Rob Vreeken: Kabelgat en Lowlands

Excuses, jongens en meisjes, omdat 19 augustus Lowlands begint nog één keer de jaren zestig, dan houden we er echt over op. Trouwens, jaren zestig? Bijgaande foto werd genomen ergens tussen 25 en 29 juni 1970. Het feest van de sixties liep al op z’n eind. Door de pech van de late geboorte had ik veel van de hoogtepunten – gulzig – moeten opzuigen via krant, televisie of het tijdschrift Hitweek, maar van déze historische gebeurtenis maakte ik volop deel uit.

We zien, vooraan van linksaf, de Zaankanters Rob Vreeken, Cor Reijn, broer Paul Vreeken, Dirk Piets, Nico Snel. Met verrekijker Ben Rozema, links van hem Thijs Teer. René Lo-a-fat legt zijn hand op de verrekijker en onttrekt met zijn arm Pieter Groenewold grotendeels aan het zicht. Rechts van René zit André Kruijt. In het midden staat een boomtak in de grond geplant, bovenin hangt het microfoontje waarmee Dirk Piets de muziek opneemt. Canned Heat? Jefferson Airplane? The Byrds?

Hoe alle anderen op de foto heten weet ik niet, daarvoor waren het er te veel, de pakweg honderdduizend bezoekers van het Nederlandse Woodstock, het popfestival in het Kralingse bos in Rotterdam. ‘Kralingen’ was het eerste meerdaagse popfestival in Nederland, het begin van een traditie waaraan we – onder veel meer – Lowlands 2022 te danken hebben.

Klik op foto voor grotere versie

Verschil is er uiteraard wel. Lowlands is een perfect georganiseerd festival. Er zijn campings met alle faciliteiten van dien. Er is een veelheid aan schitterende tenten voor concerten, dance en culturele activiteiten: literatuur, film, strips, ballet, theater, lezingen, stand-up comedy. Er is een ruim aanbod van culinaire voorzieningen.

Niets van dat al in Kralingen. Er was één podium aan de korte zijde van een groot driehoekig grasveld. Op dat grasveld verbleven we drie volle dagen en vier nachten, van donderdagavond tot maandagochtend. ’s Nachts rolden we onze slaapzakken uit in de open lucht, rond die boomtak. En dan maar hopen dat het niet zou gaan regenen, want het stuk plastic dat Dirk Piets had meegenomen was niet groot genoeg voor ons allemaal.

Er waren wat stalletjes waar je hotdogs, witte kadetten met kaas en frisdrank kon kopen. Er waren wc-hokken, te weinig uiteraard. Dat was het wel zo’n beetje, qua voorzieningen. Wie behoefte had aan lichaamshygiëne nam een duik – bloot – in de Kralingse Plas, achter het podium.

Zou de jeugd van tegenwoordig wel beseffen hoeveel ontberingen wij, jongeren van de jaren zestig, hebben geleden om de huidige festivaltraditie mogelijk te maken? *1)

Onze delegatie was per volgeladen hippiemobiel, een van binnen met zilverfolie beklede Volkswagenbus, uit Zaandam gekomen. Met een beetje goede wil pasten er eind jaren zestig 27 stuks langharig tuig in één beschilderd VW-busje. Kom daar nog eens om, vandaag de dag.

Onze thuisbasis was het Kabelgat, van 1969 tot 1972 een alternatief jongerencentrum tegenover het gemeentehuis aan de Burcht, van het soort dat in veel andere plaatsen ‘Provadya’ heette. Het alternatieve bestond eruit dat we niet naar de Bee Gees luisterden maar naar Soft Machine, versleten spijkerjasjes droegen met een pakje Samson in het linkerborstzakje, geen bier dronken maar chocomel, en geen dansvloer hadden maar een gerafeld Perzisch tapijt, waarop we aan een joint lagen te lurken. Geen kroegeigenaar, geen jeugdleider: we waren – 16, 17, 18 jaar oud – eigen baas. We hadden veel lol en deden geen vlieg kwaad.

