Kunnen bedrijven die ingeschreven staan in Bilthoven en Amsterdam een last onder dwangsom krijgen volgens de vergunningsplicht voor glazenwassers in Zaandam-Oost? Drie glazenwassers, twee broers en hun neef, kwamen gisteravond voor de bezwaarcommissie in het Stadhuis van Zaanstad om bezwaar te maken tegen de dwangsommen die hen zijn opgelegd voor glazenwassen zonder vergunning.

Deze commissie adviseert burgemeester Hamming over de bezwaren; hij bepaalt uiteindelijk of hij dat advies overneemt. Dit is de tweede keer in korte tijd dat een dergelijke zaak voor de bezwaarcommissie ligt. Enkele weken geleden verscheen ook een glazenwasser voor de commissie. Ditmaal brachten de glazenwassers wel een advocaat mee.

De kern van het conflict: een vergunningsplicht voor glazenwassers die sinds juli 2024 in Zaandam-Oost geldt. De ondernemers weigeren die vergunning aan te vragen, omdat ze stellen dat hun bedrijven niet in Zaandam-Oost gevestigd zijn, maar elders, in Bilthoven en in Amsterdam.

De gemeente Zaanstad denkt daar anders over en legt forse dwangsommen op van € 20.000 en € 40.000. Die € 40.000 is een verhoogde last die opgelegd wordt als een bedrijf na de last onder dwangsom doorgaat met lappen. Bij invordering moet de dwangsom betaald worden.

Schijnconstructie

Zaanstad zegt dat de glazenwassers hun bedrijven in werkelijkheid vanuit hun woonadres in Zaandam-Oost runnen, en niet vanuit de panden in Bilthoven en Amsterdam die zij huren en waar ze bij de KvK staan ingeschreven. De bedrijven waren vóór de invoering van de vergunningsplicht gevestigd in Zaandam-Oost op de woonadressen van de mannen. Volgens Bart Roozendaal, advocaat van de burgemeester, is het huren van deze panden een ‘papieren constructie’ om onder de vergunningsplicht uit te komen. 

Om dit vermoeden te staven, haalt Roozendaal een reeks aan voorbeelden aan. Volgens hem is het zo dat een pand in Bilthoven leegstaat, behalve een tafel, en het andere gevuld is met enkel een bureau en een niet-aangesloten computer. Verder doet de vestiging van de kantoorruimte van de derde glazenwasser volgens de gemeente dienst als een woonruimte voor de werknemers, maar niet als kantoor. 

Hoe weet de gemeente dit? Zij hebben regelmatig controles uitgevoerd en hebben bij de vestigingslocaties van de bedrijven gecontroleerd hoe het eruitzag en ze hebben de glazenwasser die als eerste aan bod kwam meermaals gevolgd. 

Hij zou zijn osmosewater (gefilterd water gebruikt door glazenwassers) bijtanken bij Prozaan in Oostzaan, en zijn vestiging in Bilthoven niet bezoeken.

Onderbuikgevoel

Advocaat Hayri Polat, die de glazenwassers bijstaat, is furieus. Hij noemt het optreden van de gemeente ‘schandalig’ en de bewijsvoering ‘drogredenen en een onderbuikgevoel’. Een burgemeester heeft jurisdictie in de eigen gemeente, stelt de advocaat:

‘De glazenwasser is gecontroleerd, achtervolgd, in Bilthoven. En wat een burgemeester ook niet mag, of de mensen die hij op cliënt afstuurt, is om dan contact op te nemen met een werknemer, en die te vragen of mijn cliënt hem wel goed betaalt. Of hij wel of niet aan alle verplichtingen voldoet. Of die werknemer misschien aangifte wil doen tegen mijn cliënt, dat soort dingen. Hier lusten de honden geen brood van. Ik heb geen goed woord over voor de gemeente.’

Of de burgemeester wel of niet bevoegd is om mensen te volgen en te controleren tot buiten de gemeentegrens betwist de advocaat van de gemeente op basis van hoofdstuk vijf van de Awb (Algemene wet bestuursrecht):

‘Het schouwen is een volledig legitieme vorm van toezicht. Met name als iemand zich uitschrijft bij de KvK en zich dan weer elders vestigt, dan mag hij zeker daar toezicht houden.’

Of dat klopt is voer voor juristen. Mag er volgens de Awb buiten de gemeentegrens gecontroleerd worden? Roozendaal stelt dat het mag, en Polat vindt van niet.

