David Sluis: Rondleiding Bioforte Biomassacentale Zaandam

biomassacentrale han langevoort

Woensdag 21 november heb ik een rondleiding bijgewoond door de biomassacentrale van Bioforte te Zaandam. Ik ging er met een dosis gezonde scepsis naar toe.

Op voorhand vind ik de locatiekeuze verkeerd (naast een school), en hoe zit het met de fijnstof de stikstofoxiden en de dioxinen? De duurzaamheid?

In de media en politiek (ook de Zaanse) word je haast niet wijs uit alle meningen en niet bewezen aannames. Er wordt veel gepapegaaid door eenieder, en niemand lijkt er echt uit te komen. Centrales worden gesloten, en geopend tegelijkertijd. Politieke partijen zijn voor (maar ook tegen) in het Zaanse, maar tegen in de Provincie?

‘Tegen zijn’ is makkelijk, maar wat zijn de alternatieven op dit moment? En, kloppen alle aannames wel?

Ik besloot te gaan kijken in de centrale. Daarbij pretendeer ik niet deskundig te zijn. Ik heb vragen gesteld, rondgekeken, me laten informeren en daarna zelf nog een en ander uitgezocht. Het kan zijn dat er onvolkomenheden in mijn verslag staan, en het zou fijn zijn als je deze zou willen melden onder dit stuk.

Verslag

We werden hartelijk ontvangen door de heren Jaap Koppejan en Han Langevoort van Bioforte. Onder een artikel van De Orkaan had Han een uitnodiging geplaatst, maar op een opkomst van zeven koppen, hadden ze niet gerekend. Er waren raadsleden van VVD, ROSA, PvdA, D66 vertegenwoordigd.

Beide heren maakten een kundige, gepassioneerde indruk. Ze zijn al zes jaar bezig met dit project, echte doorbijters dus. Al eerder maakten ze plannen voor een dergelijke centrale in Zeist, en ook daar was de maatschappelijk weerstand groot.

De hele biomassacentrale doet denken aan een groot Zaans levensmiddelen-productieproces, ronduit indrukwekkend. Voor warmteproductie heb je brandstof (biomassa) nodig. De brandstof bestaat hier uit louter houtsnippers die NTA 8080 gecertificeerd zijn, aldus Bioforte. Zaken die onder de certificering vallen (opgezocht internet) zijn o.a.:
• herkomst en traceerbaarheid
• massabalans
• reductie van broeikasgasemissies
• concurrentie met voedsel en/of andere lokale toepassingen
• biodiversiteit & milieu
• welvaart & welzijn

De snippers zijn afkomstig van snoeiafval (takken e.d.) of bomen die door dunning (bosbeheer) zijn verkregen, wist men te vertellen. Dit laatste is een wat rekbaar begrip vind ik. Er is een dagelijkse aanvoer van snippers, een aantal vrachtauto’s per dag gemiddeld.
Er is volgens Bioforte jaarlijks ca een miljoen ton aan snoeiafval in Nederland beschikbaar, waarvan een deel nu naar het buitenland gaat. Je kunt dus zeggen dat dit in principe dus duurzaam verkregen hout is, dat in Nederland ‘geproduceerd’. Over de noodzaak van snoeien en dunnen/bosbeheer kun je natuurlijk een hele aparte discussie starten, doen we nu niet. En hoe zit het met snoeiafval waar (mogelijk) bestrijdingsmiddelen bij zijn toegepast?

De snippers gaan gefaseerd door een soort van enorme steenoven (uit Italië!) en worden daar op hoge temperatuur in stappen verbrand en na-verbrand. Het is onvergelijkbaar met een hout/pellet kachel die je misschien thuis hebt. Dit is hightech! De hele installatie hangt vol met sensoren zodat er een optimale verbranding plaatsvindt. Dit is belangrijk om schadelijke restproducten (gassen, fijnstof) te beperken. Er zijn overigens twee ovens, een kleine en een grote. Dit om de vraag gedurende de wisselende seizoenen te kunnen accommoderen. Na de verbranding blijft een asrest over en die wordt los gestort in een bulkwagen, waarna het verwerkt wordt in de asfaltindustrie, circulair dus.

De geproduceerde warmte wordt gebruikt om water te verwarmen dat naar de huizen wordt gepompt (douche, CV). Veel kritische elementen, zoals bijvoorbeeld de pompen zijn redundant uitgevoerd om leveringszekerheid te kunnen garanderen. Er wordt een hoog rendement gehaald, door goede isolatie van de transportbuizen en door een super geoptimaliseerd proces. Er wordt tevens enige elektriciteit geproduceerd, voor eigen gebruik (pompen, verlichting etc.). Er is een buffervat warm water van 60ton, hiermee kunnen piekbelastingen worden opgevangen.