Regelmatig werden we in elkaar geslagen door de vetkuiven, jongens uit de Krugerbuurt en het Vissershop met buikschuivers en zwartleren jekkers. Dan drongen zij het Kabelgat binnen en iedereen die op hun standaardvraag ‘Had je praatjes?’ een verkeerd antwoord gaf *2), kreeg een klap op zijn muil. Terugslaan deden we niet, maar met pacifisme had dat niets te maken. We dachten dat de lol er dan na enige tijd wel af zou zijn, een strategie die bleek te werken.

Aan politiek werd amper gedaan. We liepen eerder warm voor de rode Libanon dan voor het rode vaandel, en mijn lp’s van Traffic en Moby Grape kon ik me veroorloven doordat ik in Zaandam-Zuid Het Nieuws van de Dag rondbracht, de Amsterdamse – maar daarom niet minder rechtse – editie van De Telegraaf.

Latere generaties smelten de symbolen van de jaren zestig veelal samen tot één amalgaam. Ze zijn er – niet zelden met verontwaardiging – van overtuigd dat alle babyboomers én het Maagdenhuis bezetten én naar India liftten én demonstreerden voor Vietnam én aan partnerruil deden én op de Dam sliepen én een rookbom gooiden naar de Gouden Koets én lid waren van Nieuw Links én D66 én de CPN, én dat ze later allemaal zelfvoldaan op het pluche van een ministerie zijn beland. Het is een generationele complottheorie die met de werkelijkheid niets van doen heeft.

Dat ook dat van het pluche een fabeltje is, kon ik constateren toen het Kabelgat een reünie hield, dertien jaar geleden in De Kade, tegenover de plek waar het jongerencentrum ooit stond. Daar bleek dat het langharig werkschuw tuig allemaal loodgieter was geworden, postbode, huisarts, huisvrouw, journalist, kleuterleidster, verzekeringsagent, chef-kok, leraar. Ze hadden kinderen gekregen, soms al kleinkinderen.

En op de vraag wat het mooiste moment was van de jaren zestig, zei iemand: toen de zon op maandagmorgen 29 juni opkwam achter de bomen van het Kralingse bos, terwijl Pink Floyd een veld vol slaapzakken betoverde met Set the controls for the heart of the sun (zie onder).

O ja, Paul Vreeken (71), gaat nog steeds elk jaar naar Lowlands.

*1) Grapje

*2) Elk antwoord was verkeerd


Lees meer van Rob


We vonden de betovering in het Kralinge bos terug op het web: Set the controls for the heart of the sun.

Deel dit artikel:

29 reacties

  • Eric Greuter

    Mooi verhaal!

  • Bert Stelder

    Geweldig! Wat een nostalgie!

  • Pieter Groenewold

    Mooi verhaal Rob. Alweer meer dan een halve eeuw geleden! Ik vond het een onvergetelijke ervaring maar in tegenstelling tot Paul ben ik daarna nooit meer naar een meerdaags festival geweest…

  • Graag meer over de Sixties, Rob!

  • Wendy Kind

    Goed verhaal, Rob. En een nóg betere foto. Maar wat was er nou mis met de Bee Gees? 😉

  • Adriaan van Tulpenbaard

    PINK FLOYD heeft een interessante geschiedenis met Zaandam.
    Ze hebben gespeeld in de Lindeboom School en ook in de Bond op het oude Kalf.
    Dat was nog voordat ze niet wisten dat ze beroemd waren, want ik kan me dat zaaltje nog wel herinneren, dat zou dan niet groot genoeg geweest zijn, dat is waar ze van vroeger altijd het Sinterklaas feest hadden van Klaas Schenk, daarvan ken ik het.

