Het woningbouwplan op het terrein van de voormalige zeepfabriek Hilko in Zaandam wordt kleiner dan eerder aangekondigd. In plaats van de eerder genoemde 116 woningen gaat het in het nu voorliggende plan om maximaal 111 woningen. Daarvan zijn er 29 sociale huurwoningen, iets meer dan eerder werd voorzien.

In 2024 werd nog gezegd: eind dat jaar slopen, bouwen erachteraan en eind 2026 klaar. Maar we zijn inmiddels maart 2026 en het plan moet nog langs de politiek. In de stukken staat wel een globale doorloopplanning die zelfs richting 2028 wijst. Wel geldt dat Hilko meetelt in de Woningbouwimpuls voor Kogerveldwijk: uiterlijk in 2030 moet gestart zijn met de bouw van de laatste woningen.

Verdeling

Waar de plannen de afgelopen jaren meerdere keren van omvang en aantallen veranderden, van ‘ongeveer 100 woningen’ naar 116 en soms 113, is het maximum nu vastgesteld op 111 woningen. De verdeling is eveneens aangepast. Er komen 29 sociale huurwoningen (26 procent), 15 betaalbare koopwoningen (14 procent) en 67 vrije sector koopwoningen (60 procent). Het aandeel sociale huur ligt daarmee iets hoger dan eerder werd gecommuniceerd (24 procent).

Ook nieuw is dat de bedrijfsruimte in de oude fabriek nu precies is vastgelegd. In de monumentale Hilko-gebouwen mag maximaal 490 vierkante meter worden gebruikt voor kantoor, een maatschappelijke functie of kleinschalige horeca, zoals een lunchroom of restaurant. Die mogen uiterlijk tot 18.00 uur open. Zwaardere horeca zoals cafés, nachtclubs en discotheken past dus simpelweg niet binnen de regels. Eerder bleef het bij een vage omschrijving zonder duidelijke grenzen. Wie er daadwerkelijk in komt, is nog niet bekend.

Parkeertekort

Parkeren is ondertussen nog een hoofdpijndossier. Volgens de berekeningen zijn er 99 parkeerplekken nodig (inclusief 2 plekken voor deelauto’s), maar in het ontwerp staan er 88 ingetekend: 68 openbaar en 20 op eigen terrein. Dat is dus een tekort van 11 plekken. In het raadsvoorstel staat ook meteen hoe ze dat willen oplossen: extra plekken op eigen terrein, extra plekken in de openbare ruimte, of als ’terugvaloptie’ gebruikmaken van capaciteit van derden, en dan wordt project Jonker Juffer expliciet genoemd.

Dit alles staat in het TAM-Omgevingsplan dat nu in het Zaanstad Beraad wordt besproken. Donderdag 5 maart wordt het raadsvoorstel inhoudelijk behandeld; daarna kan het door naar de raad voor besluitvorming. De TAM-regeling is een tijdelijke overgangsconstructie onder de Omgevingswet, waarmee gemeenten plannen nog volgens de oude bestemmingsplansystematiek kunnen vaststellen.

Oostzijde 376

Eerder leek Oostzijde 376 nog roet in het eten te gooien voor woningbouw in de hele strook tussen project Paltrok en Hilko. Door een fout bij het voorkeursrecht werd een deel van het perceel gemist en dat pand werd daarna verkocht aan een nieuw bedrijf. Daardoor leek woningbouw op dat middenstuk voorlopig van de baan.

In de nieuwe TAM-stukken blijkt nu dat Hilko zelf wél door kan, ook als er op Oostzijde 376 gewoon een bedrijf blijft zitten. De eigenaar maakte bezwaar uit angst voor klachten over geluid, maar na aanvullend onderzoek concludeert de gemeente dat bedrijven tot en met milieucategorie 3.1 daar zijn toegestaan en dat er geen geluidsbelemmering is voor de woningen.

Het Hilko-plan verandert dus niet. De strook tussen Hilko en Paltrok blijft voorlopig wel bedrijventerrein. Tegelijkertijd blijkt uit de stukken dat de gemeente bij een ander perceel in het gebied (Oostzijde 357–361) nog in onderhandeling is over aankoop. Lukt dat niet, dan sluit Zaanstad onteigening niet uit. De kosten daarvoor zijn al ingerekend binnen de woningbouwimpuls voor de Kogerveldwijk.

Door Nick Boeske, met informatie uit het Raadsinformatiesysteem en uit eerder geschreven artikelen over Hilko en Paltrok. Foto’s het TAM-Omgevingsplan.