De commissie van GroenLinks-PvdA die de kandidaten voor de komende gemeenteraadsverkiezingen moest voordragen, had unaniem gekozen voor Eylem Köseoglu (PvdA) als lijsttrekker. GroenLinks-fractievoorzitter Natascha Stroo was afgevallen. Op de valreep is dit (geheime) advies na een oproep van drie PvdA-raadsleden, gesteund door wethouders René Tuijn (PvdA) en Wessel Breunesse (GL) en door de afgewezen kandidaat Natascha Stroo teruggetrokken. Köseoglu zou niet geschikt zijn.

De bekendmakingen van de namen van de lijstrekkers, waarmee partijen de komende raadsverkiezing ingaan, stromen binnen. Maar we kregen nog geen witte rook vanuit de kant van GroenLinks-PvdA Zaanstad. Vandaag ontvingen we een mail die de besturen aan de leden stuurde. Met daarin geen witte rook. In tegendeel: zwarte rookwolken boven de kersverse partij.

De gezamenlijke besturen van GroenLinks en PvdA Zaanstad hebben besloten de procedure voor het aanwijzen van een lijsttrekker voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 stop te zetten – of beter gezegd: opnieuw te beginnen. Aanleiding is de vertrouwenscrisis binnen de PvdA-fractie en de escalatie rond de voordracht van toenmalig fractievoorzitter Eylem Köseoglu.

De besturen noemen de situatie ‘zeer pijnlijk’ en constateren dat er ‘alleen maar verliezers’ zijn. Zij spreken hun waardering uit voor de zorgvuldigheid van de kandidatencommissie, en benadrukken dat de rol van fractieleden en wethouders in het selectieproces vragen oproept over omgangsvormen en integriteit. Het advies van de kandidatencommissie wordt echter terzijde geschoven.

Eylem Köseoglu

Eind juni droeg de kandidatencommissie Köseoglu unaniem voor als lijsttrekker. Twee andere kandidaten, onder wie GroenLinks-fractievoorzitter Natascha Stroo, werden niet voorgedragen. Kort daarna zegden drie van de vijf PvdA-raadsleden het vertrouwen in Köseoglu op.

Ze hebben er bij haar vervolgens ook op aangedrongen om zich terug te trekken als kandidaat-lijsttrekker. Daar heeft ze geen gehoor aangegeven. Ook aan het bestuur van GL-PvdA werd de oproep gedaan om het (geheime) advies van de kandidatencommissie niet over te nemen. Wethouders René Tuijn en Wessel Breunesse en de fractievoorzitter van GroenLinks – de afgewezen lijsttrekkerskandidaat Stroo – ondersteunden deze oproep volgens het partijbestuur, die daarbij wel een zeer kritische kanttekening maakt;

‘De gezamenlijke besturen waren kritisch over deze oproep, vanwege de betrokkenheid van sommigen in de procedure. Ze constateerden dat de KC een zorgvuldige procedure had doorlopen en een goed gemotiveerd advies had uitgebracht. De inmenging in het proces van de kandidaatstelling door fractieleden en wethouders riep vragen op in het licht van de geldende omgangsvormen, procedurele afspraken en integriteitsregels.’

Mediation mislukt

Het breekpunt zou zijn geweest dat Köseoglu juridische stappen ondernam tegen haar fractie, naar verluidt een aangifte bij de politie. Op 22 augustus maakte de PvdA-fractie in een persbericht bekend dat de samenwerking met Köseoglu definitief werd beëindigd. Geert Rijken nam het fractievoorzitterschap over, met Marieke Visser als vicefractievoorzitter. Over raadslid Kübra Kara wordt niets vermeld, zij tekende ook niet de brief waarmee het vertrouwen in Köseoglu werd opgezegd. Het bestuur:

‘De toenmalige fractievoorzitter van de PvdA heeft aangegeven dat zij zich zo onder druk gezet en bedreigd voelde, dat zij aangifte heeft gedaan. Ook dit riep vragen op in het licht van de geldende omgangsvormen.’

Pogingen van de besturen van PvdA en GroenLinks om met hulp van het Centrum voor Lokaal Bestuur en een externe mediator tot de-escalatie te komen, liepen op niets uit. Op 27 augustus besloten de besturen daarom het lijsttrekkersproces te stoppen. De kandidatencommissie gaat wel verder met de samenstelling van de rest van de lijst. De deadline voor aanmeldingen is verschoven naar 10 september.

Binnenkort volgt een gezamenlijke ledenvergadering van GroenLinks en PvdA, waarin de situatie wordt toegelicht en vragen kunnen worden gesteld.

Interventieteam

De crisis rond Köseoglu speelt tegen de achtergrond van de groeiende onrust over het optreden van het interventieteam in Zaandam-Oost. Tijdens een drukbezochte bijeenkomst in wijkcentrum De Poelenburcht op 27 augustus vertelden bewoners, ondernemers en juristen over intimidatie, torenhoge boetes en discriminerende praktijken.

Opvallend was de bijdrage van de partner van Köseoglu. Hij schetste hoe de druk waaronder zij de afgelopen maanden is komen te staan, zijn gezin in een ‘enorme rollercoaster’ bracht.

‘Verbindend’

De besturen van GroenLinks en PvdA stellen dat hun prioriteit nu ligt bij het herstellen van samenwerking en vertrouwen, en bij het voorbereiden van een gezamenlijke campagne voor 2026 met een ‘verbindend politiek leider’. 

Wanneer en hoe de procedure voor het lijsttrekkerschap wordt hervat, is nog onduidelijk. 

Dat fracties, besturen en kandidatencommissies elkaar in de haren vliegen bij de samenstelling van kandidatenlijsten, komt vaker voor. Soms schuift een ledenvergadering een advies terzijde of weet een afgewezen kandidaat via beroep toch een plek te veroveren. Deze situatie is ongebruikelijk scherp: een unaniem advies van de kandidatencommissie werd door de fractie publiekelijk verworpen (waar was hierin het bestuur precies?), er volgde een vertrouwensbreuk en er is zelfs sprake van een aangifte. Wij konden om eerlijk te zijn – en dan zijn we nu heel even eerlijk – geen vergelijkbare casus vinden (tips zijn welkom!). 

Door Merel Kan en Piet Bakker met informatie uit de mail aan de leden en uit het Orkaan-archief. De afbeelding boven is een screenshot uit de livestream van het verkiezingscongres van 2023.