Merel Kan: Onderbuik voelen

Aan de rand van het plein werd de auto van een jonge vrouw binnenstebuiten gekeerd, terwijl zijzelf werd gefouilleerd.

Toen ik begon te filmen gaf ze aan dat ze dat niet wilde: ‘Ik ben lerares en heb liever niet dat mijn leerlingen me zo zien.’

 De juf zal zich een stuk fijner en veiliger hebben gevoeld toen ze wegreed.  

Burgemeester Hamming heeft preventief fouilleren als machtsmiddel er als ‘proef’ doorgedrukt, en het wordt – hoe verrassend – gepresenteerd als doorslaand succes dat opvolging verdient.

Bij preventief fouilleren wordt een flink blik krachten opengetrokken om mensen lukraak staande te houden in aangewezen risicogebieden. De dienders dienen dom te zijn, want alle schijn van profileren moet worden vermeden.

Bij het verlaten van de Bullekerk in februari van dit jaar stapte ik in zo’n fuik. Ineens stonden er een hoop mannen m/v die meenden het recht te hebben mij te betasten. Nu is de politie mijn beste vriend, maar niet al mijn vrienden mogen me overal aanraken. Door te vertellen dat ik Orkaan-redacteur ben, ontsprong ik de dans.

Veel tegenstand vindt onze burgervader niet op zijn pad richting politiestaat. Partijen die zich er voorheen fel tegen uitspraken, blijven nu stil. Het is immers maar tijdelijk? Waarom zou je tegen fouilleren zijn als je niks te verbergen hebt? Daarbij zijn er toch wapens en drugs gevonden?

In mijn ogen is het nieuwe speeltje van Zaanstad niet meer dan symboolpolitiek, waarbij er met geld en intelligente arbeidskracht gemorst wordt, onder de schijnveilige vlag van bangmakerij. In de handen van iemand die kwaad wil is het meest onschuldige voorwerp een moordwapen. Een glas, een stoeptegel, of schoenen.

De ‘proef’ van Zaanstad duurt deze keer tot 1 januari 2020. Natuurlijk zal er een rapport komen waaruit blijkt dat het een succes is. Toch zou ik ervoor willen pleiten een andere weg in te slaan. Stop je kostbare middelen in preventie, voorlichting, contact met de jeugd, gerichte acties, gebaseerd op kennis en ervaring. Niet in een vernederend, machteloos machtsmiddel dat volledig voorbijgaat aan het recht op privacy van de inwoners.

22 Reacties op Merel Kan: Onderbuik voelen

  1. Ria Gijssen schreef:

    Ik ben het in deze nu niet met je eens, het station preventie, voorlichting en jeugdbegeleiding zijn na vele jaren niet effectief genoeg gebleken(ik woon in Poelenburg) laat ze er nu maar boven op zitten. En qua kostte…..dit leverd wat op, dat kunnen we na 25 jaar…voorlichting/begeleiding niet zeggen!Hoeveel geld daar al niet aan verloren gegaan is.

  2. Gertjan Laan schreef:

    De combinatie van drugs, drugshandel en wapens leidt vrijwel altijd tot geweld en een uitbreiding en escalatie van dat geweld. Het is dan ook van belang relatief vroeg in te grijpen: preventief fouilleren is daarvoor een geschikt middel. Het heeft onmiddellijk resultaat.

    Als burger betaal ik daarvoor een prijs in de vorm van verminderde privacy. Die prijs vind ik niet te hoog: al jarenlang wordt ik op Schiphol, en met mij elke passagier, preventief gefouilleerd. Zonder veel problemen of protest.

    Merel schrijft: ‘Stop je kostbare middelen in preventie’. Welnu, preventief fouilleren is een vorm van preventie, het woord zegt het al. Daarnaast zijn alle andere middelen als ‘voorlichting, contact met de jeugd, gerichte acties’ ook noodzakelijk.

