Hoe ‘vitaal’ zijn bomen Leeghwaterweg?

Aan de Leeghwaterweg in Zaandam staan 44 bomen op de nominatie om gekapt te worden. Volgens de kapvergunning zijn ze ‘dood of ziek’. Maar in het rapport bij die vergunning staat alleen dat er sprake is van ‘verminderde boomvitaliteit’. Wat niet hetzelfde is.

En zijn ze eigenlijk wel ‘minder vitaal’? Kan het bestaan dat bomen die gezond zijn, geoormerkt worden als verminderd vitaal, en daarom rijp zijn voor de kap? Ik zeg, ja dat kan. En hier volgt het bewijs.

Door David Sluis

Met een ‘Visual Tree assessment’ zijn de bomen langs de Leeghwaterweg beoordeeld. In de bijlage bij de omgevingsvergunning staat het zo verwoord:

‘VTA ofwel Visual Tree Assessment is een goed instrument om de zorg in relatie tot veiligheid planmatig en gestandaardiseerd aan te pakken. De visuele boomcontrole brengt in kaart welke bomen veiligheidsrisico’s opleveren.’

Verder wordt er gemeld dat risico’s kunnen worden vermeden door onderhoud of zelfs het kappen van bomen.

Klinkt logisch toch? Een bomenrij aan de Leeghwaterweg is vakkundig beoordeeld, de bomen vormen een risico en moeten weg.

Verdere motivatie om tot kappen over te gaan:

‘VolkerInfra PNH Zaanstreek-Waterland voert jaarlijks een VTA uit voor de bomen van de provincie Noord-Holland. Uit de VTA van 2018 en 2019 zijn binnen Zaanstreek-Waterland 99 bomen gekwalificeerd als risicovol omdat deze bomen dood of ziek zijn. Voor de veiligheid van de weggebruikers moeten deze daarom worden gekapt. De kap staat gepland voor het 4e kwartaal van 2020.’

Ook dit ziet er redelijk uit? Er is ook kaartmateriaal bijgevoegd waarop precies staat omschreven, per boom, wat de status is. Opmerkelijk is dat het onderzoek door VolkerInfra wordt gedaan, en dat de kapvergunning aan KWS (het moederconcern van VolkerInfra) is verstrekt.

Gisteren bezocht ik de Leeghwaterweg met het rapport in de hand en gewapend met een rolmaat.

Ik heb een steekproef genomen van de stamdiameters op 130cm hoogte. Als je naar de kaart kijkt zijn de bomen allemaal precies 80 cm in diameter. Natuurlijk, als je doet aan afronden zou dat kunnen. Ik heb dus ook maar afgerond: bijvoorbeeld 56cm wordt 60cm. Het gekke wil dat ik geen enkele boom van 80cm in diameter vond. De grootste waren ca 60cm. En er stond er eentje tussen van 40cm in diameter (zie de foto met de witte map van 30cm ter vergelijking).

Hoe komt VolkerInfra aan deze maten? Als zoiets simpels als de stam-diameter al niet klopt, en het rapport dateert van 2019, is de rest van de beoordeling dan wel aannemelijk? Alle bomen hebben dezelfde kwalificatie gekregen op dat stuk (en nog een aantal daaromheen), te weten: ‘Boomvitaliteit vermindering’.

Het hele rapport gaat over 99 bomen die gekapt moeten worden. De helft daarvan staat verspreid – soms 2 of 3 bij elkaar – langs de N515 en de N246 (Assendelft, Westzaan, Zaandam). Een groot deel van die ‘andere’ helft is ziek (Wilgenhoutrups, Houtrot, Plakoksel) of bijna dood (‘afsterving’, ‘aantasting’). De helft daarvan is minder vitaal. Maar langs de Leeghwaterweg is de hele rij van 44 bomen in z’n geheel ‘minder vitaal’.

Opmerkelijk is dat verderop langs de Leeghwaterweg identieke rijtjes staan met eveneens Canadese populieren. Die bomen ogen qua vitaliteit exact hetzelfde. Nu ben ik geen absolute bomenexpert, maar ik heb wel enige achtergrond, bovendien heb ik lang in het onderhoud van hoogstamfruit gezeten, dus ik ben niet helemaal blanco. Ik zag geen verschillen, maar oordeel liever zelf.

Dit rijtje mag blijven, is vitaal:

Deze rij (tussen Zaans Schans en voetbalvelden) moet verdwijnen, want de bomen zouden niet vitaal zijn:

Misschien nog vreemder is dat ik een boom vond ter hoogte van het St. Michaël College, waar iemand ooit met zijn/haar auto tegenop botste. Een flinke wond is zichtbaar. De wond is aan het inrotten. Daarnaast laat de bast los op delen (zie foto’s).

gebutste boom
inrotten

Als er toch één boom is die zou kwalificeren voor ‘boomvitaliteit vermindering‘ dan wel kap, is die het wel. Maar volgens de beoordeling is ie kerngezond, want hij is nergens terug te vinden, terwijl de kaarten suggereren dat men de gehele Leeghwaterweg heeft gezien en beoordeeld.

