten zodat leerlingen zelfstandig gebruik leren maken van fiets of openbaar vervoer.
- Vergoeding is alleen mogelijk voor vervoer naar maximaal één ander adres naast de eigen woning. Ook moet er een vast patroon op vaste dagen per week voor een periode van tenminste zes maanden zijn.
- In 2026 is een nieuw artikel opgenomen waarmee een ‘boete’ van € 10,- kan worden gegeven voor iedere niet tijdig gemelde afmelding (maar vanaf de derde maal per maand).
Ouders moeten altijd op zoek naar de dichtstbijzijnde school. In 2026 moet worden aangetoond dat vervoer naar een andere school nodig is vanwege het ontbreken van het noodzakelijke specifieke onderwijsaanbod in de dichtstbijzijnde school. Als de dichtstbijzijnde school vol was, kon je in 2021 wachten totdat de wachtlijst was opgelost. In 2026 is de wachttijd maximaal twee schooljaren.
Eigen bijdragen
De regels over Eigen Bijdragen zijn veranderd. Meer ouders moeten een bijdrage betalen. In 2021 lag de grens bij € 27.000. In 2026 is dat € 17.700 (dat wordt jaarlijks geïndexeerd). Ouders van leerlingen van de nieuwkomers taalklas (kernschool) zijn in 2026 uitgesloten van het drempelbedrag. Ook pleegouders en voogdijinstellingen hoeven geen eigen bijdrage te betalen.
Bij afstanden van meer dan 20 km moet een bijdrage worden betaald. Ook die grenzen zijn in 2026 aangepast, ook de bijdragen verschillen. In 2021 hoefde je tot een inkomen van € 35.000 niet bij te dragen. Die grens is nu € 42.000. Gezinnen met een inkomen tussen de € 42.000 en € 50.000 betalen nu € 185 per jaar. De hoogste inkomenscategorie in 2026 (vanaf € 81.500) betaalt € 715 extra per € 5.000 extra inkomen.
Ideaalbeeld
De klankbordgroep leerlingenvervoer zet grote kanttekeningen bij de voorgestelde aanpassingen, alhoewel Zaanstad dat anders formuleert, ze ‘constateren dat hun ideaalbeeld van leerlingenvervoer nog niet overal aansluit bij de praktijk’.
De groep is van mening dat zelfstandig reizen volgens hen niet geschikt voor leerlingen met lichamelijke of verstandelijke beperkingen en gebruikt mag worden als bezuiniging. De reactie van de gemeente is dat het ‘beleid is gebaseerd op mogelijkheden van leerlingen, niet op kostenbesparing.’ Ouders en verzorgers voelen zich niet altijd gehoord ‘en ervaren gebrekkige communicatie vanuit de gemeente o.a. vanwege de vele wisselingen van de contactpersonen’. De gemeente is het daarmee eens ‘en streeft naar verbetering’.
Door de klankbordgroep is ook gepleit voor het afschaffen van de eigen bijdrage. De gemeente blijft bij haar standpunt dat een inkomensafhankelijke bijdrage bij vrijwillige schoolkeuze terecht is.
Door Piet Bakker op basis van stukken over leerlingenvervoer op website Zaanstad en de regeling uit 2021 op Overheid.nl. Illustratie met dank aan AI.
Het is een fraai landschap met al die onderwijscategorieën. Regulier basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs, regulier voortgezet onderwijs, speciaal voortgezet onderwijs. En dan van dat alles ook nog bijzonder (dus niet openbaar) onderwijs. Dat maakt de regeling voor vervoersvergoedingen een zoekplaatje. En dan noemt de gemeente de oude regeling “te complex”. De nieuwe regeling wordt er niet eenvoudiger op want de ingewikkeldheid zit m juist in de toepassing van geval tot geval.
Sommige ouders sturen hun kind naar een reguliere school die bijzonder is en verder uit de buurt ligt. Terecht dat je de kosten van die vrije keuze zelf betaalt. Daar hoeft de gemeenschap toch niet voor op te draaien?
En ook terecht dat je als gemeente eerst nagaat of kinderen met de fiets of openbaar vervoer kunnen, zelfstandig of met begeleiding. Dat is voor een deel van de kinderen ook gewoon goed. Voor hun zelfstandigheid, weerbaarheid, eigenwaarde, ook buiten schooltijd als je naar de sport gaat, het zwembad of een vriendje.