Maar dan, de hamvraag die natuurlijk iedereen stelt; hoe zit het met de schadelijkheid van de rookgassen (NOx, Fijnstof, dioxines o.a.)? Volgens Bioforte wordt onderstaande bijgedragen ter hoogte van de IJdoornflat, deze ligt op ca 200 meter afstand.

biomassa staatje luchtkwaliteit

ijdoorn biomassa

NOx staat voor stikstofoxiden. Tijdens verbrandingsprocessen wordt het in de lucht aanwezige niet reactieve Stikstofgas (N2), welke overigens 78% van samenstelling van de atmosfeer bedraagt, omgezet (geoxideerd) naar o.a. NO en NO2 (versimpeld weergegeven). Dit is een onwenselijk en ongezond gas en kan gezondheidsklachten veroorzaken. Ook kan NOx (secundair) in de lucht tot fijnstoffen omvormen. Zaak is dus om dit zoveel als mogelijk te beperken.

Om dit te neutraliseren/reduceren wordt in het proces ureum toegevoegd. Ureum is een belangrijk bestanddeel van Urine. Sommige automobielen (personen en vracht) voegen AdBlue (Ureum) toe om precies dezelfde redenen: namelijk het terugdringen van schadelijke stikstofoxiden. In de rookgassen (schoorsteen) wordt actief gemeten hoeveel NOx er wordt geëmitteerd en hierop wordt de dosering Ureum automatisch aangepast (feedback). Kennelijk zijn er dus verschillende omstandigheden die een aangepaste dosering behoeven.

Dan de fijn-stoffen. De grove in het rookgas aanwezige verbrandingsresten worden door een soort van cycloon gescheiden van de rest. Daarna gaan de rookgassen door een wasser (die ook andere stoffen afvangt zoals NOx). Deze wasser is een hele moderne en de eerste in Nederland. Zie hier een productiefilmpje:

Deze wasser fungeert tevens als warmtewisselaar, om het rendement op te voeren.

Daarna gaat het afgekoelde rookgas door speciale (teflon) doeken die de hele kleine (ultra) fijnstofdeeltjes afvangen. Vergelijk dit met een super stofzuigerzak. De doeken worden om de zoveel tijd ‘uitgeklopt’ om de werking te kunnen garanderen. Daarnaast wordt gemeten of er een drukval (drukverlies) plaatsvindt, zodat men weet of de doeken niet gescheurd zijn of iets dergelijks. Deze hoogwaardige doeken zijn efficiënter dan een oplossing met een zogenaamd elektrostatisch filter, wisten de heren te vertellen. Ze hebben hier extra in geïnvesteerd. De hoeveel fijnstof die nu nog resterend uit de schoorsteen komt is het equivalent van enkele houtkachels aldus Bioforte.
Tenslotte wordt verteld dat schadelijke furanen en dioxines door de hoge verbrandingstemperatuur nauwelijks worden gevormd, en (deels?) worden afgevangen.

Concluderend kun je zeggen dat dit een ‘state of the art’ biomassacentrale is, die volgens Bioforte tot de schoonste ter wereld gerekend zou kunnen worden. Men claimt te voldoen aan door hun zelf gestelde extra eisen (zie tabel onder).

biomassa bioforte emissie
Dit lijkt mij geloofwaardig, maar hoe verhoudt zich dit in de hele landelijke discussie?
Het feit dat er in het land biomassacentrales worden gesloten kan zomaar terecht zijn, maar vergelijken we hier appels met peren? Je zou ook kunnen zeggen; de ene biomassacentrale is de andere niet, net als een dieselauto uit 2000 ook niet meer te vergelijken is met eentje anno 2019.

Of deze centrale de beloftes waarmaakt zal moeten blijken. Het is een productieproces, en daar kunnen zaken misgaan. Ik kreeg wel de indruk dat door allerlei regelmechanismen dit risico tot een minimum wordt beperkt, maar techniek en mens is feilbaar. Meetsensoren kunnen ongevoelig worden in de loop van de tijd, door vervuiling bijvoorbeeld. Een goede kwaliteitscontrole/borging is wat mij betreft een must (ISO?). Bioforte gaf aan dat er onafhankelijke inspecties plaatsvinden.

