Hoge ‘oversterfte’ in Zaanstreek Waterland

In 2020 overleden in Nederland bijna 169 duizend mensen. Dat is ruim 15 duizend (10 procent) meer dan verwacht.

Relatief gezien was de oversterfte in de GGD-regio Zaanstreek Waterland met 14 procent hoog. Alleen in Brabant was een hogere oversterfte.

Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS. Vooral in het zuidoosten van het land stierven meer mensen dan verwacht. Er overleden volgens het CBS relatief veel Wlz-zorggebruikers (Wet langdurige zorg), mannen en ouderen.

Regionale verschillen zijn groot, het CBS geeft in deze publicatie geen cijfers per gemeente, alleen GGD-regio-cijfers:

“Vooral in de GGD-regio’s in het oosten van Noord-Brabant, in Limburg en in het zuiden van Gelderland overleden in 2020 relatief gezien meer mensen dan verwacht. Ook overleden relatief gezien duidelijk meer mensen dan verwacht in de GGD-regio’s Zaanstreek/Waterland, Flevoland, en Rotterdam-Rijnmond. In de noordelijke regio’s en in Zeeland was maar beperkt sprake van oversterfte.”

De sterfte was tijdens de eerste golf van de corona-epidemie hoog. Ook tijdens de hittegolf en de tweede corona-golf stierven meer mensen dan verwacht aldus het CBS. In 2020 was de oversterfte het hoogste in de afgelopen 10 jaar:

“Een jaar met oversterfte komt vaker voor. Een griepepidemie aan het begin van het jaar zorgt vaak voor meer oversterfte op jaarbasis. Dit was bijvoorbeeld in 2015 en 2018 het geval. Na een jaar met ondersterfte kwam in 2015 een zware griepgolf met uiteindelijk een oversterfte van ruim 5 duizend in dat jaar. Tijdens de griepepidemie van 2018 waren er 9 duizend extra sterfgevallen. Over heel 2018 kwam de oversterfte uit op minder dan 3 duizend, omdat in de maanden na de griepgolf gemiddeld minder mensen overleden dan verwacht. Met ruim 15 duizend meer sterfgevallen dan verwacht, is de oversterfte in 2020 een stuk hoger dan in de jaren met zware griepgolven.”

Eerder schreven we over oversterfte in de Zaanstreek. Het CBS maakte ook een uitlegfilmpje over wat ‘oversterfte’ inhoudt.

11 reacties op Hoge ‘oversterfte’ in Zaanstreek Waterland

  1. Marcel van Kampenhout schreef:

    Vraag eens door: En hoe ligt dat in de regio per dorp en per wijk? Pas als je díe antwoorden hebt, kun je ook oorzaken van die oversterfte aanwijzen en er doelgericht beleid op zetten. Nu is het ‘slechts’ een – vervelend hoog – getal zonder consequenties.

  2. Sam Huisman schreef:

    Heeft het soms te maken met luchtvervuiling? Ik heb ergens gelezen dat de varkenshouder in Brabant zorgt voor ongezonde lucht. Kunnen we hier iets over vinden?

    • De Orkaan schreef:

      Mmmm… wij denken dat het door corona komt…

    • Corine Gorter schreef:

      Dat werd inderdaad gesuggereerd in het voorjaar, dat het oosten van Brabant harder getroffen was door corona vanwege de intensieve veehouderijen in dat gebied. Je zou kunnen denken dat we daardoor in de Zaanstreek wellicht ook hogere sterftecijfers hebben, aangezien we onder de aanvoerroute van Schiphol wonen en ontzettend veel industrie hebben. Het is bekend dat de lucht in de Zaanstreek niet al te schoon is.
      Maar voor mij is het gissen wat deze hoge sterftecijfers veroorzaakt.

  3. Corine Gorter schreef:

    Komt dat doordat er zoveel Zaanse verpleeghuizen waren met corona in het voorjaar? Dat vroeg ik me af bij deze cijfers. We hadden hier ver in het voorjaar nog altijd hulp van het leger in het Guishuis in Zaandijk, bijvoorbeeld. Toen was bij mijn familie in Brabant eigenlijk vrijwel niets meer aan de hand. Ik vraag me dan ook af hoeveel van deze sterfgevallen bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen waren. Uiteindelijk kregen we niets te horen over het aantal overleden bewoners, zelfs mensen die er werkten wisten het niet. Kijk, in een land als China verwacht ik dat zoiets stil wordt gehouden, maar voor een land als Nederland had ik daarover meer transparantie verwacht. Maar goed, misschien verbeeld ik me dat maar.

