Vier lege PvdA-stoelen in de raadszaal van Zaanstad. Drie daarvan behoorden toe aan opgestapte PvdA’ers Geert Rijken, Marieke Visser en Hans Stokebrand, één is van de ‘zieke’ Kübra Kara. Ex-fractieleider Eylem Köseoglu verhuisde naar een plekje verderop.

Maar waarom zijn die drie vrijgekomen PvdA-zetels niet vervuld? Bij GroenLinks waar Natascha Stroo ontslag nam, was binnen een paar weken een vervanger geregeld. Waarom lukt dat niet bij de PvdA?

In november krijgt burgemeester Hamming een brief van Natascha Stroo:

‘Beste Jan,
Hierbij brengen we je op de hoogte dat per direct de raadsleden Stroo, Visser, Stokebrand, Rijken en steunfractielid Spiekstra hun taken neerleggen. Ook de wethouders Tuijn en Breunesse leggen per direct hun taken neer. Met de keuzes van de partijbesturen van GroenLinks en de PvdA de afgelopen maanden vinden wij het niet langer geloofwaardig om door te gaan.’

Kieswet

De Orkaan krijgt de brief van Stroo op 19 november nadat die aan de burgemeester is gestuurd, het bericht is aangemaakt op 17 november.

Op 19 november dienen ook wethouders Tuijn en Breunesse hun ontslag in. Die brieven staan in het raadsinformatiesysteem van Zaanstad, de brief van Stroo niet.

Vanuit de griffie wordt later tegenover De Orkaan gesteld dat de drie PvdA’ers pas op 20, 22 en 24 november ontslag indienen. Die brief van Stroo geldt dus niet als hun ontslagbrief. Wat er dan moet gebeuren is duidelijk volgens de Kiesraad die naar de Kieswet (art. W 1.) verwijst:

‘Als er een tussentijdse vacature ontstaat, benoemt het centraal stembureau een ander gemeenteraadslid. De voorzitter benoemt de kandidaat die het hoogst staat op de lijst van de partij van het vertrekkende gemeenteraadslid.’

De burgemeester moet binnen 14 dagen iemand benoemen. De kandidaat heeft 28 dagen bedenktijd. In de praktijk gaat dat sneller. Bij GroenLinks werd Katinka Kroon, de vervanger van Stroo, op 18 december beëdigd, dat was al op 12 december bekend. Bij GroenLinks is eerst wethouder Wessel Breunnesse gevraagd – hij was het eerste niet-raadslid, en hij heeft kennelijk meteen nee gezegd waarna Kroon aan de beurt was. Dat lukte binnen drie weken dus.

Drie maanden…

Bij de PvdA is na ruim drie maanden nog niemand benoemd. Hoe kan dat? Eerst moest ex-wethouder Tuijn gevraagd worden. Die laat ons weten dat dit op 24 november gebeurde. Twee dagen later, op 26 november heeft hij het formulier teruggestuurd ‘met daarop dat ik voor geen enkele vrijvallende plaats in aanmerking wens te komen’. De hele procedure per kandidaat kan dus binnen een week.

Na Tuijn is Tjeerd Pietersma aan de beurt (zie lijst hieronder). Daar gaat het mis, Pietersma wordt niet gevraagd, de griffie laat aan De Orkaan weten dat deze fout is rechtgezet nadat wij daar vragen over stelden. Pietersma heeft inmiddels van een benoeming afgezien, zegt hij tegen De Orkaan.

Nummer 4, 5, 6 en 7 hoeven niet gevraagd te worden (ontslag genomen / ziek).

Er zijn drie raadsleden opgestapt. Dus zou je verwachten dat er drie zoektochten tegelijkertijd worden gestart. Maar dat gebeurt niet omdat er pas een kandidaat benoemd wordt als die de ‘eerstvolgende’ is, volgens een woordvoerder van de Kiesraad. En dat weet je pas als de vorige heeft geweigerd.

‘Geen opvolging’

Jitske Brommet (nr 9) zegt tegen De Orkaan dat ze gemeld heeft niet in aanmerking te willen komen. Rienk Spiekstra (nr 13) is nog niet gevraagd, ook Mark Damman (nr 14) en Songül Mutluer (nr 15) lieten weten niet te zijn benaderd. De zoektocht is dus nog niet ten einde. Maar het is een tevergeefse missie. En kandidaten nemen kennelijk de tijd om te reageren (of reageren niet), waardoor het zolang duurt voordat de laatsten op de lijst benaderd worden.

Waarnemend PvdA-voorzitter Sonja Hauet is al meteen na het vrijkomen van de zetels gaan bellen om kandidaten erop te wijzen niet al te lang te wachten als ze gevraagd zouden worden:

‘Ik heb alleen maar gezegd “als je wordt benaderd dan zou het fijn zijn als je niet die volle maand neemt want pas daarna gaan ze naar volgende”. Want we hadden drie lege zetels en één langdurige zieke. Dus reageer een beetje snel als je niet wil, zodat ze meteen de volgende aanspreken. Ik had allang geconcludeerd dat absoluut niet alle vier plaatsen bezetbaar waren. Ik ga geen namen noemen maar ik kan je garanderen: er komt geen opvolging.’