Op de vraag of er geurhinder zou optreden zei men, niet of nauwelijks, “misschien alleen iets bij het opstarten”. Hinder is een relatief begrip. Ik mag hopen dat de schoolprestaties van de leerlingen op het Pascalcollege in ieder geval niet gehinderd worden.

De vraag die rijst is of tijdens ongunstige weersomstandigheden alle aannames ook worden gehaald. Ik denk hierbij aan windrichting, mist, regen en een temperatuur inversie. Vooral dit laatste werkt als een ‘glazen’ plafond waardoor rookgassen veel minder verdund worden in de atmosfeer doordat de opstijging en daarmee verdunning wordt belemmerd (smogdag).

En hoe zit het met de opgewekte luchtstromingen (turbulentie) als gevolgd van de aanpalende gebouwen, zoals de AH en het ziekenhuis, of de bomen? Pascal en Zuiderzee liggen op korte (100m) afstand. Hoe zit het met het binnenmilieu van de school die potentieel 24/7 wordt blootgesteld, hoe laag dan ook? Natuurlijk ligt de school ook aan de A7 en die draagt ook bij aan fijn stoffen en stikstofoxiden.

Ik vind het verstandig om in de directe omgeving (Pascalcollege, IJdoorn e.d.), NOx en Fijnstofmetingen te verrichten, en dit gaat waarschijnlijk ook gerealiseerd worden. Hiermee kan onnodige onrust weggenomen worden, of juist bewezen worden dat de centrale minder goed presteert dan wordt aangenomen. En, zijn er voorspelbare dagen waarop je beter de ramen kunt dichthouden? Meten is weten! Een woordvoerder van het Pascalcollege was in ieder geval enthousiast over dit voornemen.

Voor nu wacht de centrale op een ontheffing in het kader van van de Natuur Beschermings Wet. Dit heeft te maken met de uitstoot, en vooral door de uitgestoten stikstof, die door de stikstofcrisis onder een vergrootglas ligt in verband met stikstofdepositie in Natura 2000 gebieden (Oostzanerveld). Volgens Bioforte stoten zij heel weinig stikstof(oxiden) uit, zodat men rekent op een vergunning.
De toekomst zal het uitwijzen.

_______________________________

Den Ouden Groep

Voor de aanlevering van de biomassa wordt niet gewerkt met het geplaagde Staatsbosbeheer, maar met een leverancier ‘Den Ouden Groep’.
Gek is wel dat ik op de site van deze leverancier onder het kopje ‘Biomassa’, ook het zogenaamde B-hout vond. Dit zijn delen afvalhout welke gelakt, verlijmd of geverfd zijn (Let op! Dit gaat niet de Zaanse biomassacentrale in!) Deze kunnen volgens de website gebruikt worden voor:
- Elektriciteitscentrales
- Bedrijfskachels
- Houtkachels
Wat wordt hiermee bedoeld? Ik vind dit vreemd en milieu onverantwoord. Ik heb de, via de website opgegeven contactpersoon opgebeld, maar die kon geen antwoord op mijn vraag geven. Of ik een mailtje wilde sturen naar een andere functionaris aldaar. Ja, doei! Een slechte beurt voor Den Ouden Groep. Wat zegt dit over de rest van hun biomassa?

_______________________________

Eerder plaatste De Orkaan dit filmpje vanuit de centrale:

36 Reacties op David Sluis: Rondleiding Bioforte Biomassacentale Zaandam

  1. Siem Meijn says:

    Wat een leugens weer. Volgens Biofortewordt onderstaande bijgedragen ter hoogte van de IJdoornflat, deze ligt op ca 200 meter afstand.
    Het is inderdaad minder dan 100 meter.

    • Merel Kan says:

      Hoi Siem, speciaal voor jou hebben we de afstand tussen de centrale en de IJdoorn nog even nagemeten. Het kaartje is toegevoegd onder het staatje in het stuk. De afstand is ruim 200 meter.

