De nieuwe Guisweg-verbinding blijft de gemoederen bezighouden. Zaanvisie 2026, een werkgroep van de vereniging Hart voor Stad, zou graag zien dat een alternatief plan, waarin over een traject van 800 meter verdiept spoor wordt aangelegd, serieus wordt bestudeerd. In plaats daarvan wordt er nu gekeken naar een oud plan om de overgang bij de Guisweg onder het spoor door te laten lopen.

Dat ziet Hart voor Stad niet zitten, zegt Joop Vogelaar. Zijn club heeft bij de gemeente een WOO-verzoek ingediend om duidelijkheid te krijgen over de besluitvorming, maar de stukken die Zaanvisie 2026 kreeg, waren niet compleet. ‘En dat is erg vervelend’, zegt Vogelaar.

Het gaat zijn club om het stuk grond dat nodig is bij de uitvoering van het plan om de weg onder het spoor door te laten lopen. De grond is in bezit van Olam (ofi). Zaanvisie had heel graag willen weten hoe het zit met een eventuele deal die Zaanstad mogelijk sluit of zelfs heeft gesloten met het bedrijf. Vogelaar gaat zelfs nog een stap verder, want misschien is er helemaal geen overeenstemming over de grond:

‘Wellicht is dat een slechte gedachte van ons en is dit een alternatief dat helemaal niet haalbaar is omdat Ofi niet meewerkt.’

Dat zou betekenen dat een ander alternatief opeens weer uit de mottenballen wordt gehaald. Het originele voorkeursalternatief voor de Guisweg (een nieuwe onderdoorgang ter hoogte van de A8, afsluiting van op- en afritten in oud-Koog) is volgens verantwoordelijk wethouder Gerard Slegers nog lang niet van tafel. Maar die variant kwam niet door de ADC-toets; de stikstofdepositie van het plan was zo hoog dat compensatie binnen afzienbare tijd onmogelijk was.

Juist daarom wil Vogelaar dat er serieus gekeken wordt naar een verdiept spoor. Als het gaat om de variant waarbij grond van Ofi moet worden betrokken, is Vogelaar duidelijk:

‘Wat de gemeente nu doet, in onze ogen, is een variant erbij halen die nu kennelijk wel kan, maar waarschijnlijk grote financiële gevolgen heeft.’

Bovendien vreest Vogelaar dat er, als het gaat om afspraken met Ofi, niet zo heel veel op papier staat. ‘Wij willen gewoon duidelijkheid daarover’, zegt hij. ‘Want hoe hard is die afspraak? En houdt die variant dan echt stand als alternatief?’

Een verdiept spoor is volgens de werkgroep van Hart voor Stad ‘een haalbare optie’ als dat aangelegd wordt tussen de stations Zaandijk Zaanse Schans en Koog aan de Zaan. Dat traject is 800 meter lang. ‘Dat is vooral voor de bewoners rondom de Provincialeweg ook een betere optie’, meent Vogelaar:

‘Als je het onderzoekt via een maatschappelijke kosten-batenanalyse, waarbij alle factoren worden bekeken en niet alleen maar de kosten in euro’s om iets aan te leggen, maar ook het effect op de omgeving.’

Vogelaar legt uit dat er dan gekeken wordt naar zaken als belasting van de omgeving en overlast voor de omwonenden. Op basis daarvan wordt een berekening van de kosten gemaakt.

Overigens is er volgens Vogelaar al eens gekeken naar een variant met een verdiept spoor, maar dat werd toen zo duur gemaakt dat die variant afviel, tot ergernis van Hart voor Stad:

‘Als je overal allemaal toeters en bellen aanhangt die ook kunnen, maar niet nodig zijn, maak je een oplossing onnodig duur. En dan valt die af op basis van de kosten.’

Zaanvisie 2026, de werkgroep van Hart voor Stad, hoopt dat er na de verkiezingen alsnog wordt gekeken naar de variant met verdiept spoor. Er moeten in ieder geval wel snel knopen worden doorgehakt, weet Vogelaar. Vanaf 2031 gaan er veel meer treinen op het traject rijden en je kunt het volgens hem dan niet verkopen aan de omwonenden dat de spoorwegovergang vijftig minuten dicht is vanwege het treinverkeer.

Door Di-Lan Sun op basis van gesprek met Joop Vogelaar van Hart voor Stad en eerder nieuws op De Orkaan.