De verkiezingen komen er alweer bijna aan; over een paar dagen is het 18 maart en gaat Zaanstad net als alle andere gemeenten naar de stembus. Tot dat moment behandelen wij elke dag een partij die meedoet (en soms zelfs wel meer); vandaag analyseren we het programma van de PVV.

Waar wij normaliter beginnen met een vergelijking van de titels van de partijprogramma’s, heeft ‘Zaanstad kan wel een beetje meer PVV gebruiken’ geen opvolger gekregen, althans, het nieuwe programma heeft geen titel. We gaan ervan uit dat de inhoud van de titel van het vorige programma wat de partij betreft nog steeds geldt.

Dat is (of was) de titel: wij kijken naar de inhoud. Wij vragen ons af hoe haalbaar de beloftes zijn die de nieuwe PVV-aanvoerder Natasja Cornelisse in haar partijprogramma heeft staan. Wij kijken daarvoor naar het PVV-programmaboekje.

De PVV is het vaakst tegen de raadsvoorstellen van het college, maar liefst 89 keer. Daarmee hebben zij een flinke afstand op de rest van de oppositie, die allemaal niet boven de zestig keer ’tegen’ uitkwamen.

Wonen

De PVV wil de momenteel geldende sociale huurnorm van 30 procent zo laten. Verder wil de partij Zaankanters ‘altijd’ voorrang geven bij woningtoewijzing. Die stelling is juridisch niet haalbaar. Er zijn constructies mogelijk die Zaankanters voorrang geven, maar ‘altijd’ is onmogelijk. Er moet wettelijk ruimte blijven voor bijzondere doelgroepen, urgentiecategorieën en nationaal afgestemde verdeling.

Een van die landelijk afgesproken zaken is de verdeling van statushouders. De gemeente heeft de taak om een hoeveelheid statushouders afhankelijk van inwonertal te huisvesten. 

Toch wil de PVV gaan ‘bouwen voor Zaankanters, niet voor nieuwkomers’. Of dat migranten zijn of mensen uit andere gemeentes is onduidelijk. Het standpunt lijkt in ieder geval te gaan om uitsluiting van de groep nieuwkomers, wat die term volgens de PVV ook moge houden.

De PVV wil ook de wettelijke voorrang voor statushouders afschaffen. Dit proces is ten gevolge van nationaal beleid al nationaal in werking gezet.

Kernenergie

De PVV wil een onderzoek naar de plaatsing van een kleine kernreactor in Zaanstad. Waar dat precies gerealiseerd zou kunnen worden, vertelt de PVV niet. Volgens de PVV zal een kernreactor in Zaanstad de energierekeningen voor Zaankanters verlagen. Hoe dat precies zou moeten gaan gebeuren, is ongewis.

Islam

‘Alle moskeeën en instellingen waar haat wordt gepredikt of radicalisering plaatsvindt’ moeten als het aan de PVV ligt onmiddellijk dicht. Dat ligt niet als zodanig binnen de gemeentelijke bevoegdheid en is in strijd met artikel 1 (verbod op discriminatie) en artikel 6 (godsdienstvrijheid) van de Grondwet. Ingrijpen bij instituties waar haat wordt gepredikt, kan alleen op basis van feitelijke gronden. 

Wij dachten eerst dat alle moskeeën dicht moesten volgens PVV-Zaanstad. Dat bleek echter te gaan om een vergeten komma na het woord ‘instellingen’. Alleen als er haat wordt gepredikt, moeten de moskeeën dicht. Daar gaat de gemeenteraad overigens nog steeds niet over.

Onderwijs

Ook artikel 23 (vrijheid van onderwijs) van de Grondwet moet eraan geloven. Volgens de PVV moeten scholen stoppen met excursies naar moskeeën of andere religieuze instellingen. Daar heeft de gemeente niet alleen niets over te zeggen; daar heeft geen enkele overheid in Nederland iets over te zeggen. (De partijen die de scholenstrijd opnieuw willen openen, moeten eerst een grondwetswijziging gedaan krijgen).

De PVV wil geen nieuwe islamitische scholen in Zaanstad; ook die eenduidige eis is in strijd met artikel 23. 

