Opinie: Welke burgers in Zaanstad zitten er te wachten op een cultuurcluster?


Komende donderdag, 11 juni, zullen vooral de oppositiepartijen tijdens de discussie over de Kadernota in de gemeenteraad van Zaanstad van zich laten horen over het plan voor het Cultuurcluster van 30 miljoen.

De plannen zijn eigenlijk al goedgekeurd, maar doordat het per jaar bijna een half miljoen meer gaat kosten, is er weer een opening ontstaan. Het is niet zo dat het college carte blanche heeft gekregen van de raad om geld in het project te steken.

Volgens Zaankanter Jan de Bruin van ArtAdvies, is het cultuurcluster een onzalig plan.

De Rubriek Orkaan-opinie bevat bijdragen van lezers van De Orkaan.

Een plan uit 2002 dat vooral bedacht is om een grote publiekstrekker op de allerduurste plek in Inverdan neer te zetten.

De grootste fout die bestuurders kunnen maken is het idee opperen dat ze ‘de stad gaan ontwikkelen’ en dus gaan bouwen. De reden dat de cluster op deze plek komt is een geheime afspraak met de NS waarbij de gemeente beloofd heeft een grote publiekstrekker naast het nieuwe gemeentehuis te bouwen.

De kosten van dit gebouw worden geraamd op € 30 miljoen. Dit komt neer op een exploitatie voor de komende 30 jaar van € 2.7 miljoen per jaar waarbij nu nog een tekort is van € 470.000 per jaar en de gemeente een garantie van nog eens € 100.000 voor de eerste paar jaar toezegt. Bij dit alles is het dan wel noodzakelijk dat deze cluster 30% meer bezoekers trekt dan de losse instellingen nu doen. Waar deze bezoekers vandaan komen is nog onbekend.

Volgens de huidige plannen zal het cultuurcluster primair onderdak bieden aan de functies cultuureducatie, filmvertoning, popmuziek, bibliotheek met een leescafé, radio- en tv-studio, horeca en expositie. De hoofdgebruikers en smaakmakers zijn De Bieb, het Centrum voor de Kunsten FluXus, filmtheater De Fabriek, poppodium De Flux en Zaanradio. Verder zal er permanent of tijdelijk ruimte zijn voor andere functies op het gebied van (amateur)-kunstbeoefening, waar jongeren en ouderen hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen. Professionele voorstellingen op het gebied van theater, dans, (pop)muziek en film vormen de smaakmakers en ook de trekkers van het cluster. Werk- en studieplekken, vergaderruimtes en een horeca maken het geheel compleet.

Maar voor deze opsomming zijn prima alternatieven te bedenken die een fractie kosten van het huidige plan en waardoor er genoeg geld overblijft voor de cultuur in de rest van de Zaanstreek.

Een cultureel district zoals we nu al in het centrum van Zaandam hebben, zie ook het plan van ROSA, is een veel vruchtbaarder concept dan een kunstenpaleis of een cultuurplein, zoals de Rozengracht waar tot nu toe nog steeds niets gebeurd is op cultureel vlak. Het gaat om een paar trekkers zoals filmtheater De Fabriek, het Zaantheater, De Bieb in de Chocoladefabriek, de Bullekerk en de diverse bestaande gebouwen van FluXus.
Daaromheen moet ruimte zijn, zodat dingen zich kunnen ontwikkelen.

Wat al jaren geslaagde culturele clusters zijn: Parade en Karavaan. Nooit hetzelfde en het kent nooit dezelfde inhoud. Zelfs de plek verandert voortdurend. Alles aan deze clusters zijn constant aan verandering onderhevig en daardoor onbepaald. En als iets tot culturele bloei moet komen, dan is onbepaaldheid de belangrijkste voorwaarde voor succes. Dat nodigt uit tot invulling, tot participeren. Hoe minder een cultuurcluster georganiseerd van bovenaf wordt opgelegd, hoe beter.