  4. Erik Esteie schreef:

    Het leuke met gemiddelde cijfers is dat het de ene keer meer is dan het gemiddelde(zoals nu) en de andere keer minder dan het gemiddelde.

    De gegevens waarop het CBS zich basseert zijn de gegevens van de afgelopen vijf jaar

    “Het verwachte aantal overledenen wanneer er geen corona-epidemie was geweest, is geschat op basis van de waargenomen sterfte in de afgelopen vijf jaar. Eerst wordt voor elk jaar de sterfte per week bepaald. Vervolgens wordt per week een gemiddelde van de sterfte in die week en de zes omliggende weken bepaald. Deze gemiddelde sterfte per week levert een benadering op van de verwachte wekelijkse sterfte.”

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/04/bijna-169-duizend-mensen-overleden-in-2020-10-procent-meer-dan-verwacht/oversterfte-en-verwachte-sterfte

    Waarom dit vijf jaar is en niet tien, of vijftig jaar, word niet uitgelegd, in ieder geval zullen de cijfers bij tien of vijftig jaar er anders uitzien.

    Maar goed, dit gemiddlede word gezien als “normaal” en aangezien er meer doden zijn dan “normaal” is er een oversterfte.

    Zo kun je de cijfers gebruiken, of misbruiken, om een punt te maken.

    Het is net als met het weer, daar word continue gesproken over temperaturen die hoger zijn dan “normaal”

    Welnu, “normaal” bestaat het. die cijfers zijn een gemiddelde en de ene keer is het hoger en een andere keer is het lager en vijf jaar is wel een erg korte periode als je statistieken wilt gebruiken(ik meen dat het “normaal” bij het weer over een periode van dertig jaar gaat)

    Ik ben benieuwd of we na deze “crises” minimaal een jaar gaan praten over ondersterfte

    Begrijp me aub niet verkeerd, ik denk niet dat ze gek zijn bij het CBS en ze zullen zeker rekening houden met de groei van de bevolking en het “gemiddeld” (daar is ie weer) van de bevolking. Maar met cijfers kun je een heleboel dingen doen 😉

    Het CBS geeft trouwensook nog even aan dat ze hun meet methode hebben veranerd waardoor het nog minder te controleren is(eigenlijk is het nu nog maar het gemiddelde van twee jaar)

    “Voor 2 oktober werd een andere methode gehanteerd”

    Ik durf de stelling wel aan dat er in de griep golf van 2018/2019 meer mensen per maand(of per week) dood gingen dan in de corona epidemie van 2020/2021…

    • De Orkaan schreef:

      Wie stelt dat de griepgolf van 2018/2019 dodelijker is geweest dan de corona epidemie van 2020/2021 moet zoiets natuurlijk bewijzen. Maar dat gebeurt hier niet.

      Het CBS houdt inderdaad rekening met de “groei van de bevolking”, dat staat letterlijk in het artikel waarnaar gelinkt is. En dat je een gemiddelde sterfte over 5 jaar en niet over 50 jaar berekent, is natuurlijk logisch, de gezondheidssituatie was 50 jaar geleden volledig anders.

      Dat oversterfte aanzienlijk hoger is dan elk ander jaar vanaf 2011 zou een statistische vergissing zijn? Dat is natuurlijk onzin. Wie alles (en over een veel langere periode) wil narekenen kan dat via de CBS-cijfers van Statline doen (link in originele bron van CBS).

      Om de coronasterfte te ontkennen of te bagatelliseren moet je wel een rekenwonder zijn. Bovendien: die naar schatting 13.000 coronadoden in Nederland is het getal ondanks alle maatregelen. Zonder de 1,5 meter, het ‘afschaffen’ van handengeven, thuiswerken, evenementenverbod, sluitingen en lockdown was dat natuurlijk veel hoger geweest.

  5. Louis Dirksen schreef:

    Vertrouw niet al te veel op gemiddelden.Godfried Boymans maakte in de jaren vijftig al gewag van een statisticus die jammerlijk ten onder ging in een rivier die gemiddeld een halve meter diep was……

  6. Marianne Weeeber schreef:

    Het is bekend dat er een hogere besmetting is in poelenburg en peldersveld.In een blok van 10 woningen zijn hier 2 mannen overleden en een ander echtpaar in dezelfde rij woningen liggen ernstig met corona in bed.Is veel procent.toch?

Hier vind je onze regels

Reageren? Ja, graag!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *