Anneke van Dok: Goede voornemens 

Wethouder Natasja Groothuismink (ROSA) heeft gisteren in Madurodam, namens het college van Burgemeester en Wethouders van Zaanstad, de Direct Duidelijk Deal ondertekend.

Met die handtekening beloofde ze dat de gemeente Zaanstad heldere taal gaat gebruiken, waardoor de burgers besluiten en mededelingen beter zullen begrijpen. Direct Duidelijk is een landelijk netwerk van organisaties die zich bezighouden met overheidscommunicatie.

Aan de officiële ondertekening, door de vertegenwoordigers van diverse gemeenten en diensten, ging een pittige discussie vooraf. Er werd openhartig gesproken over de fouten die in de interactie tussen bestuurders en burgers zijn geslopen. ‘Spreek en schrijf je moerstaal,’ was de boodschap, maar de uitvoering van zo’n voornemen blijkt in de praktijk toch weerbarstig. Vooral als het gebruik van jargon en anonieme computersystemen de taal van bestuurders en ambtenaren vervormen. 

Moeilijke woorden in een tekst zijn een hindernis, maar het onvermogen om zich te verplaatsen in de positie en de emoties van een burger is nog veel kwalijker. Daar kan geen schrijfcursus tegenop.

Door mijn lange ervaring als burgemeester, in combinatie met mijn verleden en heden als journaliste en columniste, kon ik mijn bijdrage leveren aan de discussie. Ik erger me de laatste tijd steeds vaker aan het gebrek aan inleving van de afzender voor de ontvanger. Er moet meer zorg worden besteed aan elke tekst die het gemeentehuis verlaat. Soms door iets meer woorden te gebruiken. Veel vaker wordt de leesbaarheid juist vergroot door minder, maar beter gekozen, woorden. Een telefoonnummer van de afzender bespaart zowel de burger als de ambtenaar veel tijd en kosten. Een wethouder uit Eindhoven kon die stelling vanuit haar eigen praktijk onderschrijven. Een betere interactie tussen ambtenaren en burgers heeft Eindhoven al veel geld bespaard; onder andere door de vermindering van het aantal bezwaarschriften. Zo mag een burger van die stad een onleesbare brief gewoon terugzenden.

Natasja Groothuismink kon Zaanstad in het zonnetje zetten door te beschrijven wat er al is verbeterd door het project Helder Zaans. Ikzelf pleitte voor het terugbrengen van gezichten en namen in het berichtenverkeer, waar nu monitors, menu’s en no replyrobots de kloof tussen overheid en burger en burgers onderling dreigen te vergroten. Ik heb het opgegeven me in zo’n anoniem keurslijf te laten dwingen. Ik schrijf gewoon een papieren brief en doe hem in een envelop met een postzegel erop. En waarachtig, met succes. Ik kreeg eindelijk een correct antwoord van de belastingdienst. Geschreven door een meneer, die zijn handtekening eronder had gezet.

Deel dit artikel:

10 reacties

  • Jaap Meeuwsen

    Misschien kunnen we dan gelijk af van al die malle onnodige afkortingen ?

    • Jacob Cabida

      Ja, dat ben ik helemaal met je eens! Door het veelvuldige gebruik van afkortingen weet ik heel vaak niet waar de brief precies over gaat of wat de afzender precies verwacht van mij! En dit is natuurlijk heel gemakkelijk op te lossen; instanties zoals de gemeente de instructies geven voortaan geen afkortingen meer te gebruiken!

      • Anneke van dok

        Helemaal mee eens, die afkortingen zijn me een doorn in het oog. Vooral als ze steeds weer nieuwe afkortingen gebruiken voor zaken, die gewoon bij hun naam kunnen worden genoemd. Zoals een uittreksel uit het bevolkingsregister.

        • Jaap Meeuwsen

          Er zijn tegenwoordig zat artikelen waarin instanties of regelingen genoemd worden waarvan ik de betekenis moet opzoeken op internet.
          Kan toch niet de bedoeling zijn lijkt me.

  • Dré Prijs

    Direct Duidelijk. Mooi! Op 13 oktober brengen ROSA, SP, DENK en DZ de ‘Motie vreemd Penny Wise Pound Foolish Guisweg’ in stemming. We zijn op de goede weg! 😉

  • Ron Bouw

    En nu nog participeren (overleggen met belanghebbende) is dat de volgende stap van dit college?

  • Herman Aartsen

    Als de motie dan ook nog in het Nederlands wordt benaamd is het helemaal duidelijk

  • dick siebeling

    dit onderwerp keert regelmatig terug onder de ambtenaren

  • Tessa Berghouwer

    Direct Duidelijk is een prima initiatief. Ik hoop wel graag (te zijner tijd op de website van de gemeente bijvoorbeeld) te lezen welke afspraken er zijn, of nog worden gemaakt, over wat er concreet wordt verbeterd en hoe de resultaten daarvan beoordeeld worden. Bijvoorbeeld door een testpanel van inwoners. Het zou ook mooi zijn om te kunnen lezen wat er de afgelopen tijd al verbeterd is.
    Direct duidelijk schrijven is ook van groot belang voor een open overheid. Iedereen moet kunnen begrijpen hoe een besluit van de overheid tot stand is gekomen.

  • Helemaal vóór het gebruik van duidelijke taal. Beter onderwijs had de leesvaardigheid wellicht kunnen helpen.

Reageren? Ja, graag! Houd je aan onze regels

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *