In Zaanstad wordt gebouwd. Wij vonden alleen al in Zaandam-West meer dan 35 projecten waarvan er 7 een oplevering in 2026 hebben (± 1.200 woningen). In 2026 worden ook nog 3 grote projecten gestart waar de oplevering een of twee jaar later is (750 woningen). En in de pipeline zitten nog ruim 25 plannen met zo’n 2.100 woningen. Totaal: ruim 4.000 huizen en appartementen.

Sinds 2000 groeide het aantal woningen in Zaanstad van 57.000 naar 72.000 in 2025 (plus 28 procent), gemiddeld is dat 1 procent per jaar. In 2026 komen daar opnieuw woningen bij – veel zelfs volgens onze schattingen.

De Orkaan brengt ze in kaart. Dat doen we in delen – eerst Zaandam (West en Oost), en dan de andere plaatsen in Zaanstad (en daarna in Wormerland en Oostzaan). We maken onderscheid tussen (1) projecten die in 2026 (deels) opgeleverd worden, (2) projecten waar wel gewerkt wordt maar in 2026 waarschijnlijk nog niet gewoond en (3) projecten waar we pas na 2026 activiteiten verwachten. Als iemand aanvullingen of suggesties heeft, horen we dat uiteraard graag (mail ons).

Oplevering

Op basis van de plannen zouden dit jaar zo’n 1.200 woningen in Zaandam ten westen van de Zaan worden opgeleverd.

Het grootste project dat in Zaandam-West (deels) wordt opgeleverd in 2026 is de Houthavenkade (710 woningen in totaal), een deel is eind 2025 al opgeleverd (67 woningen). Ook het aangrenzende plan Dukra / Marina Houthaven (32 ligplaatsen) is in de afrondende fase.

Het eerste deel (365 huurwoningen) op het Hembrugterrein (1.400 woningen in totaal) wordt in 2026 opgeleverd. Inmiddels is ook gestart met de bouw van 161 andere huurwoningen en twee andere complexen op het terrein.

Ook zit er schot in De Kroon aan de Provincialeweg (67 woningen, zo goed als klaar), terwijl het project Zaam / Mauritsstraat dat daaraan grenst (140 woningen) in aanbouw is en ook in 2026 af moet zijn.

Kleinere projecten als Rozengracht (8 woningen) en de Valkstraat / Oranjeboom (8 woningen) zullen waarschijnlijk ook worden opgeleverd.

Bouwen

In 2026 zou de bouw kunnen beginnen van minstens drie grote projecten met samen meer dan 750 woningen. De oplevering kan – als de bouw inderdaad dit jaar begint – in 2027 of 2028 zijn.

De bouw van het project Palazzo Figaro (195 woningen) zou in 2026 moeten beginnen. De bouw aan de Badhuisweg (120 sociale huurwoningen) zou ook snel van start kunnen gaan. Er is een vergunning, het terrein ligt braak, er wordt gewacht op een uitspraak van de Raad van State.

Wethouder Tuijn beloofde in april 2025 dat start bouw van Heldin/Stelling eind 2025 zou zijn (dat is dus al voorbij). Dat was nieuws na jaren uitstel. In 2016 schreven we voor het eerst over het plan op de plek van het voormalige belastingkantoor. Het complex Heldin/Stelling krijgt zo’n 450 woningen. Woontoren De Heldin aan de Houtveldweg moet 70 meter hoog worden.

Plannen

De meeste plannen hebben nog geen concrete planning of eentje die voorbij 2026 ligt. Wij telden er meer dan 25 met in totaal ruim 2.100 geplande woningen.

Een van de meest concrete plannen is Saendenborch (209 woningen) aan het Rustenburg, de sloop en aansluitende bouw zou in 2027 moeten beginnen. De plannen voor bouw aan het Noordschebos (200 woningen) houden in dat daar gebouwd gaat worden nadat Figaro klaar is, 2028?

In de voormalige winkel van Pfannini aan de Gedempte Gracht komt The City (24 woningen). Daar wordt al gesloopt, de bouw is voor 2027 voorzien. Aan de Gedempte Gracht 17-23 (12 woningen), waar nu kledingwinkels SCAMM en Van Vuuren zitten, zien we nog geen activiteiten.