Het Onderzoek is uitgevoerd op 8 januari 2019 (volgens het rapport). De vraag is of dan wel een goede beoordeling is te maken van bomen zonder blad? Eén van de tekenen van verminderde vitaliteit is de aanwezigheid van gele bladeren.

Wie het weet mag het zeggen, maar iets in mij zegt dat er iets niet klopt. De bomen lijken onwenselijk en worden weggeschreven onder het predicaat ‘Boomvitaliteit vermindering’. Dit terwijl identieke bomen aan dezelfde weg geen slechte beoordeling krijgen.

Het assessment is in opdracht van de Provincie Noord-Holland uitgevoerd. Op basis daarvan heeft Zaanstad de vergunning afgegeven. Heeft men blind vertrouwd op dit onderzoek, zonder kritische vragen te stellen? Heeft men zelf een veldbezoek gebracht?


De Orkaan heeft vragen gesteld aan zowel de Provincie als de Gemeente. Die hebben het uitgezet in de organisatie. Concreet willen we weten of er een verklaring is voor het feit dat er een hele rij van 44 bomen ‘minder vitaal’ is terwijl op alle andere plekken alleen losstaande bomen als kaprijp worden gezien. Ook willen we weten of een beoordeling in januari wel mogelijk is ,waarom de maten van VolkerInfra niet kloppen en hoe het komt dat alle bomen een identieke beoordeling hebben gekregen. Daarnaast zijn we benieuwd of Provincie en Gemeente geen belangenverstrengeling zien: dat het bedrijf dat de gezondheid van de bomen onderzoekt, ook de kap uitvoert. Aan Zaanstad vroegen we ook of er nog een eigen beoordeling van de bomen heeft plaatsgevonden of dat er alleen op het rapport van VolkerInfra is afgegaan.

Inmiddels zijn er al wel door diverse particulieren in instanties bezwaren bij Zaanstad ingediend tegen het kappen van de rij bomen langs de Leeghwaterweg.

23 reacties op Hoe ‘vitaal’ zijn bomen Leeghwaterweg?

  1. Rick Schellingerhout schreef:

    Goed werk David! Dank! Keep on doing thr green works!

  2. Peter den Herder schreef:

    Weer een staaltje van kappen van de gemeente. Zoals eerder vermeld heb ik een leven geleden in het bestuur van de wijkbeheer Zaandam zuid gezeten. Ik woonde destijds in de B ter Laanstraat. Bij de toenmalige herinrichting moesten de bomen ook weg. Als je het rapport las werd je bang en gaf je de gemeente gelijk. Een contra expertise leverde echter een heel ander beeld op. Een beeld wat wij als bewoners ook zagen. Na veel overleg is de herinrichting gedaan met de bomen die (nog steeds) een prachtig aanzicht geven. Een gemeente heeft altijd klaarblijkelijk om diverse redenen de drang om te kappen Vaak onder het mom van.. Zaanstad kent vele ( mislukte en verminkende ) voorbeelden. Kijk bv onlangs op het Zaaneiland Ik ben blij met je onderzoek en ik hoop dat je nog even volhoud. De bomen zijn prachtig en belangrijk.

    • Pien Krijger schreef:

      Fijn dat dit eens uitgezocht is, want dit gevoel krijg je wel altijd als je leest dat er weer eens prachtige bomen gekapt moeten worden. Ik snap nooit wat van het bomenbeleid van de gemeente. En inderdaad zoals Peter den Herder schrijft: op het Zaaneiland hebben we het helaas niet tegen kunnen houden en zijn er ‘luciferhoutjes’ teruggeplant, waarvan er al veel dood zijn. Ik ben nog steeds aan het proberen met de gemeente om deze vervangen te krijgen, maar dat lukt al ongeveer 2 jaar niet.

      • Herma Assen schreef:

        Ben op de Kapelhof al vanaf augustus 2016 bezig 2 salix alba’s (10 meter hoge wilgen) terug te krijgen, die zijn verdwenen na een noodkap. Volgens de bomenman van Zaanstad is er een behoorlijke achterstand met de herplant. Dus nog even geduld.

  3. p.hoogkamer schreef:

    Hoi David, geld je conclusie ook voor de populieren die langs de N246 bij westzaan staan?
    In 1 van de bomen hangt een vleermuis kast. zou die bewoont zijn?
    mvrgrtjs

  4. Laurence Gallet schreef:

    Goed speurwerk ! Bomen redden aub ☺💓

  5. Jaime Thiel schreef:

    Kunnen bewoners hier nog iets tegen doen?

  6. Hans Postel schreef:

    Het zaakje stinkt!

  7. Willem Kooijman schreef:

    Goed dat dit nader wordt onderzocht.
    Wat een kaalslag zou dat zijn zo naast de Zaanse Schans; zonde van die mooie bomen!
    En is dit niet heel toevallig de plek waar de ‘iconische’ brug moest komen naar de Zakkenhandel / Parkeergarage?
    En is die plek niet net aangekocht door de stichting de Zaanse Schans?
    Toch een beetje raar dat nou net die bomen tussen het Zaans Museum en de Zakkenhandel weg moeten…

    • David Sluis schreef:

      Canadese populieren zijn veel aangeplant tbv de klompen industrie. Ik zou zeggen een bord erbij in 5 talen en mensen kijken met open mond naar deze iconische bomen.