Meer lezen over wat in De Orkaan verscheen over het Cultuurcluster.

19 reacties op Opinie: Welke burgers in Zaanstad zitten er te wachten op een cultuurcluster?


  1. Dim schreef:

    een plan uit 2002, het is nu 2015 en veel veranderd, niemand kan erin, of te duur, of de huidige lokatie voldoet.
    zonde van al het geld. Cultuur in Znstd heeft geen overlevingsvorm, zeker niet tegen de hoge kosten die dit gebouw rendabel moet maken, een schip van bijleg, of heeft Znstd te veel geld over?, dat dacht ik niet.

  2. schokkerman schreef:

    Tussen idee en uitvoering zit veel tijd. Er is wel wat gebeurd in deze tijd: Er een digitale laag tussen stad en burger ontstaan. Winkels hoeven niet in een centrum als zij online in contact zijn met hun klanten. Of ontkennen we in Zaanstad het verschijnsel webwinkel?
    De bibliotheek leende boeken uit. Dat kan makkelijker digitaal. Zal mi in de nabije toekomst steeds gewoner worden. Denk ook een aan leensites als Peerby.
    Muziekonderwijs? In deze tijd van ZZPers met een eigen muziekklasje, is een zwaargesubsidieert instituut niet een eerlijk speelveld en daarom moet een gemeente daar verre van blijven.
    Poppodium vs Commerciëlere podia, – de kroegbaas die jamsessies houd voor beginnende bandjes-. Kan die kroegbaas of muziekwinkel aanspraak maken op een deel van de subsidie die de gemeente geeft? Of krijgt iedere commerciële partij straks een korting op de evenementenvergunning? Een gelijk speelveld is er niet alleen voor de Zaandammers.
    Lokale journalistiek die subsidie krijgt zal nooit kritisch zijn naar de geldgevers. En is ook niet fair.
    Horecadeals om het pand te vullen betekent ook dat er transparantie over de huurprijzen en de regels moet zijn. Transparantie en Zaanstad…
    Kortom investeer in een digitaal cultuurcluster. Educatie kan via e-learnings of een digitale marktplaats. Ik pleit dan ook voor subsidie en regels voor complete culturele doelgroepen in de hele stad. Zonder de concurrentie te vervalsen.

  3. Jan Schoen schreef:

    De term ‘Cultuurcluster’ kan alleen door politici, ambtenaren en talentlozen bedacht worden.
    Voor mensen die de kunsten liefhebben is dit woord alleen al een gruwel.
    Cultuurcluster betekent in dit geval opeenhoping van kunsten.
    Een verbinding tussen opeenhoping en kunsten is een contradictio in terminis.
    Ooit werd bedacht dat er voor kunst musea en expositieruimten moesten zijn, voor toneel een theater, voor muziek een concertgebouw, voor film een bioscoop en voor literatuur boekwinkels en een bibliotheek. En dat is niet voor niets zo ontstaan. Er zijn inmiddels wat moderne varianten op ontstaan, maar die zijn nooit door de overheid bedacht.
    Deze cultuurcluster, opgelegd door de overheid, zal als een peperdure kultuurkamer leiden naar een onbetaalbare en smakeloze brei, die de verbeelding niet zal prikkelen en evenmin ongekende vergezichten zal scheppen en die mensen niet zal inspireren of enig uitzicht bieden op de zin van het bestaan.
    Je zult maar belastingbetaler in Zaanstad zijn en moeten toezien hoe deze onzin uit de grond wordt gestampt.
    Voor liefhebbers van de kunsten in deze stad is het een groot geluk dat Amsterdam maar op een kwartier afstand ligt.

    • Diane van Dam schreef:

      Een cultuurcluster is een aanduiding van een samenwerkvorm. Niet van een gebouw. Gruwel? Welnee moed en toekomst!