Er zijn minstens zes plannen voor de Westzijde. Het terrein van de voormalige Ford-garage aan Westzijde (27 woningen) wordt bouwrijp gemaakt, de bouw is voor 2027 gepland. Vier woningen op Westzijde 41 (Schoonenberg, Bloementuin), op Westzijde 24-36 (nu tijdelijke meubelwinkels) zijn er 66 gepland, op Westzijde 110 (vroeger: Klaas Vis) moet een winkel omgezet worden naar 7 zelfstandige woningen, aan Westzijde 248-254 (tegenover Harenmakersstraat) zijn 22 sociale huurwoningen gebouwd (planning: 2028 af), terwijl aan de Westzijde 390 (tegenover Frans Halsstraat) 30 zorgappartementen / seniorenwoningen moeten komen.

Bij het plan Verkadebuurt / Overtuinen (470 woningen) is het terrein er klaar voor. Oplevering zou in 2026 zijn, maar dat is duidelijk te optimistisch.

Op de hoek Houtveldweg – Ebbehout moet De Tijdgeest worden gebouwd (ruim 300 appartementen). Althans, dat is al jaren het plan. Er lijkt nu een beetje schot in te komen, maar het project kende vooral veel uitstel. De plannen werden gelanceerd in 2018, de bouw werd aangekondigd voor 2019, 2022 en 2024. Het Achmea-kantoor dat hier stond is in 2021 gesloopt. De plannen zijn aangepast: er komen minder parkeerplaatsen in het gebouw, 113 in plaats van 190.

Aan de Aris van Broekweg wil ZVH 100 woningen bouwen. De gemeente heeft een voorkeursrecht op de voormalige Dorjee-fabriek gevestigd, maar concrete plannen (met planning) ontbreken vooralsnog.

Voor het PTT-gebouw aan de Krimp (42 woningen) zijn de eerste plannen ingediend. Planning is nog onbekend. Om de hoek, in de Czarinastraat (het AKZ-rijtje) is wel gesloopt, maar hoeveel woningen daar gepland zijn is nog onbekend. Weer een stukje verder, aan de Rozengracht, ligt Foso de Rosas II / ROOZ (het oude Pancho’s), daar zijn 15 woningen gepland. Fase I is al klaar, over fase II is geen duidelijkheid.

Vinkenstraat 76 en 78 (15 woningen) zijn in 2025 al gesloopt, op het terrein gebeurt voorlopig nog niks. Voor nummer 58 (pand Straathoekwerk) zijn 16 appartementen gepland. Voor de oude Aldi aan de Zeemansstraat 79A, 81 en 79 zijn plannen voor 21 woningen gemaakt. Maar ook daar geen activiteiten.

Eén van de grote onzekerheden is woningbouw aan Zuiderhout (o.a. voormalige Ikea). Ooit is geopperd om daar bijvoorbeeld 400 tijdelijke container-woningen te plaatsen.

Op de plek van Provincialeweg 52 en 54 moeten 48 appartementen komen, maar de oude huizen staan er nog steeds.

Klein grut: voor Dampad 3 / Dampad 5A (6 appartementen) is in 2024 al een omgevingsvergunning verleend, maar we zien geen activiteiten. Zaans Blauw (7 woningen) aan de Hogendijk zit nog steeds in het vat. In de buurt daar is voor het stukje tussen Hogendijk en Krimp (Kaaijk) een plan voor 5 woningen gemaakt. Even verderop aan de Lage Horn moeten er 9 komen – daar zou al een vergunning voor zijn.

Plannen voor Waterboog / Houtveldweg (45 woningen) zijn officieel op lange baan geschoven.

Er is ook nog een plan voor 750 modulaire huizen in Zaanstad (Tiny Houses van Clean2Anywhere), Parteon zou er 20 besteld hebben. Maar waar weten we niet.

MAAK

Bij MAAK.Zaanstad (2015) was de ambitie om tot 2040 20.000 huizen te bouwen. Later werden de plannen zowel opgeplust: 20.000 woningen tussen 2020 en 2040 als afgeschaald: 15.000 à 20.000). Qua aantallen kan dat nog: tussen 2015 en 2025 groeide het aantal woningen met bijna 6.000. Als er binnen vijf jaar nog eens 4.000 woningen moeten komen gaat dat om 800 per jaar. In de afgelopen jaren lukte dat in 2022 (800) en 2025 (1.384). Maar zoals gezegd: 2026 wordt een goed bouwjaar.

Door Piet Bakker. Bronnen: Orkaan (categorie ‘wonen’ en de informatie over de diverse ‘versnellingsprojecten’ van Zaanstad), bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen (en we fietsen af en toe langs). Foto boven: nieuwbouw Hembrugterrein.