  2. Rob Poldner says:

    David bedankt voor je heldere uiteenzetting van de werking van deze centrale. Daarnaast stel bij sommige zaken terecht vraagtekens. Je vertaalt hier namelijk het ( theoretisch) model door de beheerder en/of bouwer. Dat kan eenzijdig zijn vanwege het belang om zoveel als mogelijk positief te zijn.
    Hoe verhoudt zich deze informatie ten opzichte van andere factoren die lokaal een rol spelen? Hoeveel energie kost aan en afvoer? Komt er een nulmeting voor eventuele inwerkingstelling? We weten inmiddels van de sjoemeldiesels dat theoretische modellen gemanipuleerd ( kunnen) zijn. Feitelijk blijken theoretische berekeningen zelden overeen te komen met de werkelijkheid.
    Oftewel, ondanks en dankzij je heldere weergaven, ben ik niet overtuigd dat deze wijze van energieopwekking door middel van verbranding een goede of noodzakelijke stap is. Ook wat betreft de duurzaamheid heb ik de nodige twijfel. We hebben groen, heel veel groen nodig voor de leefbaarheid. En wat doen we: we snoeien en zagen er lustig op los. Ik kan me niet voorstellen dat zo een centrale louter en alleen kan branden op snoei afval..

  3. Piet Zwikker says:

    Fijnstof en stikstof wordt goed op gevangen of geminimaliseerd, maar hoe zit het met co2 ? daar gaat het om en daarom moeten wij van het gas af en worden de kolen en gascentrales gesloten.het is volgens de deskundigen zo dat kolencentrales minder co2 uitstoten dan biocentrales,en gascentrales nog minder .Ik vraag me wel eens af,als in de winter er eens een laag sneeuw ligt op de zonnepanelen,en windstil weer,dus de molens leveren ook geen stroom,en alle gas en kolencentrales zijn gesloten,waar komt dan de stroom vandaan??

    • Mark Peters says:

      Uit het Europese netwerk. Er ligt niet altijd en overal tegelijk sneeuw en het is overal windstil. Back-up via waterkracht is een optie. NL importeert bijvoorbeeld al waterkrachtstroom uit Noorwegen. De hele transitie van fossiel naar duurzaam is een wel overwogen en langzaam proces. Bijstellingen en correcties zullen ongetwijfeld gedurende dit proces plaats vinden. Zonder doelen stellen geen overgang naar duurzaam.
      De biomassacentrale is niet het eindpunt van deze transitie, maar een tussenstap die op termijn ook weer achterhaald wordt door misschien waterstof.

  4. Piet Zwikker says:

    Ik denk dat de toekomst is: waterstof (wat nog verder uit ontwikkeld moet worden), en kernenergie.

    • Jonathan van der Sluis says:

      Het is op dit moment niet haalbaar om naar één bepaalde energiebron te kijken als oplossing. Dan hadden we in de jaren ‘90 met de transitie moeten beginnen.

      In het 1.5 rapport van het IPCC staat uitgewerkt welke scenario’s op grote schaal mogelijk zijn om de opwarming te beperken tot anderhalve graad. Alle scenario’s maken gebruik van bio-energie, kernenergie, wind, zonnepanelen, energiebesparing en opslag van koolstof. De scenario’s gaan ook niet uit van alleen permanente oplossingen.

      • David Sluis says:

        Hoi Jonathan. Je zou het misschien niet van mij verwachten, maar los van de hele transitie oplossing, en die MOET, er komen!!, ben ik afgehaakt met de IPCC en hun CO2 fetisjisme. Het klimaat warmt op, dat is een feit! Of dit louter aan CO2 kan worden toegeschreven, dat vind ik veels te kort door de bocht. Geologisch gezien, zijn er vele, vele temperatuursfluctuaties, die aantoonbaar NIET door CO2 worden verklaard. Neem de afgelopen 10.000 jaar. Mijn aanklacht op de IPCC, men predendeert, maar weet het eigenlijk ook niet. Modellen enzo. Het weer kunnen we niet voorspellen, tenminste matig. Ik reclameer, we krijgen een strenge winter! Waarop gebaseerd? Meest shocking vond ik wel dat de waarschijnlijkheid dat de mens verantwoordelijk/kans is voor klimaat opwarming, volgens de IPCC in vier jaar tijd devalueerde van 95% naar 68% (uit mijn hoofd hoor). Ergo, ik ben voor een voorzorgsprincipe, met die ‘wetenschap’, dat we als mensheid nu in een ongekend (menselijk) klimatologisch optimum leven, en misschien ons niet kunnen ‘inleven’ in een veranderlijke wereld. Slechts 12000 jaar geleden was er een massa extinctie over grote delen van de aarde. Dit vindt wetenschappelijke consensus. Dit had eveneens grote klimatologische gevolgen. En zo zijn er vele! Kleine IJstijd, CO2 tekort?
        Kijk eens naar het Dryas tijdperk en de mega shift in temperatuur bv.
        Het is geen prettige ‘boodschap’, maar CO2 reductie, prima, voor zover. We zijn slechts mensen, geen goden. De klimaatmores zal denk ik onze deur ook niet voorbij gaan, in the end. Net als met de introductie van exoten, het pakt vaak verkeerd uit, met de beste bedoelingen begonnen. De onmenselijke wijsheid, van de mens schiet vies tekort. Maar goed, wat zei je over die biomassa centrale op de Pascalstraat? No offense!