Leegstand

Het laatste grondwettelijke artikel dat de PVV-Zaanstad door de shredder haalt, is artikel 104. De partij wil het gebruikersdeel van de OZB ook bij leegstand gaan heffen. Gemeentelijke belastingen worden ‘krachtens de wet’ geheven. Dat betekent dat gemeenten alleen belastingen mogen heffen als daarvoor een wettelijke grondslag bestaat. Ze mogen dus geen nieuwe belastingsoort verzinnen.

De OZB is volgens de gemeentewet (artikel 220) alleen voor eigenaars of bij gebruikers (dat geldt bij niet-woningen). Bij leegstand is er geen ‘gebruik’ en dus ook geen ‘gebruikersdeel’.

De gemeente mag geen nieuwe belasting verzinnen, maar een leegstands-deel op de OZB is een nieuwe belasting. Dat zou in strijd zijn met de gemeentewet en gemeentebelastingen moeten van de grondwet binnen bestaande wetgeving vallen. 

Blauw

De PVV bepleit ook extra politie en wijkagenten in elke buurt. Daar gaat de gemeenteraad niet over. De politie is nationaal georganiseerd. Het gezag ligt bij de burgemeester en het OM. Maar de gemeente is niet de opdrachtgever van politieagenten. 

Wat de PVV ook moge zeggen, meer blauw op straat valt niet onder de gemeentelijke bevoegdheid.

A8-A9

In het PVV-programma voor 2022 stond dat de A8-A9-verbinding er moet komen. De A8-A9-verbinding is van de baan. Dat oude standpunt staat opnieuw in het verkiezingsprogramma. 

De provincie Noord-Holland en het Rijk willen er geen geld voor uittrekken, de UNESCO is tegen. Zonder geld en toestemming kan je geen verbinding bouwen. De PVV wil die A8-A9-verbinding nog steeds.

Dierenmishandeling

Wellicht een standpunt dat je zou verwachten van de PvdD, maar de PVV-Zaanstad neemt een standpunt over van het landelijke PVV-grootgewicht Dion Graus, een echte dierenvriend. 

De PVV wil in samenwerking met bestaande voedselbanken een dierenvoedselbank realiseren om verwaarlozing van huisdieren te voorkomen. Verder wil de PVV dat de gemeente: ‘Dierenmishandeling streng [gaat be]straffen met boetes en houdverboden.’

Boetes en houdverboden zijn strafrechtelijk, niet gemeentelijk. De PVV wil dus weer op de stoel van het OM gaan zitten. De PVV wil ook BOA’s gericht trainen op dierenbescherming; dat zou dan weer wel kunnen. 

Lees ook het Orkaan-interview met PVV-lijsttrekker Natasja Cornelisse. Hier het partijprogramma.

De PVV diende gedurende de raadsperiode in totaal (mede) 150 moties en amendementen in; 51 daarvan werden aangenomen, 99 werden verworpen.

Hoewel de PVV onverbiddelijk is tegen raadsvoorstellen, zijn ze bij amendementen en moties in vergelijking met andere partijen milder. De verdeling van voor- en tegenstemmen is ongeveer 50-50. De voorstellen die de PVV zelf (mee)indiende, zitten daar ook bij.

Als we ook de raadsvoorstellen en overige stemmomenten erbij optellen, krijgen we een totaalbeeld van hoe vaak de PVV hetzelfde stemt als de andere partijen in de Zaanse gemeenteraad. Dan zien we dat LZ het vaakst hetzelfde stemt als de PVV, 79,3 procent van de keren. Dan volgen snel DENK en DZ.

Na rechtse oppositie volgt rechtse coalitie: POV, VVD en CDA. Dan glijdt het af naar links, tot en met de PvdD, waar de PVV de minste overeenstemming mee heeft.

De PVV diende tijdens de raadsperiode het vaakst moties en amendementen in met LZ, maar liefst 72. Daarna volgt DENK (51!) en de POV. Dan volgt de rechtse coalitie en DZ. De linkse oppositie handhaaft lagere aantallen. De tien met ROSA, PvdD, GL en D66 zijn overigens bijna allemaal raadsbrede moties.

Door Marijn Kerkhoven op basis van het verkiezingsprogramma van de PVV in 2022 en en dat in 2026. Data verkregen uit de stemmingen en ingediende moties en amendementen door de PVV in de raadsperiode tussen de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 en januari 2026. Foto: Natasja Cornelisse (gemaakt door Merel Kan).