Omgekeerde wereld

Polat verklaart dat de gemeente er een omgekeerde wereld van maakt. Zijn cliënten moeten nu ineens aan de gemeente bewijzen dat zij wel echt gevestigd zijn in hun bedrijfspanden, in plaats van dat de gemeente moet bewijzen dat de glazenwassers dat niet zijn. 

‘Dus je kan niet iemand onder de vergunningsplicht laten vallen omdat jij vindt dat het zo moet zijn. Er moet een basis zijn.’

Polat benadrukt dat zijn cliënten juist hebben geïnvesteerd in een vestiging buiten Zaanstad om aan de regels te voldoen. Zijn cliënt zou daar zijn administratie hebben en klanten ontvangten:

‘Waarom zou mijn cliënt maandelijks duizenden euro’s huur betalen als hij daar niet zijn bedrijf heeft gevestigd? Mijn cliënt wil zich echt aan de regels houden, maar dan moeten de regels wel duidelijk zijn.’

Verhuizen

De advocaat van de bezwaarmakers stelt dat de gemeente Zaanstad de glazenwassers al op extra kosten heeft gejaagd met de huur van het pand, en er nu nog eens een extra dwangsom overheen komt. Roozendaal brengt daartegenin dat dit alles zou kunnen worden vermeden door simpelweg een vergunning aan te vragen. Aan dit punt werd verder geen aandacht besteed door de commissie.

De stelling van de gemeente dat, omdat de glazenwassers beginnen met werken vanuit thuis en daar wegrijden zij daarom hun locatie ook daar gevestigd hebben, vindt de advocaat van de glazenwassers onaanvaardbaar. 

‘Eigenlijk zegt de gemeente indirect: je moet verhuizen uit Zaanstad.’

Polta stelt dat als je de vergunning niet wil betalen, maar toch in Zaandam-Oost woont, het volgens de gemeente dus niet uitmaakt wat je doet.   

Kan wel

De gemeente heeft niet alleen een vergunningsplicht ingesteld, maar legt ook zware financiële sancties op. Voor twee van de drie ondernemers geldt dat de eerste dwangsom niet werd aangevochten. Volgens Polat omdat er sprake is van een taalachterstand, en omdat zij hem nog niet in de arm hadden genomen.

Roozendaal wijst erop dat bezwaar tegen de invordering van een dwangsom niet kan.

‘Dat betekent dat alle argumenten die naar voren kunnen worden gebracht tegen de last onder dwangsom die niet naar voren zijn gebracht tegen de onherroepelijke last niet in het kader van de invorderingsbeslissing [kunnen] worden beoordeeld.’

Hoewel het klopt dat tegen een onherroepelijk geworden handhavingsbesluit in beginsel niet bij de invordering bezwaar kan worden gemaakt, klopt het standpunt van de advocaat van de gemeente niet helemaal. Het is namelijk in uitzonderlijke gevallen wel mogelijk: ‘Een uitzonderlijk geval kan bijvoorbeeld worden aangenomen indien evident is dat er geen overtreding is gepleegd en/of betrokkene geen overtreder is.’ En dat betoogt de advocaat van de glazenwassers. In bezwaar gaan lijkt dus in uitzonderlijke gevallen mogelijk.

Polat doet meermaals een oproep aan de gemeente om het gesprek aan te gaan met de ondernemers in plaats van hen te overvallen met hoge boetes. Roozendaal pareert dat er genoeg gelegenheden zijn geweest voor overleg. 

‘Pas als er een invordering is, komt er communicatie vanuit de kant van het bedrijf, dus het verwijt dat de gemeente niet in gesprek wil, klopt niet.’

Bevoegdheid

Het centrale vraagstuk van de avond is de vraag hoever het toezicht van de gemeente reikt. Polat betwist de bevoegdheid van Zaanstadse ambtenaren om in Bilthoven en in Oostzaan – buiten de gemeentegrenzen – observaties uit te voeren. Roozendaal houdt vol dat ‘schouwen’ en ‘constateren’ wel is toegestaan, alleen het uitoefenen van dwangmiddelen niet. 

Verder blijft de vraag aan de commissie voor liggen of bedrijven die volgens de KvK in Bilthoven en Amsterdam gevestigd zijn een last onder dwangsom van een bedrijf gevestigd in Zaandam-Oost kunnen krijgen.

Dat de gemeente Zaanstad het niet zo nauw neemt met waar en hoe bedrijven precies bij de KvK ingeschreven staan, werd in hun telling van Zaanse glazenwassers al duidelijk.

Door Marijn Kerkhoven op basis van de hoorzitting op het gemeentehuis van Zaanstad op 2 december 2025. Foto Orkaan-archief. Hier ons glazenwassersdossier.