  3. Merel Kan schreef:

    Dat de combinatie van drugs, drugshandel en wapens kan leiden tot geweld is kennis die de ploeg (soms meer dan 25 agenten) dient te negeren bij het preventief fouilleren. Ze bepotelen iedereen: kerkgangers, bejaarden… elke toevallige burger die voorbijloopt. Er wordt met hagel geschoten, waar ik onze politie goed in staat acht om met scherp te kunnen schieten. Dat scheelt een hoop munitie en bijkomende schade.
    Jij maakt de keuze de prijs te willen betalen, dat doe ik niet, want de opbrengst is op zijn zachtst gezegd omstreden. En bij welke vangst is de actie een succes? Ook dat lijkt natte vingerwerk.
    Dat het woord ‘preventief’ wordt toegevoegd aan fouilleren betekent niet dat er een preventieve werking vanuit gaat. Misschien verplaatst het probleem zich of mensen die slecht in de zin hebben worden creatiever met de keuze van hun wapen. Als er wapens worden aangetroffen, dan is er in het voortraject al iets ontspoord.

  4. Dre Prijs schreef:

    Zou je dat filmpje hebben gepubliceerd als die juffrouw niet had gezegd dat ze het liever niet wilde vanwege de gevolgen. Een soort van preventief filmen met terugwerkende kracht?

    • Merel Kan schreef:

      Nee, zeker niet. In dit geval voelde ik aan dat het filmen voor haar pijnlijk kon zijn. Het fouilleren op zichzelf ziet er, vind ik, vernederend en zeer privé uit.
      Hoewel het zich volledig in de openbaarheid afspeelde kwam het initiatief om te vragen of ik het mocht gebruiken van mij.
      Ter info: de auto op de foto is daadwerkelijk de auto van de juf. Niet herkenbaar, maar voor mij een extra besef van het feit dat iemand die ongevraagd, onverwacht en onverdacht bevoeld en onderzocht wordt niet degene is die zich zou moeten schamen.

  5. Bert schreef:

    Artikelen waar het woord politiestaat in voorkomt neem ik niet serieus.

  6. Hildr Behrens-Vogelesang schreef:

    Hoi Merel,

    We blijven niet stil hoor. GroenLinks heeft samen met SP na de verlenging weer raadsvragen gesteld.
    Wat ons betreft wordt dit niet stilletjes geaccepteerd – het is een enorme inbreuk op de privacy en er moet dus steeds weer een belangenafweging worden gemaakt. Wat ons betreft wordt er direct gestopt met preventief fouilleren.

    Groet,
    Hildr
    Raadslid GL

  7. Jan v/d Broek schreef:

    Voor mijn gevoel is het preventief fouilleren hoofdzakelijk voor de buhne bedoeld, waarbij het van minder belang is of het echt iets oplevert.

  8. Gertjan Laan schreef:

    Het lijkt in deze discussie alsof de inbreuk op privacy het centrale probleem is. Dat is het niet. In het centrum van Zaandam gaat het om 15 keer verboden wapenbezit, 10 bedreigingen met wapens en 4 keer (poging) moord/doodslag. Het centrale probleem is geld (drugs) en geweld.

    Preventief fouilleren is een veelgebruikt en redelijk effectief middel:
    1. Op Schiphol worden jaarlijks 70 miljoen passagiers preventief gefouilleerd, het aantal aanslagen in vliegtuigen is sindsdien klein
    2. Bij de ingang van festivals worden iedereen op illegale drugs en/of wapenbezit preventief gefouilleerd, het aantal steekpartijen op festivals is klein

    Ik denk, om met Merel te spreken, dat veel kerkgangers en bejaarden (en trouwens ook afvalligen, brugklassers en mensen van middelbare leeftijd) heel goed beseffen dat er een spanning is tussen veiligheid en privacy, maar dat het tijdelijk verlies van een beetje privacy niet opweegt tegen weer een steekpartij.

    Ik vind het dan ook erg tegenvallen dat GroenLinks de drugscriminaliteit en het bijbehorende geweld geen strobreed in de weg wil leggen.

