Het pand dateert uit 1910, het deel van de gevel waar het bouwjaar op stond is al gesneuveld. Na de sloop van AKZ-pand ernaast verdwijnt opnieuw een karakteristiek pand aan de Czarinastraat in Zaandam. Het ‘zusterpand’ op de hoek met de Rozengracht, het voormalige restaurant Qué Pasa, is verbouwd tot woningen.

Het pand op nummer 6b stond al ruim tien jaar leeg en verkrotte zichtbaar. Tijdens sloop van het voormalige AKZ-pand in november 2025 (Czarinastraat 6c) werd ook nummer 6b geraakt. Het puin ging dwars door de zijmuur van het al gehavende pand.

Zaterdag 21 maart, 13.30 uur – de foto helemaal boven is van eerder die ochtend

Onder Spaans restaurant Qué Pasa, het half dichtgetimmerde restaurant Fondue & Fondue (met Jupiler-uithangbord) en AKZ in 2021. In het hoekpand zijn inmiddels appartementen gebouwd. Het ‘1910’ op gevel is verdwenen. AKZ is gesloopt.

AKZ, Fondue & Fondue, Qué Pasa (2021, De Orkaan)

Fondue & Fondue zat tot ruim tien jaar geleden op deze plek, in 2015 werd het ter overname aangeboden, maar daar meldde zich kennelijk niemand wat tot jarenlange leegstand leidde.

Fondue & Fondue

In 2013 zat Fondue & Fondue nog op deze plek.

Herbestrating Czarinastraat en Rozengracht in 2013 (Wim de Jong, Gemeentearchief)

Er hebben minstens drie horecazaken op deze plek gezeten. Voor Fondue & Fondue was dat A La Tourqs waarvan we in het Gemeentearchief een foto uit 2005 vinden.

2005: restaurant ‘A La Tourqs’ door Wim de Jong (Gemeentearchief)

De Czarinastraat in 1983 met Sabra tussen AKZ en ‘Oriental’.

Herman Hackmann (Gemeentearchief)

De Israëlische Specialiteitenbar Sabra werd geopend in mei 1977. Bedrijfsleider was volgens het Gemeentearchief Ab Laks, de ‘firmanten’ waren Wim Heere en Jaap Bakker.

1978 (links AKZ Onderdelenhuis)

Voordat het pand een horecabestemming kreeg was het een woonhuis. Volgens het Gemeentearchief ging het om het huis van mevrouw Dekker (van de dekkleden op de Rozengracht). Onder een foto uit 1970 waarop het nog een woonhuis lijkt te zijn.

Frits Rijkes (Gemeentearchief 1970)

In 1973 werd een er vergunning aangevraagd om het pand te verbouwen tot winkel.

Verbouwingsplan 1973 (rechts: V en D)

In het Gemeentearchief is ook een foto te vinden uit 1945 waar het pand – toen ook woonhuis – op staat. Verderop in de straat haalt een arrestatieploeg van de Binnenlandse Strijdkrachten een van collaboratie verdachte Zaandammer op van huis.

Collectie P.P. de Jong Zaandam (Gemeentearchief)

In 1910 werd de bouwaanvraag ingediend door de heer Van Wijngaarde uit Zaandam. De woningen waren af in 1911.

Plattegrond van beide woonhuizen uit de bouwaanvraag.

Zaanstad maakte eerder deze maand bekend dat inwoners melding kunnen maken ‘voor toezicht/handhaving voor monumentale en beeldbepalende of karakteristieke panden.’ Goed idee, maar voor dit pand te laat gekomen. Politieke partij ROSA wil ‘Nooit Meer Slopen’ – maar dat is het programma van 2026-2030 – en heeft hier nog geen effect.

Voor het adres Czarinastraat 6b hebben we geen recente aanvraag voor een omgevingsvergunning (bouw, verbouwing) kunnen vinden. Wel voor het AKZ-pand (6c) dat ‘verbouwd’ moet worden (het is inmiddels gesloopt).

Door Piet Bakker op basis van langsfietsen, eerder nieuws op De Orkaan en informatie uit het gemeentearchief. Foto’s van Wim de Jong, Herman Hackmann en Frits Rijkes (Gemeentearchief) en De Orkaan (2021, 2026).