Leeg

Nadat de waarnemend voorzitter met kandidaten contact heeft gehad, is ze er duidelijk over: ‘die stoelen blijven leeg’. Het was volgens Hauet sowieso een ‘hele kleine groep’ die mogelijk in de raad zou willen. Zittende raadsleden, opstappers, leden die niet meer in Zaanstad woonden, iemand die zijn lidmaatschap had opgezegd, mensen die zijn weggegaan omdat Eylem Köseoglu lijsttrekker werd en leden die nu Kamerlid of wethouder zijn, werden door haar niet benaderd: ‘Kansloze mensen ga ik niet bellen’.

Er bleven volgens Hauet maar ‘een stuk of twee’ kandidaten over, ‘en daarbij was er eentje die wel kon’. Hauet noemt geen namen maar geeft aan dat deze kandidaat uiteindelijk koos voor het afdelingsbestuur, ‘dat was ook nodig en je kan niet in het bestuur zitten en in de fractie’. Toen die keuze gemaakt was, viel de opvolger voor de fractie weg: ‘we hebben gewoon nu niemand meer’.

Veel onderzoek is er niet voor nodig om vast te stellen dat dit om ex-steunfractielid Jitske Brommet (nr 8) moet gaan die recent in het afdelingsbestuur is benoemd. Brommet laat De Orkaan weten ‘nee’ te hebben gezegd. Ze was eerder gestopt als steunraadslid vanwege tijdgebrek ‘en ik heb niet ineens op magische wijze wel die 20 uur in de week beschikbaar die je toch wel nodig hebt’.

Unieke situatie

Totdat er een nieuwe ploeg is (dus na de verkiezingen), blijven de stoelen van de PvdA leeg. Hauet:

‘het is een unieke situatie. Heeft zich volgens mij in de geschiedenis van de PvdA, waar ik ook al zo 50 jaar in meedoe, nergens ooit voorgedaan. Maar het is niet anders.’

Onder de kandidatenlijst.

1 René Tuijn (benaderd – geweigerd)
2 Eylem Köseoglu (raadslid)
3 Tjeerd Pietersma (wethouder Wormerland – ten onrechte niet gevraagd, is alsnog gebeurd, geweigerd)
4 Kübra Kara (raadslid ziek)
5 Geert Rijken (ontslag genomen)
6 Marieke Visser (ontslag genomen)
7 Hans Stokebrand (ontslag genomen)
8 Jitske Brommet (ex-steunfractielid, gekozen voor bestuursfunctie, geweigerd)
9 Gerben Eijzinga (zou verhuisd zijn naar Haarlem)
10 Leny van Duivenvoorde (niet op vragen gereageerd)
11 Jeremy Vroom (ex-bestuurslid PvdA, afgetreden na coalitiecrisis)
12 Vincent Klemann (ex-bestuurslid PvdA, afgetreden na coalitiecrisis, verhuisd naar Alkmaar)
13 Rienk Spiekstra (ontslag genomen als steunfractielid, nog niet benaderd, wil niet)
14 Mark Damman (partijlidmaatschap opgezegd, niet benaderd, wil niet)
15 Songül Mutluer (Tweede Kamerlid, niet benaderd)

Kübra Kara ‘ziek’

Op 27 november was Kübra Kara voor het eerst afwezig. Bij de vergadering van 18 december werd gemeld dat ze ziek was. En dat werd bij de raadsvergadering van 29 januari herhaald, waarbij burgemeester Hamming zei dat er aan vervanging werd gewerkt. Dat wordt lastig, aangezien het ook al onmogelijk is om voor de drie opgestapten een vervanger te vinden. Maar hoe ziek is Kübra Kara?

Niet heel erg. Onlangs stuurde ze een brief aan de Zaanse Huisartsen waarbij ze een naamsverandering aankondigde van haar therapie- en coaching-praktijk die nu KaraKliniek gaat heten (vroeger Karakter Kliniek). Cliënten kunnen binnen één week starten met hun traject. Op zaterdag 3 januari opende ze feestelijk de kliniek aan de Zuiddijk. Dat werd allemaal breed gedeeld op Instagram, Linkedin, Facebook en TikTok. In januari vocht ze ook een conflict uit met de Amsterdamse politie over een ten onrechte gegeven boete, ze komt aan het woord in onder meer De Telegraaf, Trouw en het NHD. Druk baasje dus.

Door Piet Bakker en Merel Kan. Bronnen: Kieswet, informatie griffie Zaanstad, verslagen van raadsvergaderingen, woordvoerder Kiesraad en diverse kandidaten van de PvdA-lijst, en PvdA-bestuurslid Sonja Hauet. Foto: De Orkaan.