  • Gert van Houts

    Mooi verhaal Rob. Je weet ik ben iets jonger, van 1956, maar we hebben dezelfde roots. Woonden beiden in de driehoek Skagerrak, Prins Hendrikkade vanaf de pisbak naar het pontje van Schaap en Prins Hendrikstraat.
    We kruisten elkaar vaak bij Roelof Wit thuis aan de Kade en wisselden muziek voorkeuren uit in de achterkamer beneden of boven op de slaapkamers van Roelof en Erik.
    Ons Kralingen was het eendaags gratis festival in het Amsterdamse Bos op 26 juni 1971. ik werd de dag erna 15. Pink Floyd trad gratis op voor circa 50000 bezoekers. Voor mijn vriendenkring bestaande uit o.m. Rob Hendriks, Erik Wit, Marcus Plooijer, Reindert Dooves, Chris Grammer, Peter Heise en George Postel was deze dag zoiets als jullie Kralingen. Lopend vanaf tramstation Haarlemmermeer naar het Bos zagen wij vervolgens eerst America, ten tijde van de hit A Horse with no Name, Humble Pie met zowel Peter Frampton als Steve Marriott van de Small Faces. Ondertussen was er een enorme hoosbui losgebarsten die voor ellenlange vertraging zorgde. Net als bij Kralingen en Woodstock bestond het podium uit niet meer dan steigers samengesteld uit een samenraapsel van buizen, tentzeil en planken. Levensgevaarlijk dus met regen en onweer.
    De plensbuien zorgden ervoor dat de temperatuur flink daalde waardoor de wietdampen bij windstilte de overhand kregen. Uit overlevering vertelde Rob Hendriks mij later dat wij uit verveling rond het podium zijn gaan struinen en daarbij de auto met de leden van Pink Floyd aantroffen. Er was toen nog geen beveiliging. Net als wij moesten zij wachten totdat spelen veilig was. We hebben rond de auto gehangen, met onze jonge onschuld tegen de ramen getikt en kort contact gehad met Roger en David. De Floyd hebben daarna een set gespeeld van circa een uur bestaande uit de vertrouwde live stukken van de eerste platen zoals op de live stukken van Ummagumma.
    Onvergetelijk!

  • Rob Rombout

    Goed verhaal, Rob

  • Alexandra Blaes

    Leuk verhaal Rob maar niets mis met de Bee Gees hoor. Ik luister af en toe nog wel eens naar ze in de auto.

  • Dat waren nog eens tijden. Ik heb veel gezien en via via gehoord en gedansd bij het leven . Alles op de fiets gedaan , bier kon ik niet betalen. Een pakje Drum hadden we nodig. Mijn partner was Henk van den Bos. (1953 – 2002.). We hebben een tijdje boven Drieluik gewoond.

  • Mariska Schuttevaer

    Heerlijk verhaal, dank je wel!

  • Toon Al

    Pink Floyd in de Volksbond. Ik dacht op zondagavond. Het nummer Arnold Layne werd opgevrolijkt door een gloeilamp aan een snoer rond te draaien.

  • Rens Kamminga

    Voor het festival in Kralingen was ik net een paar jaar te laat geboren, ik ben verwekt tijdens de februari storm. Als ik iets eerder was gebaard had ik er ongetwijfeld geen toestemming voor gekregen van mijn gereformeerde ouders. Ik woonde in die tijd natuurlijk nog thuis in Bovenkerk.
    Wat ik mij nog levendig kan herinneren is het concert van o.a Pink Floyd in het Amsterdamse bos.
    Deze happening, waar ik dus eigenlijk ook niet heen mocht, maar nood breekt nu eenmaal wetten, heeft een onuitwisbare indruk op mij gemaakt. Nog nooit was ik zo dicht bij ‘Muziek’ geweest (psalmen en gezangen reken ik gemakshalve even niet mee). Ik zal na afloop ongetwijfeld weer een week ‘huisarrest’ hebben gekregen. Al was het een maand, ik had er er graag voor over.
    Een paar jaar later heb ik ook het concert in het Olympisch Stadion bezocht. Geld voor een kaartje was er natuurlijk niet, het beetje wat je had investeerde je in goede hasj. Dus was het noodzaak om naar binnen te ‘flippen’. Dus via de sluis aan de zijkant van het stadion kwam ik met mijn vriendje Evert ongezien op het veld. Bij de eerste klanken van ‘Atom heart Mother’ dacht ik werkelijk dat ik in een andere wereld beland was. Door een hele sliert aan speakers op de rand van het stadion leek het of je in het middelpunt van het universum beland was, kippenvel.
    Later heb ik (als amateur popfotograaf) nog vele, vele festivals bezocht. Als z.g. fotograaf kreeg je meestal gratis toegang en kon je je vrijelijk in de ‘front and backstage area’s’ begeven, dichter bij je helden kon je niet komen. Het heeft ook wel af en toe voor wat problemen gezorgd omdat mijn mijn motto was “een brutale heeft de halve wereld” en “klein maar dapper’.
    Het Kabelgat heb ik nooit kunnen bezoeken, ik kwam pas in 1980 naar Zaandam en was wel direct vaste gast in het Drieluik. Met ontzettend veel plezier heb ik daar als vrijwilliger rond gehangen. Ik woonde de eerste jaren op de Herengracht (3 hoog achter) en kon de terugtocht naar huis desnoods kruipend af. Dat er momenteel geen cultureel centrum in de binnenstad is vind ik een gemis, De Flux doet erg haar best om goede muziek naar de Zaanstreek te halen, maar het sentiment en de hang naar vroeger is toch werkelijk verdwenen. Ik ben niet (zoals veel van mijn tijdgenoten) in de muziek van de jaren ‘60 – ‘70 blijven hangen maar geniet nog iedere dag van vele soorten en stijlen van muziek. Mijn TIP voor een ieder is: Luister eens naar Radio Paradise, een online Amerikaanse muziek zender met heel veel verwachte en onverwachte mooie muziek (incl. een fantastische diashow) Doe er uw voordeel mee.

    Een muzikale groet van Rens.

    (https://radioparadise.com/player)

  • Anneke van westen

    Wat een herkenning! Eigenlijk best wel braaf

  • Graag meer over de 60’s Rob! Want wij waren net te jong zoals Gert al eerder schreef. Zijn er Zaankanters naar The Mothers of Invention geweest in het Concertgebouw in 1967? Een van de eerste belangwekkende ‘alternatieve’ concerten in Nederland. Of The Moby Grape plus Outsiders? Jimi Hendrix op Hippie Happy Beurs, het enige live optreden in NL voor een handjevol jeugd!!? Martin schreef al eerder over de legendarische Stones concerten in de 60’s in Nederland. Allemaal gemist. De eerste band die ik Zaandam zag was CCC inc. Ook niet verkeerd! Vlak daarvoor eind 1969 Brainbox in Oosterhout op een schoolfeest, ik was bijna 14 en dus stiekem naar binnen geglipt. Kas Lux kwam uit Oosterhout, later veelvuldig solo te horen geweest in Kabelgat en Drieluyck. BeeGees nooit live gezien maar de gele (afgeprijsde) best-of lp met al die geweldige vroege singles was wel een van mijn eerste lp’s!

  • Piet Bakker

    Ik was bij The Mothers in 1967 in het concertgebouw, Groep 1850 in het voorprogramma, Paul Acket deed zelf de aankondiging. Zappa was boos omdat hij niet op het orgel mocht spelen. Rob Vreeken was volgens mij (bijna) bij het concert van Moby Grape.

    • Rob Hendriks

      Gaaf! In Londen mocht het wel. Toen deden ze het intro van ‘Louie Louie’ (ofwel ‘Plastic People’) op het grote orgel in de Royal Albert Hall.

