Luilak vergeten (behalve door de molenaars)

De Orkaan stamt nog uit de tijd van illegale vuren, op pannen slaan, eieren tegen ramen gooien (of de rotte exemplaren door de brievenbussen proppen), zeep op auto’s en ruiten smeren, het pikken van hout van de buur-stapel en achtervolgende veldwachters... Dit jaar hebben we niks kunnen ontdekken.

Is de luilak-traditie in alle stilte uitgedoofd, of hebben wij gewoon niet goed opgelet?

In 2019 startte gemeente Zaanstad met een uitsterfbeleid voor het oude feest. Vanaf vorig jaar worden er geen ontheffingen meer voor luilakvuren afgegeven. Molenaarsvrouw Marianne de Boer (toen nog van Liberaal Zaanstad, nu van DZ) probeerde nog een lans te breken voor de traditie, maar de gemeente ontkende luilak te willen afschaffen:

“Wij hebben niet het feest Luilak afgeschaft. Wij hebben voor dit jaar gekozen om geen ontheffing meer te verlenen voor iets dat al niet mag, namelijk de luilak-vuren.”

Er zouden gesprekken gevoerd worden met organisatoren om na te gaan of dit jaar een ander besluit kon worden genomen. Of die gesprekken er zijn geweest weten we niet. Dat er geen vuren waren denken we wel te weten.

Wat we ook weten is dat het wegkwijnen van luilak niet ligt aan molenaars. Zij draaiden de nacht door en zorgden ervoor dat de molens op Looielak werden gezet. Met takken, manden en zeilen. Hun noeste arbeid werd beloond met warme luilakbollen en duivekater van het Zaanse Bakkertje.

Gerrit Admiraal
Gerrit Admiraal
Gerrit Admiraal

PS dit is bijna letterlijk het stuk dat we vorig jaar ook schreven. Alleen was het weer toen zo slecht dat de takken kleiner waren en de manden en zeilen achterwege bleven.

Deel dit artikel:

17 reacties

  • Marianne de Boer

    Blij dat jullie er aandacht aan besteden Orkaan! Belangrijk om deze mooie traditie in ere te houden en het verhaal van Luilak en Pinkster3 te blijven vertellen. Dat vroeger het pinksterweekend de langste vakantie was van de Molenaars. Het is helaas heel treurig dat er voor de luilakvuren een uitsterfconstructie is ingezet door het college.

  • Peter van der Werken

    “Niks kunnen ontdekken”
    Daar denken een aantal bewoners van Assendelft( specifiek “het witte dorp”)toch echt anders over en de ingezette politie ook.
    Prima geluid ook bij de camerabeelden.

  • Jaap Meeuwsen

    Het is natuurlijk hoofdzakelijk aan de jeugd om heel vroeg hun bed uit te komen en dan te gaan keten.
    Dat de gemeenten geen vergunningen meer afgeven voor luilakvuren ( wat is daar de reden van ? ) wil nog niet zeggen dat het niet meer kan.
    De genoemde activiteiten, inzepen, blikkies aan de fiets binden, een dun houtje tussen de belknop enz mogen allemaal zonder vergunning hoor maar de jeugd zal de belangstelling verloren hebben.
    Ik herinner me ook nog wel de optredens op het Marktplein in Wormerveer tijdens luilak, en heel vroeger de legendarische korriewedstrijden, wordt allemaal niet meer georganiseerd dus ja, dan dooft het helaas langzaam uit.

  • Oliver de Wit

    Feestjes zijn prima — maar overlast, vandalisme en diefstal goedpraten omdat het “traditie” is niet.

    Luilak is niets meer dan een opdringerig calvinistisch ritueel, dat in 2022 terecht wordt gezien als criminaliteit.

    Vroeger was je bespottelijk als je niet om 5 uur opstond en jezelf dood werkte voor familie, kerk en staat.

    Die nutteloze zelfopoffering en de bekritisering van levensgenieters zijn we hopelijk wel eens een keer ontgroeid.

    • Jaap Meeuwsen

      Overlast, vandalisme en diefstal wordt absoluut niet goedgepraat hier hoor Oliver.
      Was het maar waar dat dat alleen maar met luilak voorkwam.
      Heeft dus niets met de luilakviering te maken.

    • Ik heb Calvijns’ Instutie hier in de kast staan, zou je aan kun geven waar hij Luilak als ritueel voorschrijft?

