Stijn Huisman (25) uit Jisp werkt voor zijn afstudeerproject aan de Hogeschool van Amsterdam aan een bijzondere opdracht. Hij wil Kort Zaans – dé website én app met nieuws in eenvoudige taal – beter zichtbaar maken voor de doelgroep.

Stijn studeert Creative Business aan de HvA. Sinds begin dit jaar werkt hij aan zijn afstudeerproject.

‘Ik ben begonnen met bedrijven in de buurt te benaderen. Kort Zaans sprong eruit. Het contact was prettig en het voelde meteen als een goede match.’

Stijn onderzoekt hoe Kort Zaans beter zichtbaar kan worden voor mensen die het nieuws wél willen volgen, maar het niet altijd makkelijk kunnen vinden. Zijn advies baseert hij onder meer op gesprekken met ambassadeurs van laaggeletterdheid, analyse van bestaande media en praktijkonderzoek.

Onzichtbaar

Eén op de zes Nederlanders heeft moeite met lezen en schrijven. Daardoor kan het lastig zijn om brieven te begrijpen of lokaal nieuws te volgen. Daarom startte De Orkaan vijf jaar geleden met Kort Zaans: nieuws in eenvoudige taal, met tekst, video en podcasts over de Zaanstreek. Er is ook een gratis app die makkelijk te downloaden is.

In de gemeente Zaanstad gaat het om ongeveer 15.310 inwoners tussen 16 en 65 jaar die moeite hebben met lezen en schrijven, zo’n 15 procent van de bevolking. In Wormerland en Oostzaan ligt het aandeel lager, rond de 6 procent.

Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven blijven vaak onzichtbaar. Schaamte speelt daarbij een grote rol. Veel mensen ontwikkelen slimme manieren om zich te redden, bijvoorbeeld door hulp te vragen bij brieven of formulieren, zonder dat anderen merken hoe lastig lezen en schrijven soms is.

Tegelijkertijd zegt taalvaardigheid weinig over talent of intelligentie. Zo werden ook mensen met leesproblemen of dyslexie succesvol, zoals schrijver Jacques Vriens en YouTuber Jordi van den Bussche.

Geduld en herhaling

Zijn eerste conclusie na weken onderzoek en gesprekken is: alleen online aanwezig zijn is niet genoeg. De doelgroep leest en schrijft weinig en is vaak minder digitaal vaardig. Daarom denkt Stijn er aan om op vertrouwde plekken, zoals huisartsen, bibliotheken en buurthuizen, Kort Zaans onder de aandacht te brengen.

Flyers en posters kunnen helpen om mensen met een klein zetje Kort Zaans te laten ontdekken is zijn idee. Facebook kan werken, Instagram minder. En vooral: blijven uitleggen dat Kort Zaans er is. Geduld en herhaling zijn belangrijk. Flyers, posters en herhaalde sociale media-posts zijn nodig om het nieuws bij de juiste mensen te krijgen, is zijn voorlopige conclusie.

‘Mee kunnen praten’

Omdat mensen die laaggeletterd zijn vaak ongelooflijk slimme manieren hebben bedacht om het te verbergen, vragen ze ook minder snel hulp. En ondertussen wordt de digitale wereld steeds ingewikkelder.

‘Veel mensen hebben een smartphone, maar kleine letters en ingewikkelde websites maken het lastig. Dan mis je gewoon het nieuws.’

Kort Zaans kan daar volgens hem iets in betekenen. Niet door het nieuws kinderlijk te maken, maar door het toegankelijk te houden.

‘Gewoon weten wat er in je buurt gebeurt. Mee kunnen praten. Dat is geen luxe.’

Toekomst

Tijdens zijn onderzoek leert Stijn veel over communicatie en doelgroepgericht werken.

‘Je ontdekt dat iets wat voor jou makkelijk is – lezen, internetten – voor iemand anders een enorme uitdaging kan zijn.’

Het eindproduct wordt een advies met concrete stappen en tips om Kort Zaans beter zichtbaar te maken voor de doelgroep. Op 1 maart moet zijn afstudeeronderzoek klaar zijn. Een week later volgt de verdediging.

Na zijn studie wil Stijn verder in de media, mogelijk in radio of marketing. Zijn afstudeerproject bij Kort Zaans is een eerste kans om echte impact te maken en theorie in praktijk te brengen.

‘Ik hoop dat mijn advies kan helpen om Kort Zaans nog meer mensen te bereiken die nu het nieuws missen.’

Door Marion Kors, gebaseerd op een gesprek met Stijn Huisman en eerdere publicaties op De Orkaan.