Tag: Monumenten Spreken

85 jaar Februaristaking: de dag dat de Zaanstreek ‘nee’ zei 🎥🎧

Vandaag is het 85 jaar geleden dat de Februaristaking de Zaanstreek bereikte. De staking begon een dag eerder in Amsterdam, na de razzia’s waarbij honderden Joodse mannen werden opgepakt en afgevoerd. In een land waar kranten en radio onder censuur stonden, verspreidde het nieuws zich toch razendsnel. Via mensen, bedrijven, stencils. Luister naar dit artikel […]

Merel Kan: nuance is geen zwakte

De Orkaan wordt met enige regelmaat beticht van een politieke kleur. Soms zijn we te links. Soms juist te rechts. Dat hangt sterk af van wie boos is, en waarover. Die spanning zegt minder over ons dan over het publieke gesprek waarin we terecht zijn gekomen: het denken in ‘links’ en ‘rechts’ is verleidelijk eenvoudig. […]

Holocaust Memorial Day: zes miljoen is geen getal 🎥

Bergen-Belsen-overlever Abel Herzberg (1893-1989) schreef ooit: ‘Er zijn in de Tweede Wereldoorlog geen zes miljoen joden uitgeroeid, maar er is één jood vermoord en dat zes miljoen keer.’  Morgen wordt op veel plekken in Nederland stilgestaan bij de verschrikkingen van de Holocaust. Ook in Zaandam. Voor 27 januari is gekozen omdat op die dag in 1945 het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau werd […]

Merel Kan: Het is wat het is

Tijdens mijn vakantie vind ik het leuk om door digitale krantenarchieven te scrollen. De Zaanse natuurlijk. Het is als reizen door de tijd. Je leest over misdaden, politieke ruzies en wedstrijden van de fanfares.  Het voelt machtig dat je niet hoeft te wachten op de ontknoping. Je leest een paar kranten verder en de dader […]

Tachtig jaar Vrijheid #4: Het verdwenen strijdlied

Het is 2012. In een kelder van het Zaantheater interviewen we Freddie. Freddie Oversteegen was veertien jaar toen de oorlog uitbrak, haar zus Truus zeventien en Hannie Schaft ‘al’ negentien. Het waren meiden die samen vrouw werden in oorlogstijd. Maar het waren ook verzetsstrijders. Geschiedenis is een stem die fluistert, roept, vertelt en soms zingt […]

Tachtig jaar vrijheid #3: De teletijd-foto

In oorlogstijd is de grens tussen goed en fout soms flinterdun. In deze aflevering duiken we in het verhaal van Piet Zwart, een verzetsman die door eigen mensen werd vermoord. Een vergeten foto en een ooggetuige brengen het verleden onverwacht dichtbij. Tijdens het project Monumenten Spreken spraken we met ruim honderd mensen over hun herinneringen […]

Tachtig jaar vrijheid #2: Waar bleef Siem Kwadijk?

Vandaag: Wat als je naam op een monument staat, maar niemand precies weet wat er met je is gebeurd?  Herinneringen zijn vaak grillig. Soms weet je niet meer wat je gisteren deed, of met wie je vorige week sprak. Toch gingen wij, het team van Stichting Monumenten Spreken, vanaf 2011 in gesprek met meer dan […]

Tachtig jaar vrijheid #1: Het verhaal van cel 595

Herinneringen zijn vaak grillig. Soms weet je niet meer wat je vorige week woensdag deed, of wat je twee dagen geleden at. Toch gingen wij, het team van Stichting Monumenten Spreken, vanaf 2011 in gesprek met meer dan honderd mensen over herinneringen van veel langer geleden – over hun ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tien […]

In memoriam Dick Kerssens (1937–2025), verteller van het verleden

Op 19 april 2025 is Dick Kerssens overleden. Met zijn overlijden verliest de Zaanstreek een van haar bewaarders: een man die zich onvermoeibaar inzette om het verleden van deze regio levend te houden – in boeken, artikelen, toneelstukken, tekeningen en tentoonstellingen. Hij werd 88 jaar. Dick werd geboren op 2 januari 1937 in Wormerveer, aan […]

80 jaar later: De bloedige strijd van de Georgiërs op Texel 🎥

Vandaag – of eigenlijk aankomende nacht – is het 80 jaar geleden dat op Texel een bloedige veldslag uitbrak. In de nacht van 5 op 6 april 1945 kwamen 800 Georgische soldaten, die onder dwang voor de Duitsers werkten, in opstand. Wat begon als een strijd voor vrijheid, eindigde in een tragedie met honderden doden. […]

Hannie Schaft herdacht

Op Internationale Vrouwendag – elk jaar op 8 maart – werd vanmorgen Hannie Schaft geëerd als symbool van het vrouwenverzet en als strijdster tegen racisme, fascisme en discriminatie bij het Hannie Schaft-monument aan de Westzijde 39 in Zaandam. Hannie Schaft, het meisje met de rode haren, was een verzetsstrijder en communiste die onder meer samen […]

Herdenking Walraven van Hall: leren van verzetsdaden

In de steeg naar het Luchthuis aan Westzijde 42 was het één minuut stil. Nabestaanden, lokale autoriteiten en belangstellenden verzamelden zich in Zaandam om verzetsheld Walraven van Hall te herdenken. Dit eerbetoon werd georganiseerd op de dag waarop hij, precies 80 jaar geleden, door de Duitse bezetter op 12 februari 1945 in Haarlem werd geëxecuteerd. […]