  5. Jaap Meeuwsen says:

    Eén miljoen snoeiafval is natuurlijk ruim voldoende voor deze centale maar hoeveel van deze dingen gaan er in Nederland gebouwd worden ?
    We kunnen natuurlijk altijd nog alle bossen in Nederland gaan snoeien.
    En dat er bij een tekort aan snoeihout geen B hout gebruikt zal worden moeten we maar afwachten.
    Zoals Rob Poldner terecht al aangeeft komt dit hele verhaal uit de koker van deze producent, dat is inderdaad nogal eenzijdig.
    Daarbij komt dat ik zelden een energieleverancier heb gezien die niet sjoemelt. Zie z.g. groene stroom, wind en zon leveranciers.
    Nee, ik ben niet overtuigd.
    Overigens prima stuk leeswerk David.

    • Tonvanheeswijk says:

      De bossen in Nederland wórden al in rap tempo omgekapt, dit is een verdienmodel geworden van Staatsbosbeheer.

  6. Piet Scholtens says:

    Leuk dat er een meetpunt wordt genomen zuidoost van de centrale. Terwijl de wind meestal vanuit het zuidwesten waait. Dit zegt dus niets over de werkelijke uitstoot.

    • David Sluis says:

      Hallo Piet, volgens mij ligt Pascal bijna oost van de centrale gesitueerd, dus dat lijkt me prima te passen bij west/zuidwestenwind. IJdoorn, is zuidoost/oost gesitueerd, dus die hebben dan relatief minder immissie. Er wordt nog gezocht naar meetplekken in andere windhoeken, dus meld je aan indien geïnteresseerd!

      • C.J. Bier says:

        David, het stukje tekst
        ” NOx staat voor stikstofoxiden. Tijdens verbrandingsprocessen wordt het in de lucht aanwezige niet reactieve Stikstofgas (N2), welke overigens 78% van samenstelling van de atmosfeer bedraagt, omgezet (geoxideerd) naar o.a. NO en NO2 ”
        Is niet correct. Van het N2 deel in de lucht gaat een kleine fractie, tienden van een % , over in de NOx familie. dit hangt voor een deel af van de vuurhaard temperatuur, bij meer dan 1400C is een kantelpunt.
        De MAC waarde NO2 is 2 ppm, was 5 ppm voor een 8 uur blootstelling.
        Het meten in de omgeving is een zeer complex verhaal, alleen een paar meetpunten is onvoldoende. factoren als temperatuur, luchtvochtigheid, windsnelheid, barometrische druk hebben allemaal invloed. windkracht 8 normoverschrijding, windkracht 2 sterke overschrijding in de afwaartse windrichting.
        Cees

  7. Reijer van’t Slot says:

    Bioforte gaf enige weken geleden aan voldoende brandstof te hebben aan slechts 1 !! vrachtwagen per dag; in het verslag van David Sluis gaat het al over een AANTAL vrachtwagens p/dag. Hoeveel houtsnippers -dus gekapte bomen- gaan er werkelijk verdwijnen in deze centrale?

    • David Sluis says:

      Reijer, het idd ca 1 vrachtwagen en geen meerdere per dag, zoal ik schreef. Het misverstand is ontstaan door een snelle rekensom rondom tonnages van een derde aldaar. Bedankt voor de correctie!

      • Peter Goldstein says:

        8000 ton (de geschatte hoeveelheid benodigde houtsnippers) per jaar / 30 ton (de geschatte lading per vrachtwagen) = 266,6666666666667‬ vrachtwagens per jaar.
        In 2020 hebben we 262 doordeweekse dagen – 6 feestdagen = 254 werkbare dagen / 267 vrachtwagens is dus 1,04 vrachtwagen per dag.

        • Peter Goldstein says:

          Overigens vind ik het een hele knappe prestatie om 2200 woningen plus een aantal scholen en andere gebouwen met 8000 ton van snoeiafval afkomstige houtsnippers via een warmtenet te verwarmen.
          Ik stook zelf al net iets meer dan 1 ton houtpellets per jaar in mijn eigen woning – zonder het transportverlies van een warmtenet – en pellets hebben ook nog een iets grotere calorische waarde dan luchtgedroogde houtsnippers…

          • Peter Goldstein says:

            Oh, vergis ik me weer… Die cijfers ook…
            Het warmtenet is dus bijna 4 keer zo onzuinig!

          • Jaap Meeuwsen says:

            Gelijk heb je Peter, gaat er bij mij ook niet in.
            Mooie marketing praatjes.
            Zoals het spreekwoord zegt, als het te mooi is om waar te zijn dan is het dat meestal ook.

  8. David Sluis says:

    Hoi Cees, dank voor je aanvulling. Het was niet mijn bedoeling om heel diep op de chemie van reactieprodukten van verbrandingsprocecces in te gaan, daarom staat er ook vereenvoudigd. Ozon, UV, ed spelen ook een rol bij vorming in de atmosfeer.
    Ik ben het oneens dat een aantal punten onvoldoende zou zijn. Ten eerste zijn er nu helemaal geen punten, behalve modelmatige uit het NSL, daarnaast kun je op basis van pollutierozen wel degelijk bronnen identificeren na verloop van tijd. Ik schat nu in dat de huidige A7 een grotere bron is dan de centrale, daarnaast is de aanwezige achtergrond concentratie leidend, de tijd zal het leren. Dank voor je aanvulling.

  9. Anna de Groot says:

    Onlangs gehoord: De biomassacentrale in Zaandam heeft jaarlijks ongeveer 8.000 ton inheems snoeiafval nodig. Jaarlijks is er in Nederland 130.000 ton inheems snoeiafval beschikbaar. De biomassacentrale heeft een contract afgesloten voor de levering van inheems snoeiafval.

    • Jaap Meeuwsen says:

      Ja, als er 1 centrale zou zijn is er voldoende snoeiafval maar er moeten er nog veeeel meer in dit land komen volgens de plannen.

    • Peter Goldstein says:

      Anna Groot, waar heb je dat getal van 180.000 ton vandaan?
      Volgens de jaarrapportage 2018 van het Platform Bio Energie https://www.platformbioenergie.nl/ bedraagt de reststroom uit bos- natuur en
      landschapsbeheer en uit beheer en uitvoering van (infra-)
      structurele projecten en stedelijk groen 605 kton hetgeen weer 37% van de bijna 1,5 miljoen ton van de uit rest- en
      afvalstromen gebruikte biomassa is. En 77% van alle gebruikte biomassa komt uit Nederland dus gaat het volgens mij eerder om ca een 1/2 miljoen ton inheems snoeiafval. Dat komt ook overeen met wat Bio Forte zegt.
      Daar komt bij dat dat nog maar 1/3 van de potentieel beschikbare hoeveelheid is, daar nu 2/3 van ons snoeiafval wordt geëxporteerd naar o.a. Duitsland.
      Voor kleinere centrales en lokaal verwarmen (zoals ik doe) lijkt dus in principe genoeg beschikbaar.
      Het gevaar komt van de de toenemende behoefte van grote elektriciteitscentrales, als gevolg van het vervangen van steenkool door biomassa, de sterk toenemende vraag naar elektriciteit en het verlies bij de energieomzetting.
      Zie https://30db7828-06d3-47ac-9884-f6f02747b9fe.filesusr.com/ugd/20a84a_bf1fbe4991ca40e88844907d421fca3b.pdf voor het rapport.
      Ook interessant is het rapport Beschikbaarheid van Nederlandse verse houtige biomassa in 2030 en 2050 van Probos: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2018/07/Beschikbaarheid-van-Nederlandse-verse-houtige-biomassa-in-2030-en-2050.PDF.
      Alhoewel het intussen natuurlijk maar de vraag is of wij dan überhaupt nog bestaan…

  10. Mark Peters says:

    Uit het Europese netwerk. Er ligt niet altijd en overal tegelijk sneeuw en het is niet overal windstil. Back-up via waterkracht is een optie. NL importeert bijvoorbeeld al waterkrachtstroom uit Noorwegen. De hele transitie van fossiel naar duurzaam is een wel overwogen en langzaam proces. Bijstellingen en correcties zullen ongetwijfeld gedurende dit proces plaats vinden. Zonder doelen stellen geen overgang naar duurzaam.
    De biomassacentrale is niet het eindpunt van deze transitie, maar een tussenstap die op termijn ook weer achterhaald wordt door misschien waterstof.

    • Jaap Meeuwsen says:

      Dat is mooi diplomatiek gezegd Mark maar helaas gaat het er in de enegiewereld toch echt niet zo netjes ( zacht uitgedrukt ) aan toe.
      Nu maar weer afwachten wat er na de verkoop van Eneko aan Japan gaat gebeuren.
      De aandeelhouders en gemeentes hebben de dollartekens alweer in de ogen!
      Maar geloof mij nou maar, dit wordt er echt niet beter op.
      Allemaal mooie verhalen met heel veel lucht.

  11. Evert Kuiken says:

    Om te beginnen: hoge temperatuur stadsverwarming, waar deze centrale de bron voor moet worden, heeft zijn langste tijd gehad. Het transport van hoge temperatuur warmte geeft veel verliezen. Bovendien hebben we weinig hoge temperatuur warmte nodig. Vooral voor douchen. Na het goed isoleren van woningen is lage temperatuur warmte (tot 40 graden) ruim voldoende. En daar zijn diverse andere bronnen voor, ook bronnen die wel duurzaam zijn.

    Waar dit stuk verder helemaal niet op ingaat is de CO2 uitstoot. Deze is van biomassa tot wel 2 keer hoger dan gas. En juist die CO2 uitstoot moet op zo kort mogelijke termijn omlaag. Door biomassa te gaan stoken gaat de CO2 uitstoot op korte termijn juist omhoog.

    Tot slot, meer mensen schrijven er al over: de behoefte aan biomassa groeit enorm doordat er steeds meer biomassacentrales gebouwd gaan worden. Volgend jaar al is er in Nederland te weinig en moeten we het uit Estland, Letland en zelfs Canada en Amerika gaan halen. Nu al zie je zelfs in Nederland de bomenkap toenemen. Er is immers flink geld (subsidie) te verdienen met biomassa. Ondanks de normen zoals NTA-8080 is nu al bekend dat die certificering niet goed controleerbaar is. Je kunt niet meer met droge ogen beweren dat al die biomassa duurzaam is. Er zijn duidelijke bewijzen dat hele bomen tot biomassa omgevormd worden en dat hele bossen gekapt worden om de oven in te gaan. Terwijl die bomen nu juist zelf CO2 opnemen, ook (vooral) als ze ouder zijn.

    • Peter Goldstein says:

      Evert,

      Volgens Bio Forte is het transportverlies van dit hoge temperatuur warmtenet door alle toegepaste technieken niet hoger dan 10%. Ik vind het sterk, maar neem het maar even aan.
      Dat bij een invoer temperatuur van maar liefst 120 graden en een retourtemperatuur van ca 60 graden. Dit zou o.a. nodig zijn om ook in de hoge flats het tapwater op 60 graden te garanderen.
      In de nieuw te bouwen woonwijk Oostzijderveld komt t.z.t. een warmte-overdracht station voor verwarming op lage temperaturen, maar voor de huidige woningen zonder vloerverwarming en met conventionele radiatoren zou dat niet geschikt zijn (hier heb ik persoonlijk ook een andere mening over, want bij mij thuis werkt de opstelling in het klein, met een pelletkachel-cv en een buffervat met een cv watertemperatuur van ca. 40 graden prima en mijn tapwater wordt evengoed vaak genoeg opgewarmd tot boven de 60 graden, hetzij door de zon, hetzij door de kachel, hetzij door bijspringen van een elektrisch element)

      Dan de CO2 winst:
      Je veronderstelling dat de verbranding van biomassa 2 X meer CO2 uitstoot dan gas klopt echt niet. Zie https://www.co2emissiefactoren.nl/lijst-emissiefactoren/ voor de Well To Wheel cijfers.
      De Well To Wheel emissiefactor van houtchips is 0,062 kg CO2/ p/kg droge stof
      N.B. Bio Forte gaat er van uit dat houtsnippers CO2 neutraal zijn en berekent voor het gemak een uitstoot van 0, maar dat is natuurlijk niet realistisch.
      Die van aardgas is daarentegen 1,890 kg/CO2 p/Nm3 dus maar liefst 1,89 / 0,062 = 30,5 keer hoger!
      Mogelijk tel jij in jouw uitstootberekening – naast zaken als het drogen van zaagsel, de productie van pellets, transport uit Amerika etc., die hier dus allemaal niet van toepassing zijn – een flinke dosis scepsis gevoed door de negatieve publiciteit t.a.v. biomassa mee.

