Burgemeester Jan Hamming heeft de gemeenteraad laten weten dat de beloofde reflectie op de politieke crisis in Zaanstad niet doorgaat. Niemand van de opgestapte wethouders en raadsleden wil meewerken of zich verantwoorden over hun vertrek.
In een brief van vandaag, 2 februari, schrijft Hamming dat hij na de raadsvergadering van 27 november het voortouw zou nemen bij een reflectie op de ‘ontstane situatie’. Die toezegging deed hij na het plotselinge vertrek van beide wethouders en vier raadsleden van de PvdA en GroenLinks.
Volgens de burgemeester is deelname van de betrokkenen ‘essentieel en randvoorwaardelijk’ voor een zinvolle reflectie. Maar alle (voormalige) raadsleden en wethouders die zijn opgestapt hebben laten weten geen onderdeel te willen zijn van dat proces. Daarmee zou, volgens de burgemeester, een brede terugblik op de gebeurtenissen feitelijk onmogelijk worden.
Stuurgroep Samenspel
Wat er wél gebeurt, is beperkt. De reflectie wordt vooralsnog teruggebracht tot een bespreking in de ‘Stuurgroep Samenspel’, naar aanleiding van de raadsdiscussie over de media-aandacht rond het Interventieteam. Dat overleg staat nog op de agenda, maar dat gaat dus over een klein deel van de bredere politieke crisis. We zullen informeren naar de uitkomst van die besprekingen, en hopen op openbaarheid (vingers gekruist).
De brief staat in scherp contrast met de belofte die Hamming eind november deed. Toen sprak hij in de raad over een ‘ongekende en ongewenste’ situatie en zei hij dat de gebeurtenissen een ‘kras op zijn ziel’ waren. Hij beloofde lessen te trekken en ‘op korte termijn’ bij de raad terug te komen met een reflectie.
Die raadsvergadering van 27 november was uitzonderlijk. De PvdA-fractie was afwezig, raadsleden Geert Rijken, Marieke Visser en Hans Stokebrand (PvdA) en Natascha Stroo (GroenLinks) waren opgestapt en twee wethouders René Tuijn en Wessel Breunesse hadden hun ontslag ingediend. In de raad klonk zorg over de lege stoelen, het verlies van vertrouwen en de bestuurlijke schade voor de gemeente.
Meer vragen
Dat de politieke hoofdrolspelers zich onttrekken aan publieke verantwoording, terwijl de raad en de gemeente achterblijven met vragen, roept alleen maar meer vragen op.
Hamming schrijft dat hij ‘op dit moment geen andere mogelijkheid’ ziet dan deze beperkte vorm van reflectie. Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht blijft de crisis daarmee onopgelost. En de beloofde lessen blijven onzichtbaar.
Door Merel Kan en Piet Bakker op basis van de brief van burgemeester Hamming aan de raad en het Orkaan-archief. De foto boven werd gemaakt, door Pascal Fielmich, tijdens het afscheidsfeest dat de gemeente voor het wethouders-duo organiseerde (daaraan werkten zij wel mee).
Dit artikel bevestigt opnieuw het patroon van geslotenheid in Zaanstad. Het is onacceptabel dat wethouders en raadsleden – die een publieke functie vervullen – opstappen zonder verantwoording af te leggen naar de inwoners. De bewering dat dit slechts om een intern partijconflict gaat, is ongeloofwaardig. Er is duidelijk meer aan de hand.
Ook de stuurgroep Samenspel is een schoolvoorbeeld van ondoorzichtig bestuur: ambtenaren, college en raadsleden bespreken achter gesloten deuren zaken van publiek belang. In een democratie horen besluitvorming en reflectie transparant te zijn. Het feit dat opgestapte bestuurders niet meewerken aan een onafhankelijke reflectie bevestigt alleen maar dat er iets wezenlijks verborgen wordt gehouden.
De inwoners van Zaanstad verdienen openheid. Wij eisen dat het College van B&W dit onderzoek alsnog openbaar maakt en dat bestuurders hun verantwoordelijkheid nemen – ook na hun aftreden.
In een democratie leg je verantwoording af over je handelen. Eigenlijk hadden ze dat moeten doen vóórdat ze vertrokken.
Dat die raadszetels leeg blijven is schandelijk, die lui hebben zich laten kiezen voor vier jaar en geven de kiezers nu een dikke vinger. Er zou een sanctie op moeten staan, want het gebeurt veel te vaak in de nederlandse politiek dat men vrolijk vertrekt na gekozen te zijn. Politici die zich kandidaat stellen als volksvertegenwoordiger(!), gekozen worden en -geen deel uitmakend van een nieuw coalitiebestuur- zich plots realiseren zich toch meer bestuurder te voelen en dan vertrekken. Oplichters!
Ik vraag me af wie de voornaamste stokebrand is geweest in dit hele gedoe.
Als je een sanctie stelt op voortijdig stoppen als raadslid of wethouder, stelt niemand zich nog verkiesbaar. Dat is de achterdeur uit. Zoiets ondermijnt de democratie. Niet doen. En dan: wanneer is dat vertrek “voortijdig”? Misschien was het wel gewoon eens tijd?
Wie opstapt, geeft zijn recht van spreken op. En hoeft inderdaad geen verantwoording af te leggen. Althans: in de politieke arena. Wie weet doet een van hen ooit een persoonlijk boekje open over dit Zaanse treurspel. Ik zie de titel voor me: “Doek dicht”.
Het is natuurlijk alles bij elkaar een lelijk gebeuren, met voor de vertrekkers het verloren eigen gelijk, ingeleverde invloed, gekrenkte ego’s, gekraste zielen. Zij trekken aan het kortste eind en dat is al een aardige sanctie. En de inwoners mogen straks met de verkiezingen uitzoeken welke partijen zij vertrouwen. Dat vertrouwen heeft misschien wel de grootste deuk opgelopen. Daar ligt herstelwerk.
De weigering van de weglopers om te reflecteren komt wel heel onprofessioneel over. Ik noem dat onverantwoordelijk gedrag van politici die zich bereid hebben getoond om verantwoordelijkheid te dragen voor het besturen van onze gemeente. Vervolgens geeft men er plotseling de brui aan en is niet meer bereid om enige verantwoording daarover af te leggen richting de Zaanse burgers.
Ik denk dat de weglopers hun partij er geen dienst mee bewijzen met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht maar ook niet aan de Zaanse politiek in brede zin.
ego ten top hoop we nadenken met verkiezingen wat een triestheid