  4. Huibert Latenstein schreef:

    Het is voor mij onbegrijpelijk, dat de gemeenteraad/college van Zaanstad welke een van de duurste gemeenten van Nederland is gewoon blijven doorgaan met een super geld verslindend cultuur cluster.
    Vele jaren geleden is dit wurg contract getekend(2002) en wij zijn nu de nodige jaren verder met daarbij nog een rampzalige crisis vanaf 2008.

    Ik had toch echt wel gedacht dat de Zaanse politiek en dan noem ik in het speciaal de liberale partijen D66 en VVD Zaanstad, de VVD was vroeger altijd tegen onnodige lastenverhogingen hiermede instemmen. Maar goed, de VVD Zaanstad in deze Gemeente is totaal niet liberaal meer. Er zijn nog maar weinig echte liberalen meer in deze partij.
    Het is volkomen duidelijk dat dit gedrocht tot het einde der tijden aan de subsidie pomp zal moeten blijven. De culturele instellingen hebben al aangegeven niet enthousiast te zijn voor het plan.

    Ik heb altijd gedacht dat de gemeenteraad er was om voor de burgers de laagste lasten te krijgen. Helaas gaat de politiek in Zaanstad door met een wangedrocht wat de komende decennia een vermogen aan subsidie gaat kosten voor de gewone burgers. Alle voorzieningen voor de burgers buiten Zaandam worden langzaam maar zeker wegbezuinigd. Kortom wederom hogere WOZ lasten in deze gemeente.

    Ik vind dat plan van ROSA een interessante optie.

    • Diane van Dam schreef:

      Er komt weer meer geld voor cultuur! De economie trekt aan! Waar zijn we toch bang voor?
      Nu hier dat gebouw! Ja!

  5. Erwin Kruijzer schreef:

    Het Cultuurcluster is een verrijking voor de stad Zaanstad
    Waarom? Het zet in eerste instantie Zaanstad eindelijk landelijk op de kaart. De regio kan weer meedoen met culturele evenementen die een landelijke uitstraling hebben. Cultuur bij elkaar brengen levert een aantoonbare economische waarde op. Programma’s worden spannender. Er kan immers een multidisciplinaire samenwerking tussen de huurders plaatsvinden. Professionele kunstenaars worden verbonden met de amateurkunst. Men helpt elkaar op weg. Bovendien komt er een gebouw wat de nieuwe generatie eindelijk echt kan bedienen. ‘Geëmigreerde’ Amsterdammers woonachtig aan de westzijde van het station die anders linea recta
    doorstromen naar hun oude stad hoeven niet meer in de trein te stappen. Ze krijgen een breed pakket van cultuur aangeboden naast de deur. Dit publiek pak je met een goed programma. Het cultuurcluster gaat op termijn kostendekkend worden mits met goede interne samenwerkingen intern, extern en binnen de gehele regio

  6. Bor schreef:

    is het niet eens tijd voor bezinnning? Lijkt mij een taak van zowel het bestuur als de raad om wel overwogen met de middelen om te gaan. Er zijn te korten op allerlei vlakken. Waarom een dergelijke investering voor een klein select groepje mensen, terwijl deze voorzieningen elders goed geregeld zijn ( de fabriek, fluxus en zeker ook de bieb). Deze gebouwen komen ook straks weer leeg te staan! Heeft onze gemeente dan helemaal niets geleerd van de crisis en de vastgoedbubbel?

    Het is aan de raad om dit toekomstige debacel nu te stoppen, en te gaan onderzoeken waar de burgers van Zaanstad echt behoefte aan hebben. (Misschien een goed werkend ambtelijk aparaat?, goede zorgvoorzieningen, mogelijkheden voor buitenlucht ontspanning, etc)