  8. Monique Zonneveld schreef:

    Heel scherp opgemerkt David. En dieptriest hoe deze bomen beoordeeld zijn. Schande.

  9. Jan Broersma schreef:

    Dit lijkt op belangen verstrengeling en achterkamertjespolitiek ik hoop dat er vragen gesteld worden in de Zaanse gemeenteraad, want dit moet tot de bodem uitgezocht worden en de verantwoordelijke moeten maar eens met de billen bloot! Goed artikel David! Bedankt namens alle natuur liefhebbers.

  10. Siem van Westen schreef:

    Deze bomen langs de gehele Leeghwaterweg zijn pas , begin dit jaar,helemaal onder handen genomen.
    Het zijn wel bomen die bij elke flinke stortbui of harde wind erg veel takken verliezen. De weg ligt dan bezaaid met takjes en soms ook mega takken!
    Of ze gezond zijn of niet , weet ik niet.
    Maar dat twee bedrijven die verbonden zijn de klus moeten klaren is……. bijzonder!?

  11. Alexandra Cichecki schreef:

    Bomen visueel beoordelen op vitaliteit in januari?!?
    De slager keurt zijn eigen vlees.

    Het zaakje stinkt overduidelijk….
    En hoeveel betaalt de gemeente wel niet voor zo’n onzinrapport dat blijkbaar andere belangen dient?

  12. Siem van Westen schreef:

    Deze bomen langs de gehele Leeghwaterweg zijn pas , begin dit jaar,helemaal onder handen genomen.
    Het zijn wel bomen die bij elke flinke stortbui of harde wind erg veel takken verliezen. De weg ligt dan bezaaid met takjes en soms ook mega takken!
    Of ze gezond zijn of niet , weet ik niet.
    Maar dat twee bedrijven die verbonden zijn de klus moeten klaren is……. bijzonder!?

  13. Ron Couwenhoven schreef:

    Bij elke storm breken er takken af. Dat weg ligt dan bezaaid. Vaak met hele dikke takken. Dus het is logisch dat er gekapt wordt. Jammer dat wel, maar het is niet anders.

    • David Sluis schreef:

      Beste Ron, zo werkt het gelukkig niet, en bovendien is je waarneming ietwat overdreven. Ik rijd daar ook zeer regelmatig. Bij hele zware storm breken soms takken af, dat zie je overal dan in den lande. Maar is dit een reden tot kap? Wat blijft er dan over? Stel je nu dan voor om de hele Leegwaterweg dan maar te ontdoen van Canadese populieren?
      En zou je wel voor herplant zijn daar? Ik heb zo een vermoeden…
      Beetje stemmingmakerij. Er zijn andere belangen, kijk daar ook eens naar aub.

    • Siem van Westen schreef:

      Maar om dit probleem te ondervangen was er begin dit jaar langdurig zaagwerk . Alle “ twijfelachtige” takken werden bijvoorbaat verwijdert. Dus zouden ze er weer even tegenaan kunnen?

  14. John Stevens schreef:

    Dat er tijdens harde wind takken van af komen, lijkt mij normaal.Dit hoort nou een maal bij bomen.Ik denk dat een hoop mensen, die zich nog steeds niet bewust zijn, van het enorme belang van bomen.
    Dus laten staan!

  15. Aris Bakker schreef:

    Wij van WC eend adviseren: WC eend. Het onderzoek is door VolkerInfra gedaan, en de kapvergunning is aan KWS (het moederconcern van VolkerInfra) verstrekt 🙂

  16. Marcel Wijkstra schreef:

    In de huidige tijd van fijnstof, stikstof en koolstof zou een gemeente er goed aan doen verder te kijken dan alleen maar “hinder voor het verkeer”. Bomen zijn ontzetten goeie filters en houden de temperatuur in bedwang, daar kan geen herplant tegenop.

    Gelukkig kregen we in de Engewormer wel medewerking van het Hoogheemraadschap HHNK én gemeente Wormerland om 5 i.p.v. 18 bomen te kappen. Hopelijk zijn Provincie N-H en gemeente Zaanstad ook bereid tot overleg, het zou ze sieren…

  17. Bernhard Boot schreef:

    ’t Is toch bijzonder triest dat het voor de mal houden van de bevolking hoogtij viert bij de gemeente. In dit geval wordt door David Sluis duidelijk aangetoond dat er geen enkel serieus onderzoek is geweest en men maar wat heeft opgeschreven waarbij ook nog belangenverstrengeling uit blijkt. Ik word er heel naar van! Waar de hele wereld geen boom meer kan missen, lijkt Zaanstad nog steeds schaduwrijke bomen als lastig te ervaren.

Hier vind je onze regels

Reageren? Ja, graag!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *