Anneke van Dok: Dromen zijn geen bedrog

Hoe kunnen we leegstand van winkels tegengaan en hoe maken we het stadshart van Zaandam aantrekkelijker. Deze vragen werden vorige week aan zo’n dertig genodigden voorgelegd. Gedurende twee avonden delibereerden ondernemers, vastgoeddeskundigen, vertegenwoordigers van de gemeente en andere zogenoemde stakeholders in de Bullekerk over de toekomst van hun stadscentrum.

Door Anneke van Dok

En dat deden we met volle overgave. Ik woonde zelf een deel van de sessies bij op uitnodiging van centrummanager Paul van Nobelen en ik probeerde zelf ook antwoorden te vinden op de volgende gestelde vragen: “Waarom zouden bezoekers Zaandam verkiezen boven andere plekken in de regio? Welke mix van authentiek Zaans aanbod en winkelketens is het beste? Wat kunnen we doen om beter in te spelen op veranderende wensen en behoeften van bezoekers? En: Hoe creëren we een stad waarin je wilt verblijven, naast alleen maar kopen.”

Als ik terugkijk op steden waar ik bestuurder was, zie ik overeenkomsten tussen Zaandam, Vlissingen, Velsen (met als kern IJmuiden), en Diemen. Het zijn alle voorsteden in de schaduw van een zeer aantrekkelijke hoofdstad. En ze zijn moeders mooiste niet, hoewel ik uit apenliefde graag het tegendeel beweer.

Vlissingen worstelde vooral met de winterdip, wanneer de toeristen Walcheren weer hadden verlaten en moest als havenstad concurreren met het chique Middelburg. De voertaal in Diemen is Amsterdams en de gemeente is net als Zaandam via uitstekend openbaar vervoer met de hoofdstad verbonden. Als een Zaandammer, of Diemenaar aankondigt dat ie de stad ingaat, bedoelt ie eigenlijk dat hij zijn stad uitgaat.

Sommige voorsteden profiteren toch volop van hun grote broer of zus. Door goedkopere parkeergelegenheid bijvoorbeeld of een compact voorzieningenniveau. Bovendien wordt een uitstapje voor het publiek aantrekkelijker, als er iets te beleven valt, wat typisch bij de voorstad hoort.

Zo vind ik een straatmuzikantenfestival beter bij Zaandam passen dan een klassiek concours. De Gedempte gracht leent zich voor activiteiten, zoals Vlissingen die voor eigen publiek en toeristen ontwikkelde: straattheater, en evenementen die verbonden zijn met het water waarmee de steden zijn verbonden. Zaandam heeft veel ruimte voor aantrekkelijke evenementen. Denk aan de burcht -met de Zaan- als festivalplek. Of denk aan de Zaan als toeristische verbinding tussen de Zaanse Schans en het centrum, wanneer daar iets bijzonders wordt gepresenteerd: Een bruine vlootsail of een houtvlottenregatta? IJmuiden trok veel publiek met een shanty-festival en een sloepenrace op het Noordzeekanaal.

Tegen leegstand lijkt geen kruid te zijn gewassen, wanneer je rekent op de goede wil van vastgoedeigenaren. Van wie is het stadshart eigenlijk? Van de ondernemers? Van het publiek, vertegenwoordigd door de gemeente? Of voelt niemand zich probleemeigenaar. Tot nu toe vond de regulering van branches plaats in een samenspel tussen de Kamer van Koophandel, de brancheorganisaties en de overheid, met behulp van een zogenoemd Distributie Planologisch Onderzoek. Daarmee werd eenvormigheid en dus leegstand voorkomen.

Oude maatregelen lijken evenwel niet meer toepasbaar door veranderende wensen. Maar toch: als alle betrokkenen zich eigenaar zouden voelen van het stadshart kan er van de leegstand toch een creatieve ontwikkeling worden gemaakt: bijvoorbeeld door startende ondernemers ruimte te bieden voor diversiteit, in plaats van tijdelijke flutwinkels die de armoedigheid alleen maar groter maken. Etalages lenen zich prima voor kunstexposities en zelfs ateliers. Samenwerking is de sleutel tot succes: vooral als je daar het Zaantheater, de musea en kunstenaars bij uitnodigt.

Oh ja: het gaat wel wat kosten, maar het levert vast en zeker ook wat op. Vooral, nu het enthousiasme van de ondernemers zelf zo groot is gebleken tijdens die sessies in de Bullekerk.

Deel dit artikel:

6 reacties op Anneke van Dok: Dromen zijn geen bedrog

  1. H. Renkema schreef:

    Leegstand kun je oplossen, met de winkelpanden in huur te laten zakken.
    Veel gepraat helpt niet.
    De huren zijn voor ondernemers niet op te brengen in Zaandam want die zijn schrikbarend hoog.
    Electronica winkels, en Heren mode zijn hier al niet meer te vinden.

  2. K. Kat schreef:

    Het grote probleem bij zulke kwesties is vaak dat er een duidelijke visie ontbreekt. Vervolgens denkt men dat het verstandig is om ideëen op te halen bij de huidige stakeholders. Daarin gaat het mis, want als de huidige stakeholders goed genoeg waren, dan had je dit probleem nooit gehad.

    ‘Als je doet wat je deed, krijg je wat je altijd kreeg’

    De vraag is dan ook wat wil men bereiken? Huidige winkelcentrum is te klein, wil je dat er meer mensen komen zal het winkelgebied fors uitgebreid moeten worden. Dit probleem los je dus niet op met goedkopere parkeerplaatsen. Dit zorgt er voor dat mensen dan heel snel eventjes kort naar de stad gaan, ik denk dat het idee meer moet zijn dat mensen een hele dag naar Zaanstad gaan.

    Ik denk dat het groots aangepakt moet worden. Bij de Stormhoek meer grotere winkels toestaan (Ikea, decathlon, mediamarkt etcetera) daartussen in grote (goedkope) parkeergelegenheden maken en vervolgens een natuurlijke looproute tussen de stormhoek en het huidige centrum. In de looproute komen dan additionele winkels/horeca bij.

    En zo ben je dan toekomstbestendig en zorg je ervoor dat je geen voorstadje bent maar een grote stad met een toekomst.

  3. H Aartsen schreef:

    Idee van K.Kat klinkt logisch. Alleen het lopen naar het centrum zal voor velen een te grote opgave zijn. Een pendelbus zoals in Den Bosch zal meer mensen aan trekken.

  4. P. Hoogkamer schreef:

    Beste Anneke, Het gaat wat kosten maar dan heb je weer niks, alleen geld verspilling dat de burger uit de omliggende dorpen moet helpen ophoesten. lees bezuinigingen daar.
    Zaandam is nooit gezellig en leuk geweest en zal dat nooit worden omdat dat niet in de genen van de stad zit. elke verandering die plaats heeft gevonden is een mislukking. laat het zo en kijk wat de stad gaat doen in 10 jaar en ga dan eens denken aan veranderingen , zelf herstellend vermogen is soms beter dan weer ingrijpen.

  5. Jack van Brederode schreef:

    Het plan van K. Kat klinkt logisch. Alleen dan moet het bestemmingsplan van o.a. het Zuiderhout veranderd moeten worden zodat dit soort winkels zich daar kunnen vestigen. Dat zie ik deze en de volgende gemeente raad niet 1-2-3 doen.

  6. Jaap Crok schreef:

    P.Hoogkamer legt de vinger op de zere plek. Waarom steeds maar weer dat centrum van Zaanstad aan het infuus. Buiten het centrum wonen en shoppen de burgers ook liever door de parkeermogelijkheden zoals in Saendelft. Alleen daar worden de winkels verdreven door peperdure huurprijzen te vragen. Leegstand van een betrekkelijk nieuw winkelgebied waar voldoende parkeerplaatsen zijn maar de kraam van de visboer geen vaste stek krijgt van de gemeente. Deze middenstander kan de huurprijs ook niet opbrengen maar voorziet de inwoners van Saendelft wel van een lekker visje.

Hier vind je onze regels

Reageren? Ja, graag!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *