Als jong meisje keek Marlyn Coetsier vol bewondering naar de voorstelling Herberts Aquarium. Poppenspeler Servaes Nelissen gebruikte zijn vinger als poppetje met een pluk shag als haar om zijn fantasiewereld tot leven te brengen. ‘Ik geloofde dat zo en ik dacht meteen: dit wil ik ook doen.’  

Die droom is inmiddels uitgekomen: Marlyn is artistiek leider van Theatergroep Winterberg (gevestigd in Zaandam) en poppenspeler voor verschillende theatergezelschappen en televisieprogramma’s. 

De Zaanstreek wordt ook wel het oudste industriegebied van Europa genoemd. De regio bruist van de bedrijvigheid; van wereldberoemde Zaanse iconen tot lokale ondernemingen. In deze rubriek delen Zaankanters met bijzondere beroepen hun verhaal. 

Minderwaardig

Op de toneelschool wordt poppentheater weggezet als minderwaardig, maar voor Marlyn blijft het haar grote passie. ‘Ik wilde zoveel meer dan op een podium staan en tekst opnoemen. Ik wilde mijn fantasie gebruiken en met mijn handen materialen tot leven brengen.’

‘Er werd gedaan alsof poppenspel een degradatie was van mijn acteurschap.’ Marlyn denkt dat poppenspel juíst sterke acteervaardigheden vergt en dat poppentheater niet voor iedere acteur is weggelegd. 

Ambitieuze theatermaker 

Omdat de opleiding tot poppenspeler niet bestaat in Nederland, besluit Marlyn na haar afstuderen van de toneelschool naar de Hogeschool voor Theaterkunsten in Berlijn te gaan. Daar volgt ze negen maanden lang een zelf samengesteld vakkenpakket uit de verschillende leerjaren. 

Na een zomercursus poppentheater in Polen keert Marlyn terug naar Nederland. De ambitieuze theatermaker zoekt contact met andere poppenspelers om nog meer te leren over het vak. 

Eén uitstraling

De zoektocht naar hoe verschillende emoties kunnen worden overgebracht via een pop zodat het publiek het gelooft, vindt Marlyn leuk aan poppentheater.

‘Als acteur heb je lichaamstaal en mimiek om gevoel over te brengen. Bij poppentheater doe je dat met je handen en via materiaal.’

Een pop heeft één gezichtsuitdrukking, daarom maken veel poppenspelers hun poppen zelf, volgens Marlyn. ‘Een poppenspeler moet fantasie gebruiken om materiaal een karakter te geven.’ Het gevoel wordt overgebracht door de manier van bewegen en praten. Maar ook het soort materiaal waarvan de pop is gemaakt moet de voorstelling inhoudelijk versterken. 

Bijzondere plekken

Samen met haar zakelijk leider Judith Huizing vormt Marlyn als artistiek leider de kern van Theatergroep Winterberg. Marlyn bedenkt en maakt theater met objecten, animaties, installaties en poppen.

Daarnaast is Marlyn poppenspeler voor verschillende jeugdprogramma’s, zoals De boterhamshow, PatsBoemKledder!, Ta-daaa! en speelt ze Pip in het programma Woezel & Pip Overal Vriendjes! en de speelfilm. 

‘Mijn werk brengt me op heel veel plekken, met als gekste uitstapje een Coldplay-concert in de Amsterdam Arena. Vier dagen lang bespeelde ik een van de poppen uit de poppenband The Weirdos op het podium voor een uitverkochte zaal.’ 

Jeugdvoorstellingen 

‘Als poppenspeler moet je niet alleen jezelf overgeven aan het spel, maar je vraagt ook het publiek om zich over te geven,’ legt Marlyn uit. Bij kinderen is die overgave makkelijker te bereiken dan bij volwassenen. Toch maakte Marlyn tien jaar lang met Winterberg voornamelijk voorstellingen voor volwassenen. ‘Toen ik zelf kinderen kreeg, lag de inspiratie voor jeugdvoorstellingen voor mijn voeten.’ 

Marlyn haalt haar inspiratie vooral uit prentenboeken. In haar creaties zit altijd een universeel thema verwerkt. Bijvoorbeeld diversiteit en het maken van vrienden of dromen en wensen. 

Ook maakte Marlyn de grote, kleurrijke poppen die meeliepen in de Zaanse Regenboogparade tijdens Roze Zaterdag.

‘Ik wilde aan jongeren laten zien dat je jezelf mag zijn, vooral binnen deze verhardende maatschappij. Met behulp van vrijwilligers heb ik grote poppen met lange armen gemaakt waarmee we het publiek letterlijk omarmden.’

Fantasiewereld

Theater hoort geen elitair ding te zijn, vindt Marlyn.

‘Wij houden altijd één voorstelling voor minima. Schrijf dat vooral op, want ik wil heel graag dat mensen die normaal gesproken niet de middelen hebben ook toegang krijgen tot theater.’ 

Mensen die in een andere wereld belanden zodra zij het theater binnenstappen; daar doet Marlyn het voor. Het verwonderende gevoel dat Marlyn als jong meisje ervaarde bij poppentheater, hoopt zij over te brengen. Daarom gebruikt Marlyn materialen die herkenbaar zijn. 

‘Ik wil kinderen meenemen in mijn fantasiewereld door hen te laten denken dat zij de poppen of het decor thuis zouden kunnen namaken.’ Zo maakt Marlyn in haar voorstellingen gebruik van kinderspeelgoed of is een decor geheel van papier gemaakt. 

Toegankelijk 

Dankzij de vierjarige subsidie van het Fonds Podiumkunsten kan Marlyn leven van Theatergroep Winterberg, en daar is zij trots op.

‘Ik doe wat ik het allerleukste vind: knutselen en verhalen vertellen.’ 

Marlyn hoopt dat de weg tot poppenspeler toegankelijker wordt en dat er een opleiding in Nederland komt. ‘Het lijkt me fantastisch om dat zelf te organiseren als ik later groot ben.’ 

Door Mila Lange met informatie van Marlyn Coetsier (interview). De afbeeldingen zijn aangeleverd door Marlyn. De afbeelding van de Zaanse Regenboogparade is gemaakt door Happy Together Fotografie.