  7. Erwin Kruijzer schreef:

    Het Cultuurcluster moet er komen en wij kunnen niet wachten totdat er is!
    Waarom?
    – Zaanstad word nu eindelijk landelijk cultureel op de kaart gezet. Het krijgt immers een volwaardig centrum waarin alle disciplines elkaar versterken. Nieuw talent neemt gevestigd talent op sleeptouw. Het centrum bruist van de levendigheid. 24 uur per dag. Het vormt hierdoor een indirecte economische waarde.
    – Evenementen met een onweerlegbare landelijke uitstraling zullen hier kunnen plaatsvinden mits een spraakmakend gebouw word neergezet.
    – Nieuwe publiekstromen worden aangeboord.naast bestaande.Denk aan bijvoorbeeld de hoeveelheid ex- amsterdammers woonachtig aan de westzijde van het station. Zij hoeven niet meer altijd door te stromen naar de hoofdstad. Zaanstad word een onderseel van hun beleving, Mits een goed aanbod van multidisciplinaire programma’s samengesteld door de huurders en gebruikers van het gebouw.
    – De jonge generatie krijgt een unieke kans om zich te ontwikkelen en te ontplooien. Men acteert, maakt muziek, danst, schildert, tovert met computers, discusseert, maakt radio, beleeft en feest binnen 1 gebouw! Een unicum binnen de gehele regio Noord Holland!
    – het gebouw verdient zichzelf terug met een aanbod van multidisciplinaire programma’s, een breed aanbod van cultuur en educatie. Het bedient het publiek en voorziet in de culturele behoefte binnen de regio

    Verder
    – het is de oude generatie mensen die bang is om te investeren in iets wat een levendige functie vervult binnen de stad. Immers kunst is gebakken lucht. Maar gebakken lucht is ook kunst. Vraag de jongeren wat zij vinden van een nieuw gebouw waarin men kan zingen, springen, dansen, rocken en dingen kan leren. De ruime meerderheid zegt volmondig jaaa!
    – er zijn talloze voorbeelden van succesvolle clusters met een podium als centraal middelpunt. Denk aan DeMeerse/Duycker (notabene vnpf kernpodium!) denk aan gebouw T Bergen oo Zoom, denk aan Roepaen in Ottersum (midden in een dunbevolkt gebied)

    Eenheid in verscheidenheid lonkt, trekt, prikkelt! Het is het nieuwe denken. Het vergt moed. Dat is lastig voor de oudjes. Maar als het er staat dan schuurt het!

  8. Corine schreef:

    Het zou fijn zijn als we zouden weten wat de jongeren van Zaanstad vinden van het Cultuurcluster. Tijden veranderen tegenwoordig heel erg snel, alles ontwikkelt zich veel sneller dan vroeger. Wat me opvalt aan Zaanstad is dat veel Cultuur hier een beetje is blijven hangen in de jaren 70, en dat mensen daar haast krampachtig aan vast willen blijven houden, misschien omdat het bekend is?
    Zelf hoop ik dat het nieuwe Cultuurhuis net zo’n succes wordt als de nieuwe bioscoop. Dat we een nieuwe, frisse plek hebben om naartoe te gaan met onze kinderen waar iets te beleven en ervaren valt. Ja, dat kost geld, dat is waar. Maar over Inverdan hoorde ik voorheen ook niets anders dan geklaag, en als ik kijk naar dit nieuwe centrum moet ik toegeven dat ik daar erg blij mee ben, óók al is het totaal mijn smaak niet. Het centrum heeft er wel nieuw elan door gekregen en is een plek geworden waar je weer graag komt. Van het Inntel hotel krijg ik spontaan hoofdpijn als ik ernaar kijk, maar hee, het is wel internationaal bekend!
    Ik wacht het allemaal rustig af en zie het wel 😉 het wordt vast mooi! Hoe dan ook, de wereld verandert en de stad ook, of je dat nou wil of niet. Niets blijft hetzelfde.

