Een nieuwe stadswijk bouwen terwijl de industrie blijft draaien. Dat is de puzzel waar Zaanstad voor staat bij Zuiderhout-Noord. Tijdens het Zaanstad Beraad van gister – donderdag 5 maart – kwamen woningbouwplannen, woonwagens en smaakstoffenbedrijf Exter, dat binnenkort 100 jaar bestaat, allemaal voorbij in het debat.

Het Beraad besprak de startnotitie voor de ontwikkeling van het voormalige IKEA/Bruynzeel-terrein (veld 1) en de bedrijvenstrook langs de Provincialeweg (veld 3). Het college vraagt € 456.000 om de plannen verder uit te werken, onderzoeken te doen en een grondexploitatie te openen voor het IKEA-terrein.

De eerder genoemde woningaantallen – 500 tot 700 woningen op veld 1 en 1.000 tot 1.300 op veld 3 – zijn geen uitgangspunt meer. Eerst moet onderzoek uitwijzen wat mogelijk is. Het IKEA-terrein krijgt voorlopig een tijdelijke invulling, zoals werkplekken, horeca, tijdelijke woningen en mogelijk woonwagenstandplaatsen.

Huidige situatie

100 jaar Exter

Voordat de politieke discussie begon, sprak Ad van Vugt in, oud-directeur en mede-eigenaar van Exter, om zijn zorgen te uiten. Het bedrijf zit in het gebied waar de gemeente woningen wil toevoegen en vreest dat nieuwe bewoners zullen klagen over geurhinder van de fabriek.

Die angst speelt al jaren, maar na de nieuwe startnotitie leek het er volgens Van Vugt juist op dat die zorgen weer even van tafel waren. In de startnotitie staat dat ‘de bedrijven in het gebied niet beperkt mogen worden door de bouw van woningen.’ Maar volgens Van Vugt strookt dat niet met de praktijk:

‘Er wordt gezegd dat bedrijven kunnen blijven bestaan, maar de aantoonbaarheid van die wil zien wij niet.’

Hij wees erop dat een eventuele herbouw van Exter vastloopt in procedures. ‘Onze omgevingsvergunning wordt maar niet verleend. Steeds worden er opnieuw vragen gesteld.’ Daardoor schuift elke keer de termijn op, Van Vugt vreesde dat het uitstel ‘eindeloos’ kon doorgaan. Volgens hem speelt daarnaast ook dat de verkoop van een klein stuk grond naast het bedrijf, dat nodig is voor de nieuwbouw, nog niet rond is, dat werd door de gemeente ‘geblokkeerd’ aldus Van Vugt.

Stinkende best

Ook vreest hij klachten van nieuwe bewoners. ‘Die komen uit Amsterdam of ergens anders vandaan en met de eerste de beste geurproblemen hangen ze aan de bel.’ Volgens Van Vugt veroorzaakt het bedrijf heel weinig overlast:

‘dat is per jaar op de vingers van een hand te tellen. Maar er staat geen kaasstolp over het bedrijf. We doen ons stinkende best maar af en toe ontsnapt er wat. Daar is niks aan te doen.’

Een beetje moedeloos werd Van Vugt er wel van – hij zei al 10 jaar over dit onderwerp in te spreken: ‘verhuizen krijgen we niet voor elkaar en blijven is ook moeilijk’. Zijn boodschap aan de raad was duidelijk:

‘Exter bestaat dit jaar honderd jaar. We willen nog graag een aantal jaren blijven.’

Uniek punt

Na de inspraak moesten de raadsleden zich uitspreken over het plan. Daarbij ging het veel over de positie van Exter. Lokaal Zaans-steunraadslid Rob Karst benadrukte dat Zuiderhout een van de weinige terreinen met een milieucontour is en dat Exter volgens hem ‘voor Zaanstad behouden moet blijven en ingepast kan worden’. Ook PVV-raadslid Menno Barends sprak zich kritisch uit over woningbouw op deze plek, omdat hij vreest dat dit ten koste gaat van de werkgelegenheid.

Tegelijk waren er ook positieve geluiden over de plannen. ROSA-raadslid Nina van Aalst gaf aan dat zij en haar fractie ‘hartstikke positief verrast’ waren door de startnotitie. Ook VVD-raadslid Marius Rietdijk was enthousiast over de ontwikkeling van het gebied en noemde het bouwen rond het station een bijzonder moment voor de stad:

‘Het is een uniek punt in de geschiedenis dat wij dit allemaal mogen meemaken hoe hier gebouwd wordt in Zaanstad.’

Woonwagens

Ook het plan om op het voormalige IKEA-terrein tijdelijke woonwagenstandplaatsen mogelijk te maken leidde tot discussie. PVV-raadslid Barends gaf aan dit een prima invulling te vinden voor de locatie. POV-fractievoorzitter Jaap Keijser was juist kritisch. Volgens hem wringt het dat er enerzijds wordt gezegd dat woningbouw lastig is vanwege de industrie in het gebied, terwijl er anderzijds wel mensen in woonwagens zouden kunnen wonen.

Verder kondigde D66-raadslid Flip Hoedemaeker een motie aan over de verdeling van het voorbereidingskrediet van € 456.000. Wethouder Onclin probeerde de zorgen te temperen en benadrukte dat bestaande bedrijven in het gebied moeten kunnen blijven. Ook gaf zij aan dat zij de signalen van Exter over de vergunning en grondverkoop zal laten uitzoeken.

Door de aangekondigde motie wordt het voorstel later verder besproken en op de debatagenda van de gemeenteraad gezet.

Lees ook:

Zaanstad Beraad met op de rug gezien wethouder Stephanie Onclin (in het zwart) en voorzitter Merel Kingma (in het rood), Ad van Vugt zit links achter.

Door Nick Boeske, op basis van Zaanstad Beraad en eerder verschenen artikelen.