    • Rob Vreeken

      Klopt (niet). Moby Grape zou in de nacht van 11 op 12 februari 1969 twee concerten geven in het RAI Congrescentrum, één om een uur of 10 ’s avonds en één om 3 uur ’s morgens.
      Moby Grape was een westcoastband. Niet heel bekend, meer voor de fijnproevers. Je moest Hitweek lezen om van hun bestaan op de hoogte te zijn. Ik had (en heb) hun eerste, geweldige lp, met Hey grandma en Naked if I want to.
      Wij (Paul Vreeken, Roelof Wit en ik) hadden kaartjes voor het concert van 10 uur. De zaal – een keurige concertzaal met rode stoelen – zat net aan halfvol, misschien niet eens. Het voorprogramma, Group Therapy, bleek een middelmatige Amerikaanse band te zijn, als ik ze nu op Youtube terughoor zou ik zeggen: pretentieus psychedelisch. Na Group Therapy pauze, daarna dan toch echt Moby Grape! Of pauze? Nee, er kwam een man het podium op met een mededeling: voor beide optredens waren zo weinig kaarten verkocht, dat was besloten de twee concerten samen te voegen. Moby Grape zou alleen om 3 uur ’s morgens spelen.
      Het poppubliek, althans dat van deze fijnproeversband, was toen kennelijk gedwee. De zaal werd niet afgebroken. Voor zover ik me kan herinneren klonken er zelfs geen kreten van protest.
      Wat nu? Roelof had de volgende ochtend zijn krantenwijk (en daarna school). Als we zouden moeten wachten op de eerste trein naar Zaandam, zou hij te laat komen voor zijn krantenwijk. Roelof wilde naar huis, nu. Paul en ik niet, wij wilden Moby Grape zien. We waren echter solidair en gingen met Roelof mee.
      Concert van Moby Grape gemist!
      Tot op de dag van vandaag heb ik spijt van mijn solidariteit. Roelof bracht nota bene De Telegraaf rond, mijn god. Het ophalen van de herinnering haalt de littekens van het trauma weer open. Je wordt bedankt, Piet!

      Overigens vind ik op internet een opname van het door ons gemiste concert.
      https://www.youtube.com/watch?v=_i4Q8ug39JU

  • Anke Cluwen

    November 1970 Pink Floyd in het Concertgebouw

  • Jaap Meeuwsen

    Dan hadden we ook nog het concert van Deep Purple, januari 1973, Oude RAI in Amsterdam !
    Zou om 22.00 uur beginnen echter de heren arriveerden al veel te laat en weigerden op te treden, de stroomvoorziening was niet in orde, werd later opgelost met een verlengsnoer vanaf een naastgelegen hotel, echter ook toen hadden de leden het nog te druk in de kleedkamers met allerlei vage geestverruimende bezigheden.
    Ruim 10.000 man ongeduldig wordend publiek begon te morren en met blikjes te gooien, en maar wachten.
    Daarbij amper beveiliging, dan weet je het wel.
    Koud was het ook daar, geen verwarming en amper voorzieningen.
    Eindelijk na middernacht behaagde het de heren het podium te betreden, ze speelden een set van ik dacht iets van zes nummers maar geen van de grote hits van dat moment waaronder Child In Time.
    Na vijftig minuten was het klaar, ook een toegift kon er niet af.
    Er ontstonden steeds meer vechtpartijen, flessen en blikken vlogen door de lucht richting podium, wat er aan beveiliging was moest dekking zoeken achter de apparatuur maar ondanks dat beklommen steeds meer bezoekers het podium.
    Luidsprekerboxen werden omgegooid, bekkens vlogen door de lucht. Wat restte was een dampend gesloopt podium.
    Gelukkig konden wij op tijd voordat de boel helemaal uit de hand liep door een eindelijk geopende zijdeur de zaal uitkomen.
    Was me wat, kostte geloof ik maar tien gulden, maar vergeten doe je het nooit.

    Dat het ook anders kon daar bewees Emerson, Lake & Palmer daarna in april, dat verliep vlekkeloos.

Reageren? Ja, graag! Houd je aan onze regels

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.