      Hoeveel is de CO2 WINST dan wel?
      Uitgaande van:
      - de bewering van Bio Forte dat de de biomassacentrale in ca 90% van de warmtevraag voorziet
      - deze warmtevraag volgens Bio Forte ca 50.000 GJ is
      - het transportverlies 10% is
      - de totale warmtevraag dus 55.000 GJ is
      - daarin voor 10% dus 550 GJ met aardgas wordt voorzien
      - de energiewaarde van aardgas: 31,7 MJ/m3
      - daar dus 550.000 / 31,7 = 17.350 m3 aardgas voor nodig is.
      - de Well To Wheel emissiefactor van houtchips 0,062 kg CO2/ p/kg droge stof is
      de Well To Wheel emissiefactor van aardgas á 1,890 kg/CO2 p/Nm3 is
      8000 ton dus 8000 * 1000 * 0,062 = 496.000 kg CO2 uitstoot.
      17.350 m3 aardgas dus 17.350 * 1,890 = 32.791,5 kg CO2 uitstoot
      dit tezamen 496.000 + 32.791,5 = 528.791,5‬ kg CO2 = ca 529 ton

      Als alles via dit warmtenet op aardgas zou worden verwarmd was het: 17.350 m3 * 1,890 = 32.791,5 ton geweest.
      Dan is de CO2 winst maar liefst 32.791,5 – 529 = 32.262,5‬ ton.

      Maar is 50.000 GJ wel realistisch?
      Hoeveel is het gasverbruik in de huidige situatie d.w.z. met lokaal gestookte cv ketels in de 22.000 woningen, 3 scholen en 2 andere gebouwen die nu (in eerste instantie) op dit warmtenet gaan worden aangesloten? Wat is de werkelijke energiewaarde daarvan?

      En hoeveel CO2 uitstoot heeft de productie van het materiaal en de aanleg van de centrale en het warmtenet eigenlijk niet gekost?
      En hoeveel extra CO2 gaat er bijvoorbeeld door terugkerend onderhoud, reparaties en vervanging worden uitgestoten?

      En tenslotte: waar deze 22.000 woningen, 3 scholen en 2 andere gebouwen hier 8000 ton aan houtsnippers behoeven – zeg 3 ton per woning, verwarm ik een eengezinswoning met een lokale pelletkachel-cv met iets meer dan 1 ton pellets.
      Ook dat geeft toch wel te denken….

  12. Evert Kuiken says:

    Aanvulling: dat deze ketel op 200 m afstand hopelijk (het zijn berekeningen!) weinig meer uitstoot geeft, betekent nog niet dat dat 10 kilometer of zelfs 100 kilometer verderop ook zo is. Fijn stof en andere aerosolen kunnen honderden kilometers verderop terecht komen. Hoe lichter de stof, hoe verder deze zich verspreidt. Wat dat betreft is het maar goed voor Zaandam dat Tata Steel roet uitstoot. Dat zijn grote deeltjes die snel neerdalen. In IJmuiden en Velsen dus, en niet in Zaandam…

  13. Bram Laterveer says:

    Waar gaat het fijn stof heen als de doeken geklopt worden. Dit lijkt meer op een afzuigretourinstalletie uit de houtbewerking. Bij het kloppen komt het stof weer in de omgeving. Daarnaast is het vreemd dat Nederland de houtsnippers uitvoerd naar het buitenland terwijl we miljoenen tonnen invoeren vanuit Noord Amerika.

    • Peter Goldstein says:

      Er worden heen doeken uitgeklopt.
      Het zijn een soort zakken die -als ik het goed begrepen heb – in een afgesloten compartiment automatisch worden schoongeblazen.
      Als ze verzadigd zijn worden ze – ook weer automatisch en via een gesloten systeem – afgevoerd naar een speciale container.

  14. Jan Bosman says:

    Als je 100% lucht neemt en die wordt vervuild door andere gassen hoeveel zuurstof blijft er dan over? Kan een techneut deze vraag voor mij beantwoorden?

  15. C.J.Bier says:

    Jan,
    Als je lucht uitspoelt met een gas in een leiding of vat heb je na 8 maal het volume van het vat c.q. leiding uitspoelen, het vat volledig omgespoeld naar jou spoel gas.
    Ga je b.v. in een ketel gas verbranden waarbij je de vuurhaard correct gevormd hebt kun je een rookgas krijgen met 0,5 vol% O2 & 14 vol% CO2 en 78 vol% N2. Ga je de verbranding te kort lucht geven heb je 0 vol% O2 maar enige % CO 0,5% NOx en 9 vol% CO2 en 78 vol% N2. Het geen voor de mens een giftig gas is, Koolmonoxide en de NOx. NOx valt in korte tijd terug naar NO2
    Cees

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>