Zit met fiets op bus naar school er niet in, dan is aangepast vervoer aan de orde. Voor rekening van alle inwoners. Solidariteit.
Er lijkt wel erg veel te worden gevraagd van begeleiding door ouders in het openbaar vervoer. Een uur heen en een uur terug bij speciaal onderwijs. Dan mag je als ouder dus een uur heen, dan terug naar huis (of je werk) en aan het einde van de schooldag nog eens zo’n ritueel. Dan ben je vier uur onderweg! Dan is er nauwelijks nog ruimte voor andere kinderen, boodschappen, mantelzorg, werk of andere leuke dingen.
Extra aandacht is nodig voor situaties waar kinderen in een gat tussen praktijk en regels vallen. En daar is ook nog de hardheidsclausule van artikel 35. Dat heeft het over “bijzondere gevallen”. Ik mis daarin termen als onbillijkheid en onredelijkheid. Hardheid, onmacht en “tussen wal en schip”. Hier moeten de beleidsuitvoerders en beschikkers speciaal en gewetensvol op letten. Daarin ligt ook hun waarde.
Ik wil graag reageren op de suggestie dat ouders vooral zelf moeten begeleiden of dat vervoer alleen nodig is in uitzonderlijke gevallen. Mijn zoon heeft autisme en raakt ernstig overprikkeld in het OV of op de fiets. Dat is voor hem geen kwestie van “weerbaarheid opbouwen”, maar van niet-kúnnen.
Hij gaat bovendien naar de dichtstbijzijnde passende school, die ligt alleen nu eenmaal 20 minuten met de auto. Dat is geen luxe of vrije keuze, maar simpelweg waar hij hoort te zijn.
Voor kinderen zoals mijn zoon is leerlingenvervoer geen gunst, maar een noodzakelijke voorwaarde om überhaupt onderwijs te kunnen volgen. Juist daarom is het zo belangrijk dat deze groep niet verder onder druk wordt gezet.
Wijze woorden.
Binnen 4 jaar merk ik constante bezuinigingen op gehandicapten bij deze gemeente. waarom niet bezuinigen op regulieronderwijs? Waarom is daar de uitstroom de afgelopen 3jaar enorm toegenomen ten nadele van deze kwetsbare groep?
Ik begin het gevoel te krijgen dat de volgende stap van deze gemeente is gehandicapten thuis onderwijs afdwingen.
Het was niet onze keuze om ons kind in Purmerend naar school te sturen. Door ellenlange procedures, veel overleg en heel weinig actie heeft ons kind een half jaar geen onderwijs gekregen en was er inmiddels geen plek meer op de SBO die 5 minuten bij ons vandaan is. Nu worden wij op kosten gejaagd door dezelfde gemeente die ons kind zo lang heeft laten vallen. Ik ben het er echt niet mee eens, maar wat kun je doen als ouder?
Spreek in op 11 december tijdens het Zaans Beraad. Om 21.15 uur wordt gesproken over het leerlingenvervoer en de nieuwe verordening. Kijk op de website van de gemeente en zoek op Praat met de Raad. Of zend een ingezonden stuk aan de raadsgriffie@zaanstad.nl voor de gemeenteraad over dit onderwerp! En sluit je aan bij de klankbordgroep als ouder!
Wat klinkt het allemaal makkelijk. De gemeente is vergeten wie naar de SO gaat . Kinderen met een handicap en verschillende stoornissen die niet met de OV kunnen reizen. Misschien moeten de ambtenaren een weekje meedraaien met Noot en de Dynamica dan vallen ze snel van hun roze wolk.
Ach ja alles gaat op de schop, de zorg in Nederland is zo gek nog niet !!! Een speciale school ligt niet in de buurt voor je kind , ze kunnen al weing vriendjes maken omdat ze allemaal ver uit de buurt wonen die op een speciale school zitten, schrijnend ,,,,!!!
Wat Kick van der Horst opmerkt is zó waar. Al die waterhoofd-constructies kosten zo veel geld, zo overbodig, zo ten koste van het doel van de organisatie. En als ze er eenmaal zitten doen ze van alles om zich een bestaansrecht te versterken.
Waarom gaan we in nederland niet over naar een echt openbaar vervoer. Iedereen kan vrij instappen. Betaald via de belasting Op zich al een stimulans om vaker dat OV te pakken, je hebt toch al betaald.