    • Merel Kan schreef:

      ‘Het lijkt in deze discussie alsof de inbreuk op privacy het centrale probleem is’?
      Ja! De inbreuk op privacy is een flink probleem en de overschrijding van een grens die we in een democratie hebben afgesproken: Je bent namelijk onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Met ander woorden: blijf van me af zolang ik niks onwettelijks doe.
      Dat je stelt dat partijen die tegen lukrake aantasting van privacy van jou en mij ‘de drugscriminaliteit en het bijbehorende geweld geen strobreed in de weg’ willen leggen is kort door de bocht. Voor de duidelijkheid: ik ben van/voor geen partij, maar zie wel dat je juist door slimmer gebruikt te maken van de intelligentie waarover de politie beschikt, het speelveld open kan leggen.
      Door slimme professionals die een opleiding van zo’n vier jaar hebben gevolgd om politieman m/v te worden ineens preventief te laten fouilleren zonder aanziens des persoons, maak je dat er arbeidskracht, tijd, geld en denkkracht verloren gaat. Breed opgeleide vakmensen dienen ineens met oogkleppen voor, aan een lopende band te staan. Lijkt me geen reclame voor het vak btw.
      Verder raad ik je aan om niet met/voor ‘Merel te spreken’. Ik was er namelijk bij, jij niet.

      • Harm Jan Egberts schreef:

        En als de politie mensen selecteert om preventief te fouilleren schreeuwen vaak diezelfde partijen weer dat er (etnisch) geprofileerd wordt.

    • Anja Verstraten schreef:

      Ik ga al niet naar festivals en vliegen doe ik al helemaal niet om deze reden. Ik ben doodsbang. Constant bang om aangerand te worden. Ik heb geen vrijheid en veiligheid meer.

  9. Jaap Meeuwsen schreef:

    Nou Merel,je haalt wat overhoop zeg. Heel goed.
    Blijft een heet hangijzer,maar privacy opgeven onder het mom van veiligheid is al zo lang aan de gang.
    Men is daar al aan gewend, stapje voor stapje knabbelen ze er wat af.
    We moeten alert blijven en kritisch voordat we allemaal als robotjes aan een touwtje rondlopen.
    Ga zo door !

  10. Anja Verstraten schreef:

    Ik durf deze gebieden niet meer een. Bij iedere aanraking schiet ik in een herbeleving. Heb zelfs dingen afgezegd omdat ik niet door dat gebied durf. Moet ik door bv Rotterdam huil ik de hele weg van angst. Dit is weer een aanranding. Mijn veiligheid is weg, ben constant bang. Mijn wereld is een postzegel en mijn vrijheid is weg. Zorg dat dit stopt, geef me mijn vrijheid terug

  11. Francine Hartog schreef:

    De onderwereld laat zich steeds makkelijker zien in de bovenwereld en opereert ook steeds meer in het openbare leven, waar jij en ik als onschuldige belastingbetalende burger ook een rustig en veilig leven willen leiden. Preventief fouilleren is niet leuk voor de burgers, die niets op hun kerfstok hebben. Het is ook niet leuk voor de onderwereld. Ze moeten weer ondergronds waar hun activiteiten wat lastiger zijn te realiseren. Daar ik geen zin heb in nieuwe schietpartijen op straat en/of handgranaten bij winkels(dit gebeurt op dit moment wekelijks in Amsterdam), waardoor mijn veiligheid/leven en het openbare leven ook ernstig wordt aangetast, vind ik het prima. Wel mag de politie nog beter getraind worden hoe ze dit doen en hoe ze ook naar het publiek communiceren(wat zijn de rechten en regels etc en wat je dan als geffouilleerde mag verwachten en wat je mag weigeren). Dan ga je net als bij het fouilleren op Schiphol, bij festivals het als een gegeven onderdeel zien, die jouw veiligheid kan garanderen. En dat iedereen op een bepaalde plek wordt gefouilleerd is alleen maar goed. Dan voorkom je selectief/etnisch profileren wat helaas nog steeds bij heel veel niet witte Nederlanders met regelmaat gebeurt.

Laat een reactie achter op Harm Jan Egberts Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *