In het Zaanstad Beraad is gisteren uitgebreid gesproken over de stand van zaken rond het interventieteam. Daarbij ging het niet alleen over de handelswijze in de aanpak van criminaliteit, maar ook over de veiligheid en het welzijn van ambtenaren en bestuurders. Volgens de ambtelijke top is sprake van concrete signalen die extra veiligheidsmaatregelen noodzakelijk maken.

Het gaat daarbij niet over de interne angstcultuur waar wij eerder over schreven, die wordt door gemeentesecretaris Lennart de Graaff nadrukkelijk ontkend, maar om dreiging van buitenaf. 

Graaff schetste een organisatie die onder verhoogde druk staat. Die druk raakt meerdere afdelingen, zowel binnen als buiten het veiligheidsdomein, maar is volgens hem vooral voelbaar bij de medewerkers die direct bij de ondermijningsaanpak betrokken zijn. Daar gaat het niet alleen om een hoge werkdruk, maar ook om aanzienlijke mentale belasting. Die mentale druk hangt samen met zorgen over de eigen veiligheid.

Op de expliciete vraag of er concrete signalen zijn die deze zorgen rechtvaardigen, antwoordde hij bevestigend. Over de aard van die signalen wilde hij niet verder uitweiden. Wel gaf hij aan dat dit aanleiding is geweest om te investeren in veiligheidsmaatregelen voor zowel ambtenaren als bestuurders. 

Veiligheidsgevoel

Sherwin Tjin Asjoe, programmamanager bij Pact Zaandam-Oost, zei dat het veiligheidsgevoel van teamleden de afgelopen maanden onder druk is komen te staan en is het herstellen daarvan een proces dat tijd vergt.

Tjin Asjoe gaf aan dat wordt gezorgd voor wat hij de ‘primaire veiligheid’ noemt: beschermende kleding, geschikte voertuigen en een veilige werklocatie. Daarnaast worden op bepaalde momenten persoonsgegevens van teamleden afgeschermd om risico’s te beperken.

Hoofd Communicatie Martijn Jonker legde een direct verband tussen publiciteit en veiligheid. Hij deed een nadrukkelijk beroep op de media om geen namen van ambtenaren te publiceren. Veel medewerkers wonen en werken in Zaanstad en zijn daardoor extra kwetsbaar. In combinatie met de aard en ernst van de zaken waar zij aan werken, kan naamsvermelding volgens hem reële veiligheidsrisico’s opleveren.

Ook vanuit de gemeenteraad klonken zorgen. Raadslid Merel Kingma (D66) noemde het ‘heel erg’ dat ambtenaren en bestuurders in dit dossier beveiligd moeten worden.

Nazorg

Ook was er meer nazorg voor mensen bij wie huisbezoek of controle is geweest. Zowel Natasja Cornelisse (PVV) als Marilou Hulsthoff (SP) stelden daar vragen over. Tjin Asjoe stelde dat die nazorg vanaf februari verbeterd wordt:

‘Er wordt nog duidelijker gecommuniceerd wat de reden is voor de controle, wat de rechten zijn van de burgers die onderdeel zijn van de controle, en dat duidelijk is dat als er klachten zijn, bij wie ze dan terecht kunnen. En we hebben ingebouwd dat wanneer er tijdens een controle discussie is, of er bij de persoon die gecontroleerd is vragen zijn of dat er nog zaken zijn die uitgesproken of toegelicht moeten worden.’

Integriteit

Zaanstad is ook bezig met het inrichten van een Bureau Integriteit. Op dit moment zijn er overigens geen integriteitsmeldingen volgens gemeentesecretaris Graaff. Wel zijn er nog vier klachten die nog afgehandeld moeten worden. Over de aard van die klachten wilde hij niets zeggen.

Door Merel Kan en Piet Bakker op basis van Zaanstad Beraad van 22 januari 2026.