Geen controles meer, geen poortjes, geen abbonnementjes meer, geen dure energieslurpende digitale toestanden, geen overvloed aan regeltjes/ beperkingen/ voordeeltjes/mitsen en maaren.
En dan kan iedereen, inclusief die scholieren, lekker vrij instappen.
Geen fan van AI foto's op deze website 🙏
Mijn oude vadertje heeft jarenlang bij Hellingman kinderen gereden ; zij hadden toen meen ik meer dan 20 busjes rijden, hij bracht zelfs kinderen naar Amsterdam... Allemaal wegbezuinigd indertijd. Het is er dus niet beter op geworden, zachtjes uitgedrukt..
De jeugd heeft de toekomst maar op deze manier word voor deze groep kinderen die dit vervoer hard nodig hebben wel lastig en zonder toekomst.
Dus maar weer bezuinigen op jeugdzorg !!, bezuinig eens op andere dingen..
Je kind moet naar de dichtstbijzijnde school? Daar gaat je keuze vrijheid. Hier wordt een groep jonge mensen afgeschreven. Hun hulpvraag is te duur en te ingewikkeld. Dus kiest de gemeente wen goedkope en pragmatische oplossing.
Precies dat dus! Mijn kinderen doen allebei de vrije school de dichtsbijzijnde SBO vrije school zit in Amsterdam noord maar die mag ik dan blijkbaar niet meer kiezen… dan maar on ge lullige kinderen. Er wordt bezuinigd op de verkeerde posten. Ze kunnen beter stoppen met pact Poelenburg das pas weggegooid geld
Van vrijwillige schoolkeuze is vaak geen sprake als een SBO plek door de basisschool wordt geadviseerd. Een eigen bijdrage voor vervoer is dan ook niet terecht. En wil men dit toch invoeren dan gelijke monniken gelijke kappen toepassen graag. Geen uitzonderingen en inkomensafhankelijke bijdragen.Ik wil ook dat men nadenkt hoe onwenselijk het is kinderen zo laat thuis te brengen. Er kan vanalles gebeuren onderweg. En dan nog.. Deze discussie wordt steeds opnieuw gevoerd. Het zou mooi zijn als de wethouder zelf eens met kinderen ging praten. Vooral met die kinderen die weinig weerbaar zijn.
Er is ook een vrije school in Zaandam.
Dat is geen SBO.
Precies. Daar zijn de laatste jaren al tietallen miljoenen heen gegaan.
Wat zou je aan kosten besparen als je al die keuringsinstanties, beleidsuitvoerders, beschikkers, deskundigen en andere bla er tussenuit haalt en gewoon alle kinderen in het speciaal onderwijs gratis vervoer van en naar school aanbiedt, ongeacht het inkomen van de ouders/ verzorgers?
Als ouder van een zoon met autisme maak ik me grote zorgen over deze plannen. Mijn kind is volledig afhankelijk van leerlingenvervoer: OV of fietsen is voor hem door overprikkeling écht geen optie. Juist op deze kwetsbare groep bezuinigen is onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Deze kinderen hebben maatwerk nodig, geen versobering.
Ik kan me je zorgen heel goed voorstellen. Het is onbegrijpelijk dat er juist op deze kwetsbare groep bezuinigd wordt.
bijzonder, onze kinderen mogen niet op een reguliere school meedraaien. Worden verplicht gedumpt op een andere school (die zeker niet altijd beter past bij het kind). is vervolgens wel goed genoeg bevonden om zelfstandig met het ov te gaan. wanneer ze hiertoe instaat zijn, lijkt mij dat ze ook wel instaat zijn om mee te draaien in het reguliere onderwijs en in hun omgeving.
gelijke kansen en geen bezuiniging, ja daag! begin dan maar eens bij het begin en laat ze meedraaien op een school naar keuze in een eigen omgeving. Van mijn part dat elke basisschool een samen naar schoolklas krijgt maar houd op met die onzin over het vervoer.
zolang ze in het so de kinderen als baby's behandelen en niet eens leren lezen, schrijven en rekenen omdat je al bijvoorbaat er vanuit gaat dat ze het niet kunnen. Hoe zie je ze dan straks met het ov gaan?
(Ik ben momenteel mijn kind zijn eigen taxichauffeur want ik vertrouw ze zeker mijn kind niet toe daar heb ik teveel ellende voor gezien)
Altijd maar beknibbelen. Is dat hier uitgevonden?!