De kogel is door de kerk: Zaanstad krijgt toestemming om de zogenoemde Rotterdamwet te verlengen en uit te breiden in Zaandam-Oost. Daardoor mag de gemeente (potentiële) huurders controleren in 52 straten. De nieuwe D66-minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Eleanor Boekholt-O’Sullivan, heeft daarvoor groen licht gegeven.

De inkomenstoets gold al voor de wijken Poelenburg en Peldersveld. De gemeente heeft de regeling nu uitgebreid naar drie andere wijken in Zaandam-Oost: Kogerveldwijk, Rosmolenwijk en Zaandam-Zuid. Niet alle straten en adressen in deze wijken vallen onder de maatregel (zie kaart hieronder). In totaal gaat het om 384 particuliere huurwoningen. Het grootste deel daarvan, 250 woningen, staat in Poelenburg en Peldersveld. De inkomenstoets wordt alleen uitgevoerd wanneer een woning een nieuwe huurder krijgt.

Sociale huur valt erbuiten

Volgens de minister spelen in delen van Zaandam-Oost meerdere problemen tegelijk, zoals armoede, overlast en criminaliteit. De regeling moet helpen om de instroom van nieuwe bewoners beter te sturen en de wijken leefbaarder te maken.

De zogenoemde inkomenstoets is daar een onderdeel van. Nieuwe huurders van bepaalde particuliere huurwoningen moeten aantonen dat zij inkomen hebben uit werk, studiefinanciering, pensioen of AOW. Mensen met alleen een bijstandsuitkering komen in principe niet in aanmerking. De inkomenstoets geldt niet voor sociale huurwoningen: alleen bij particuliere huur worden lage inkomens geweerd.

Een andere regel blijft hetzelfde. Nieuwe huurders vanaf 16 jaar van zowel particuliere als corporatiewoningen krijgen eerst een politiescreening voordat zij een woonvergunning krijgen. In de praktijk leidt die screening overigens zelden tot afwijzingen.

Discussie

In de gemeenteraad leidde het plan in december vorig jaar tot discussie. Voorstanders, voornamelijk op rechts, vinden de controles nodig om overlast en criminaliteit tegen te gaan en om de wijken sociaaleconomisch meer te mengen.

Tegenstanders, voornamelijk op links te vinden, noemen de ‘Rotterdamwet’ een zwaar middel waarvan het effect niet duidelijk is. Zo zei Anna de Groot (SP) dat mensen moeten kunnen wonen waar ze willen en dat het probleem zich mogelijk gewoon naar andere wijken verplaatst.

Uiteindelijk stemde de raad in met het plan, waarna de gemeente een aanvraag indiende. Met het besluit van de minister kan Zaanstad de regeling de komende jaren toepassen in delen van Zaandam-Oost.

Stratenkaart

Hieronder de kaart van de 52 straten. Ze zijn gekozen ‘met behulp van diverse informatiebronnen en op basis van een voordracht van diverse professionals die de buurten goed kennen, zowel binnen als buiten de gemeentelijke organisatie zoals politie, woningcorporaties en welzijnsinstellingen’ aldus de gemeente. In het voorstel (link hieronder) zijn in de bijlage alle straten te vinden, plus de postcodes in die straten die onder de regeling gaan vallen.

Door Nick Boeske, op basis van de aanbiedingsbrief van de minister van VRO en eerder geschreven artikelen. Foto: Jeffrey Koster (De Brandaris).