  9. Erwin Kruijzer schreef:

    Het Cultuurcluster moet er komen en wij kunnen niet wachten totdat er is!
    Waarom?
    – Zaanstad word nu eindelijk landelijk cultureel op de kaart gezet. Het krijgt immers een volwaardig centrum waarin alle disciplines elkaar versterken. Nieuw talent neemt gevestigd talent op sleeptouw. Het centrum bruist van de levendigheid. 24 uur per dag. Het vormt hierdoor een indirecte economische waarde.
    – Evenementen met een onweerlegbare landelijke uitstraling zullen hier kunnen plaatsvinden mits een spraakmakend gebouw word neergezet.
    – Nieuwe publiekstromen worden aangeboord.naast bestaande.Denk aan bijvoorbeeld de hoeveelheid ex- amsterdammers woonachtig aan de westzijde van het station. Zij hoeven niet meer altijd door te stromen naar de hoofdstad. Zaanstad word een onderseel van hun beleving, Mits een goed aanbod van multidisciplinaire programma’s samengesteld door de huurders en gebruikers van het gebouw.
    – De jonge generatie krijgt een unieke kans om zich te ontwikkelen en te ontplooien. Men acteert, maakt muziek, danst, schildert, tovert met computers, discusseert, maakt radio, beleeft en feest binnen 1 gebouw! Een unicum binnen de gehele regio Noord Holland!
    – het gebouw verdient zichzelf terug met een aanbod van multidisciplinaire programma’s, een breed aanbod van cultuur en educatie.

    Verder
    – het is zijn oude generatie mensen die niet durven. Ze zijn bang en kruipen weg.
    – vraag dit de jongeren en ze gaan ervoor! Een breed palet van kunsten binnen 1 gebouw is een unicum.

    • Erwin Kruijzer schreef:

      – er zijn talloze voorbeelden van succesvolle clusters met een podium als centraal middelpunt. Denk aan DeMeerse/Duycker (notabene vnpf kernpodium!) denk aan gebouw T Bergen oo Zoom, denk aan Roepaen in Ottersum (midden in een dunbevolkt gebied)
      Eenheid in verscheidenheid lonkt, trekt, prikkelt! Het is het nieuwe denken. Het vergt moed. Dat is lastig voor de oudjes. Maar als het er staat dan schuurt het

      • Hans Kuyper schreef:

        Beste Erwin, zoals jij het beschrijft kan ik haast niet wachten tot dat gebouw er staat! Jammer dat het college iets totaal anders wil neerzetten, onder dwang van de NS. Lees de plannen en de financiele onderbouwing nog even door. Dan kun je je aanstekelijke enthousiasme aan een nobeler doel wijden.

        • Erwin schreef:

          Beste Hans
          Ik heb de plannen gezien.
          Het cultuurcluster komt er sowieso. Dat is geweldig en een meerwaarde voor de stad. Het lijkt me dan ook goed om nu te gaan kijken naar de invulling en daar een gezonde mooie kijk op te geven. Er heerst momenteel alleen maar angst gepaard gaande met een stemmingsmakerij. Vooral neergezet door individuen van een clubje ouderen. Ik noem dat de ZZ generatie. Die zullen inderdaad geen succes boeken. Het lijkt me beter om met de jongeren constructief te gaan praten over een mooie invulling.

        • Erwin schreef:

          Goed he.. En jammer dat je de stukken dan niet goed gelezen hebt. Het college heeft exact hetzelfde toekomstbeeld. Goed lezen Hans. Alleen het is zo jammer dat zinnen op twee manieren gelezen kunnen worden. Met zowel een positieve als negatieve inslag. Laten we nu eens kijken met de jongeren naar de daadwerkelijke invulling vh gebouw. Constructieve steun is nu onontbeerlijk. Want het CC komt er sowieso wel. Dat is al bepaald.

          • Hans Kuyper schreef:

            Je kunt wel met de jongeren gaan praten, maar de spoorwegen bepalen wat er gebeurt. Ik noem dat de generatie NS.

  10. Diane van Dam schreef:

    ZZ zeg je Erwin? Ik krijg zowaar een indruk wat dat betekent.. Hihi

Hier vind je onze regels

Reageren? Ja, graag!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *