Geen entree-heffing op de Zaanse Schans per april, geen nieuw fietspad, geen digitale kaart-controle, geen ontheffingen, geen afsluiting. Het hele Zaanse Schans-circus, dat voor het begin van dit toeristenseizoen was aangekondigd, is een jaar uitgesteld. Een ‘complex traject als toekomstbestendige Zaanse Schans heeft iets meer tijd nodig’, volgens Zaanstad. Er wordt nu ingezet op ‘voorjaar 2027’.
Verrassend is die keus niet. Behalve dat er veel kritiek op de vaak nog niet uitgewerkte plannen was, hangt er ook nog steeds een referendum boven de markt. Het referendumverzoek is door de gemeenteraad – tegen juridische adviezen in – afgewezen. Tot 9 januari 2026 kunnen de indieners in beroep gaan bij de rechtbank tegen die beslissing.
Zorgvuldig
Zaanstad brengt het uitstel van de ‘besluitvorming rondom de start van het heffen van entree voor toeristen op de Zaanse Schans’ als een besluit om ‘de besluitvorming zorgvuldig voor te bereiden’. Wethouder Gerard Slegers (die het dossier overnam van zijn opgestapte collega Wessel Breunese):
‘om dit proces te laten slagen, kiezen we nu bewust voor zorgvuldigheid boven snelheid.’
De beloofde afsluiting per 1 april 2026 is dus van de baan. Het college kreeg in mei 2025 een reddingsboei toegeworpen door de raad middels een amendement waarbij invoering ook later kon. Daar is nu dankbaar gebruik van gemaakt.
Uit de rapportage blijkt ook dat Stichting de Zaanse Schans en het Zaans Museum ‘werken aan het samenvoegen van hun organisaties’. Medio 2026 moet dat duidelijker zijn.
Fietspad
Wat is er de afgelopen maanden wel gebeurd? Er wordt nog steeds gepraat met ‘alle relevante belanghebbenden op de Zaanse Schans’. Over het verleggen van het fietspad zegt het college dat daar ‘meer tijd dan oorspronkelijk voorzien’ voor nodig is. De provincie Noord-Holland zou overigens ‘onder voorwaarden bereid (zijn) om mee te werken aan de verlegging van deze belangrijke fietsverbinding’.
In januari zal volgens de gemeente een ‘definitief tracé en voorlopig ontwerp bekend zijn’. Dan wordt meteen de aanvraag bij de Vervoerregio ingediend voor ondersteuning.
Om erachter te komen hoe het nu precies zit met voetgangers op het fietspad wordt in 2026 met radarsensoren het aantal fietsers en wandelaars geteld.
Gratis toegang
Een ander heikel punt is de gratis toegang voor inwoners van Zaanstad en Wormerland. De gemeente is voorzichtig: ‘er zijn scenario’s en varianten denkbaar die gratis toegang voor Zaankanters mogelijk maken, dan wel belemmeringen hiervoor verkleinen’. In het persbericht wordt een positiever toontje aangeslagen: het is ‘juridisch mogelijk om inwoners van Zaanstad en Wormerland gratis toegang te blijven bieden, zelfs na onttrekking van het gebied aan de openbaarheid’.
Halve of gedeeltelijke invoering van de plannen is overigens onmogelijk:
‘het volledige model moet worden ingevoerd, inclusief het verleggen van het fietspad, dat nu over de Kalverringdijk loopt. Daarbij mag er geen fysiek hek om de Zaanse Schans heen worden geplaatst en moet de toegang voor inwoners van Zaanstad en Wormerland gratis blijven.’
Planning
Dus de vraag wordt of dat wel in april 2027 geregeld kan zijn. Zaanstad heeft nog ‘geen overall planning voor het totale programma Zaanse Schans’. Maar langer dan een jaar mag het eigenlijk niet duren:
‘Het is cruciaal dat er niet meer dan een jaar extra wordt gebruikt. De erfgoedpartijen hebben behoefte aan toekomstperspectief. De financiële nood van deze partijen is groot. Zonder zicht op een duurzaam exploitatiemodel dat een bijdrage levert aan de exploitatie van de Zaanse Schans, de musea, de molens en het onderhoud van het erfgoed kunnen zij niet verder.’
Lees hier ons dossier over de afsluiting.
Door Piet Bakker op basis van Voortgangsrapportage Zaanse Schans. Foto: De Orkaan.
Hoe lang zijn ze nu al bezig met dat fietspad?
En nog is er geen besluit genomen over het tracé!
Een jaar of 10 geleden waren er al plannen voor dit fietspad en over de bouw van een parkeergarage tegenover het huidige parkeerterrein maar er is niets gebeurd.
De Orkaan heeft hier nog over geschreven in de reeks Zaanse Dromen.
2027 kunnen ze ook wel vergeten, 2030 komt eerst,dat omgelegde fiets komt dwars door de Kalverpolder en naar mijn weten is dat natura 2000 gebied dus de milieuclubjes zullen zich wel weer gaan roeren.
Dus er zal nog heel wat moeten gebeuren wil er een vergunning verstrekt worden.
Zaanstad zal met een veel groter plaatje moeten komen dan alleen een ticketsysteem en een omgelegd fietspad.
Zoals in de reacties al is gezegd zullen er meer sanitaire voorzieningen en parkeergelegenheid moeten komen en er zal iets moeten gebeuren aan de parkeeroverlast in onder andere oud Zaandijk en Oud Koog.
En dan lost Herman van Egdom het parkeerprobleem deels op door zijn terrein beschikbaar te stellen mag dat niet meer van de gemeente (lees wethouder $legers, de wethouder die meer problemen creeert dan oplost)
In maart zijn er gemeenteraadsverkiezingen dan wordt hopelijk de zittende raad weffestemt en komt er een nieuwe ploeg die hopelijk schoon schip gaat maken maar dit laatste zal ook wel een Zaanse Droom blijven.
maar hopelijk kunnen er op korte termijn wel wat kleine maatregelen getroffen worden. er is bv. letterlijk en figuurlijk hoge nood voor meer sanitaire voorzieningen.
Bij de Hempont (Zaanse kant) staat een openbaar toilet, misschien kan zoiets ook op de schans geplaatst worden. Er zal toch wel ergens een waterleiding te vinden zijn om door te spoelen en een afvoer om de behoefte af te voeren?
Waarom een openbaar toilet aansluiten op de waterleiding, de Zaan ligt er toch?
Regenwater opvangen en dat gebruiken kan natuurlijk ook.
Gewoon het toilet doorspoelen met Zaan- of regenwater, dan worden er geen duizenden liters kostbaar drinkwater verspilt en bordjes ophangen bij de wasbakken dat het geen drinkwater is,
dit wordt uitgesteld tot na de verkiezingen. Zou mooi zijn als alle partijen voor de verkiezingen kleur bekennen.
Als het nieuwe fietspad loopt van Wormer naar het Michels college , mag je dan over steken naar het Haaldersbroek? Anders is het geen doorlopend pad meer naar Zaandam.
Van uitstel komt afstel!
Het is geen uitstel van de plannen omdat ze geen zin hebben om het sneller te regelen. Het is niet nu al de plannen afstellen omdat het te ingewikkeld wordt.
Dat jaartje uitstel kunnen er zomaar twee of meer (of inderdaad afstel) worden omdat er wel erg veel gebeuren en geregeld moet worden.