      (Overigens, maar dat kan ik fout hebben, had ik meer een Rooms/rood beeld van de Zaanstreek)

  • Frans Kwast

    Rare reacties van nico en olivier. Maar goed luilak is een leuke en vooral gekke maar ook gezellige traditie geweest. Althans ik heb er goede herinneringen aan. Zeker vroeger in de havenbuurt!

    • Rob Hin

      Hele terechte reactie Frans. Als kind hebben we er van genoten om een grote luilakstapel te maken en ‘s avonds aan te steken. Als jochie van 10 liep je die nacht, legaal van je ouders, over straat te zwalken en op bijna alle hoeken van de straten was wel een fikkie. Het is niet meer van deze tijd en aan alles komt een eind, ook van luilak.

  • Lena Bosma

    Blij toe dat Luilak niet meer leeft bij de jongelui. Er wordt al genoeg vernield.
    Veel zgn. feestjes draaien uit op rellen en vernielingen waarvoor de gemeenschap van gewone belastingbetalers mag opdraaien.
    Bovendien zijn er al feesten genoeg. Soms worden tradities gewoon afgeschaft. Prima.

  • Jan Schoen

    In de republiek Westzaan hadden wij geen vergunning nodig voor een luilakvuur. Wij deden van alles zonder ooit ergens een vergunning voor aan te vragen. Wij wisten niet eens wat dat was. Ooit is er een wijsneus uit Amsterdam in het dorp komen wonen, hij vroeg een vergunning aan om een vuurtje te mogen stoken. Dat joch werd door agenten Methorst en Verhoeven onmiddellijk ingerekend en een dag in het cachot gegooid. ‘Wat denk jij wel, knul,’ zei Methorst terwijl hij de celdeur op slot draaide, ‘Dat je ons een beetje werkloos kunt maken.’

    • Luilak de vergeet ik nooit, wij gaan met kleinkinderen dan poffertjes eten bij Het Pink.
      En vanmorgen zag ik allerlei ramen besmeurd met boter in Oostknollendam. Volgens mij was daar ook een stapel, er lag langer hout op de een hoop, en vanmorgen alles weg en platgebrandt.
      Zelf op pad, geeft een innerlijk luilak vuur

      • Bart Stuurman

        Mooi om te lezen dat luilak niet geheel vergeten wordt. Wij als molenaars houden deze traditie graag in stand! Het was een prachtige nacht op de Gekroonde Poelenburg.

  • Kick van der Horst

    Ik wil natuurlijk niet burgelijke ongehoorzaamheid promoten…wij maakten als kinderen jaarlijks een enorme kerstbomenfik. Dat doen ze tegenwoordig ook al niet meer. De politie kwam het ene jaar wel en het andere niet kijken. Verder haalden we toch geen rottigheid uit.

    Luilak was toen meer voor grotere jeugd. Er waren toen ook meer braakliggende terreinen in de stad, waar je een groot vuur soort van veilig kon laten branden. Jammer dat dit feest is verpest door mensen die het niet bij een lolletje konden laten en zo nodig de boel moesten vernielen. En nog steeds na een stapavond de boel verzieken zonder dat er stevige consequenties aan hangen en daarmee bedoel ik dus niet een slap Haltprojectje.

    Het zou leuk zijn als de kinders weer leren om zelf een karretje te bouwen en ermee te racen. Met Luilak bijvoorbeeld. Scholen? Buurthuizen? De zomerse huttenbouwploeg? Wie o wie trekt ze achter hun schermpjes vandaan?

  • Henk Hansma

    “Luilak, beddenzak, je hebt…”

  • Fred Blijestein

    Gelukkig is er aan die luilakonzin een einde gekomen. Wat een onzinnig gedoe. Krijsen, lawaai maken,vuurtjes stoken en ook nog eens en passant vernielen.Welk weldenkend mens gaat zich een hele nacht bezig houden met infantiel gedrag? Er zullen wel mensen zijn die zich, na dit te lezen, beledigd voelen maar ook zij moeten beseffen dat mensen verstandiger zijn geworden in de loop der jaren

    • Gre Luttik

      Ga dit laatste eens vertellen in het oosten van ons land en het westen van Duitsland. De Paasvuren!
      Een oude Saksische traditie, van ver voor onze jaartelling. Bij ons hier dan de Pinkstervuren.
      Met nog een herinnering aan het verslaan van de Spanjolen.
      Wie zijn geschiedenis niet kent kan zijn toekomst geen vorm geven. Dank, Burgemeester Hamming.
      Blijestein! Zeker van afkomst geen Zaankanter……..

Reageren? Ja, graag! Houd je aan onze regels

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.