Van de 327 raadsvoorstellen die de afgelopen vier jaar in de gemeenteraad van Zaanstad op tafel lagen, werden er slechts twee weggestemd. De rest werd aangenomen – op de coalitie (en D66) kan je rekenen. Een succespercentage van ruim 99 procent. Alleen de Parkeervisie 2024 en de gebiedsvisie Balkenhaventerrein haalden het niet. Vooral dat laatste was pijnlijk: het voorstel werd unaniem verworpen.
Beide dossiers zijn grote en gevoelige onderwerpen voor het college. Bij de Parkeervisie 2024 werden vooraf niet minder dan veertig moties en amendementen ingediend, een record. Doorslaggevend was een VVD-amendement om de soepelere parkeernorm uit 2018 te gebruiken in plaats van de strengere norm uit 2024.
Linkse partijen vonden dat de visie daarmee ‘kapot geamendeerd’ was en stemden tegen. De rechtse collegepartijen: VVD, POV en CDA, stemden voor. Maar dat was niet genoeg voor een meerderheid. De rest van de raad stemde tegen, waardoor het voorstel sneuvelde.
De eerste mislukking van het college kwam al eerder. Eind 2022 strandde de gebiedsvisie Balkenhaventerrein, de gedroomde oplossing van het slepende Hemkade-dossier. Het conflict draait om de toegang tot het huis van de familie Groen, die via het terrein van North Sea Venue van eigenaar Ivar Moens loopt.
De gemeente wilde het probleem oplossen met een nieuwe weg. Zowel de betrokken partijen als de voltallige raad waren tegen. Het voorstel werd unaniem verworpen en blijft tot op de dag van vandaag dooretteren.
Rugdekking
De unanieme oppositie vanuit de raad bleek een unicum. Buiten deze twee dossiers kreeg het college vrijwel altijd steun van de raad. Van startnotitie tot beleidskader tot omgevingsvisie: meestal stonden de neuzen dezelfde kant op. Soms was steun van de oppositie nodig als een coalitiepartij afhaakte, maar dat gebeurde zelden.
De POV stemde tien keer tegen een raadsvoorstel, acht keer als enige coalitiepartij. ROSA stemde zes keer tegen; één keer samen met GroenLinks, bij hun oppositie tegen huurderscontroles in Zaandam-Oost.
De PvdA stemde als enige coalitiepartij tegen de gedeeltelijke openbaarmaking van het integriteitsonderzoek naar Juliëte Rot. De VVD stemde tegen het beleidskader kleine windturbines op agrarische grond. Het CDA stemde tegen het bestemmingsplan Badhuisweg 1.
I told you so
Oppositiepartij D66 stemde niet alleen tegen de twee voorstellen die uiteindelijk sneuvelden, maar ook tegen het voorkeursalternatief Guisweg – waar ook ROSA tegen stemde – en twee besluiten over het Zaanse Schans-referendum. De oppositiepartij is daarmee aanzienlijk meegaander / constructiever (doorhalen wat niet gewenst is) dan de POV.
Toen het voorkeursalternatief Guisweg later niet door de stikstoftoets kwam, volgde een I told you so richting wethouder Gerard Slegers. De raad had het voorstel in meerderheid gesteund, maar de stikstoftoets zette er alsnog een streep door.
Ook de ChristenUnie stemt relatief vaak mee met het college; de partij stemde in totaal twaalf keer tegen een raadsvoorstel.
Aan de oppositionelere kant van het spectrum stemt de PVV het vaakst tegen: 89 keer. DZ kwam tot 59 tegenstemmen, de Partij voor de Dieren tot 45, de SP tot 37 en LZ tot 31.
Dat laatste cijfer is niet één op één vergelijkbaar. LZ bestaat pas sinds november 2023; eerdere besluiten tellen niet mee. Voor DENK wordt alleen het stemgedrag meegenomen sinds begin 2025, toen fractievoorzitter Erdoğan Şahin toetrad tot de raad. Sindsdien stemde DENK acht keer tegen een raadsvoorstel.
Door Marijn Kerkhoven op basis van de totale stemmingen in de raadsperiode vanaf de verkiezingen van 2022 tot en met januari 2026 en eerder nieuws op de Orkaan. Wij nemen hoe de fractievoorzitter stemt als uitgangspunt en gaan verder uit van volledige fractiediscipline. (Wat erin resulteert dat de DENK-cijfers pas sinds begin 2025 worden meegeteld). Foto boven toenmalig wethouder Wessel Breunesse (rechts) en Balkenhavenbewoonster Elvira Groen (links). Foto onder is Wethouder Gerard Slegers (CDA) in gesprek met een kritische raad over de parkeervisie.
